Osmanlı'nın Cepheleri

8. sınıf · İnkılap Tarihi

Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı cephelerini gerçek yükseltili kabartma harita ve aylık zaman şeridiyle incele.

Parçalar

  • Kafkas Cephesi (Taarruz): Kars, Ardahan ve Batum’u geri almak, Kafkasya üzerinden Orta Asya Türkleriyle bağlantı kurmak ve Bakü petrollerine ulaşmak için açıldı. Sarıkamış’ta kayıpların çoğu soğuk ve salgın hastalıktan oldu.
  • Kanal Cephesi (Taarruz): Süveyş Kanalı’nı ele geçirip İngiltere’nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek ve Mısır’ı geri almak için açıldı. 1915 ve 1916’daki iki harekât da başarısız oldu.
  • Çanakkale Cephesi (Savunma): İtilaf Devletleri Boğazları geçip İstanbul’u almak ve Rusya’ya yardım ulaştırmak istedi. 18 Mart 1915 deniz savaşında ve kara muharebelerinde Boğazlar geçilemedi.
  • Irak Cephesi (Savunma): İngilizler Basra’ya çıkıp Musul-Kerkük petrollerine yöneldi. Kut’ül-Amare’de (Nisan 1916) İngiliz birlikleri teslim alındı; Bağdat ise Mart 1917’de kaybedildi.
  • Suriye-Filistin Cephesi (Savunma): Kanal harekâtlarından sonra İngilizler Filistin’e ilerledi; Kudüs (1917) ve Şam (1918) kaybedildi. Mustafa Kemal Paşa Halep’in kuzeyinde savunma hattı kurdu.
  • Hicaz-Yemen Cephesi (Savunma): İngilizlerin desteklediği Şerif Hüseyin isyanına karşı kutsal yerleri korumak için savaşıldı. Fahrettin Paşa Medine’yi savaş bittikten sonra da bir süre savundu.
  • Galiçya Cephesi (Yardım): Müttefik Avusturya-Macaristan’a Ruslara karşı yardım için 15. Kolordu gönderildi (1916-1917).
  • Makedonya Cephesi (Yardım): Müttefik Bulgaristan’a İtilaf kuvvetlerine karşı yardım için Osmanlı birlikleri gönderildi.
  • Romanya Cephesi (Yardım): Romanya İtilaf safında savaşa girince müttefiklere yardım için Dobruca’ya Türk birlikleri gönderildi.
  • Zaman şeridi (1914-1918): Ağustos 1914’ten Ekim 1918 Mondros Ateşkesi’ne kadar ay ay hangi cephelerin açık olduğunu, ilerleme oklarını ve önemli olayları gösterir.

Görevler

  1. İki taarruz cephesini haritada bul ve ikisine de dokun.
  2. Çanakkale'de 18 Mart'ı zaman şeridinde bul ve mayın hattına dokun.
  3. Kafkas'ta kış kaydırıcısını değiştirip yolların kapandığını gör.
  4. Olay kartlarının hepsini doğru cepheye yerleştir.

Kazanımlar

  • İTA.8.2.3 Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda savaştığı cephelerin savaşın gidişatına etkisini sorgulayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • İnkılaplar Günlük Hayatı Nasıl Değiştirdi?: 1920’den 1935’e aynı sokağın, dükkânın ve okulun dönüşümünü inceleyerek Atatürk inkılaplarının neden ve sonuçlarını keşfet.
  • Millî Mücadele Cepheleri: Doğu, Güney ve Batı cephelerini gerçek yükseltili kabartma haritada, zaman şeridi, Sakarya savunması ve Büyük Taarruz ile incele.
  • Mustafa Kemal'in hayat yolu (Yakında): Öğrenci şeridi sürükledikçe haritada Selanik, Manastır, İstanbul, Şam, Trablusgarp, Çanakkale, Samsun durakları yanar; her durakta çocuk, komutan ya da devlet adamı kartı açılır ve öğrenci olaydan kişilik özelliği çıkarır.
  • Birinci Dünya Savaşı'na giden yol (Yakında): Öğrenci ülkeleri bloklara yerleştirir, sömürge ve ham madde çizgileri belirir; Osmanlı'nın savaşa giriş kararında "tarafsız kal" ya da "İtilaf'a yaklaş" seçeneklerini dener ve olası sonuç kartlarını görür.
  • Savaşın sonuçları ve topluma etkisi (Yakında): Öğrenci haritalar arasında kaydırıcıyı çeker, dağılan imparatorlukları görür; grafiklerde bir ülkeye dokunarak kayıpları karşılaştırır ve Türk toplumuna etkileri (nüfus, ekonomi) kartlarla eşleştirir.
  • Samsun'dan Ankara'ya: hazırlık dönemi (Yakında): Öğrenci Mustafa Kemal'in yolunu haritada sürükleyerek izler; her durakta genelge ya da kongre kararı kartlarını açar ve kararları "millî egemenlik, bağımsızlık, temsil" ilkelerine göre ayırır.