Dizgi Nedir? Dizgi ve Mizanpaj Rehberi (Kapsamlı)

Dizgi nedir?

Dizgi, yazılı bir metnin; görsel, tablo ve formüllerle birlikte yazı karakteri, punto, satır aralığı ve sayfa düzeni kurallarına göre sayfalara yerleştirilip baskıya ya da dijital yayına hazır hâle getirilmesidir. Kısacası yazarın ham metnini okunaklı, tutarlı ve matbaaya gönderilebilir bir yayına dönüştüren iştir.

Bir kitabı elinize aldığınızda metnin sayfaya nasıl oturduğunu, başlıkların nasıl öne çıktığını, sayfa numaralarının nerede durduğunu fark etmezsiniz; iyi dizginin amacı da budur. Okur içeriğe odaklanır, sayfa düzeni ise arka planda sessizce işini yapar. Kötü bir dizgi ise hemen göze batar: sıkışık satırlar, kelimeler arasında açılan boşluklar, sayfanın başında yalnız kalmış tek bir satır ya da yanlış bölünmüş kelimeler okumayı zorlaştırır.

Bu işi yapan kişiye dizgici denir. Günümüzde dizgi büyük ölçüde Adobe InDesign gibi sayfa düzenleme programlarıyla yapılır; ancak temel ilkeler kurşun harflerin elle dizildiği dönemden bu yana pek değişmemiştir: okunabilirlik, tutarlılık ve baskıya uygunluk.

Dizgi; roman ve öykü kitaplarından ders kitaplarına, soru bankalarından dergilere, akademik tezlerden kataloglara kadar basılı ya da dijital her çok sayfalı yayında kullanılır. Afiş veya kartvizit gibi tek sayfalık işler daha çok grafik tasarım kapsamında değerlendirilir; dizginin asıl uzmanlığı, onlarca ya da yüzlerce sayfa boyunca aynı kalitenin korunmasıdır.

İlgili yazı: Dizgi ve Yayıncılığın Temelleri: InDesign ve Illustrator ile Profesyonel Tasarım Süreci

Kelimenin kökeni ve dizginin tarihçesi

“Dizgi” kelimesi Türkçedeki dizmek fiilinden gelir. Matbaanın ilk yüzyıllarında harfler tek tek metal kalıplar hâlinde dökülür, mürettip denilen ustalar bu harfleri bir çubuk üzerinde yan yana dizerek satırları, satırları alt alta getirerek sayfaları oluştururdu. Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde bu işe tertip, yapan kişiye mürettip denirdi; “dizgi” ve “dizgici” kelimeleri zamanla bu karşılıkların yerini aldı. Bugün kimse harfleri elle dizmese de iş, adını bu fiziksel eylemden almaya devam ediyor.

Kurşun dizgi (sıcak dizgi)

Avrupa'da 15. yüzyılın ortasında Johannes Gutenberg'in hareketli metal harflerle yaptığı baskı, dizginin başlangıcı kabul edilir. Türkiye'de Türkçe kitap basımı ise İbrahim Müteferrika'nın 18. yüzyılın ilk yarısında İstanbul'da kurduğu matbaayla başladı. Yüzyıllar boyunca dizgi el ile yapıldı; 19. yüzyılın sonunda geliştirilen Linotype ve Monotype makineleri ise klavyeyle girilen metni erimiş kurşundan satır ya da harf olarak döküp dizgiyi büyük ölçüde hızlandırdı. Gazetelerin ve kitapların yaygınlaşmasında bu makinelerin rolü çok büyüktür.

Fotodizgi (soğuk dizgi)

20. yüzyılın ortasından itibaren metal harflerin yerini fotodizgi aldı. Harfler artık metalden değil, film üzerindeki harf görüntülerinden ışıkla duyarlı kâğıda ya da filme pozlanıyordu. Bu yöntem ofset baskıyla birlikte yaygınlaştı; punto değiştirmek, harf aralığını ayarlamak ve sayfa montajı yapmak çok daha esnek hâle geldi. Montaj masasında makas ve yapıştırıcıyla sayfa kurma dönemi de bu yıllara aittir.

Masaüstü yayıncılık

1980'lerin ortasında kişisel bilgisayarlar, PostScript sayfa tanımlama dili, lazer yazıcılar ve PageMaker gibi programlar bir araya gelince masaüstü yayıncılık dönemi başladı. Önce QuarkXPress, 2000'lerden itibaren de Adobe InDesign sektörün standart programları oldu. Bugün bir dizgici; metni, görselleri, formülleri ve renk yönetimini tek bir bilgisayarda yönetiyor, matbaaya film yerine baskıya hazır bir PDF dosyası gönderiyor. Değişen araçlar oldu; doğru punto, dengeli boşluk, tutarlı stil ve okunabilir sayfa arayışı ise aynı kaldı.

Dizgi, mizanpaj ve sayfa tasarımı: farkları ne?

Bu üç terim gündelik dilde sıklıkla birbirinin yerine kullanılır ve yayınevlerinde çoğu zaman aynı kişi tarafından yapılır. Yine de aralarında vurgu farkı vardır:

Terim	Odak noktası	Örnek işler
Dizgi	Metnin tipografik düzeni: harf, kelime ve satır düzeyi	Font ve punto seçimi, satır aralığı, tireleme, paragraf ve karakter stilleri, formül dizimi
Mizanpaj	Sayfadaki öğelerin yerleşimi: sayfa düzeyi	Metin ve görsel yerleşimi, sütun düzeni, başlık hiyerarşisi, sayfa akışı, sayfa sonları
Sayfa tasarımı	Yayının görsel dili ve şablonu	Izgara sistemi, renk paleti, bölüm açılışları, kapak ve iç sayfa şablonu

Pratikte süreç çoğunlukla şöyle işler: tasarımcı ya da deneyimli dizgici önce yayının şablonunu (sayfa tasarımı) kurar, ardından metin bu şablona yerleştirilip sayfalar oluşturulur (mizanpaj), bu sırada her satırın ve paragrafın tipografik ayarları yapılır (dizgi). “Dizgi ve mizanpaj” ifadesinin birlikte kullanılması da bu iç içeliğin sonucudur.

İlgili yazı: Dizgicilikte Kenar Boşlukları ve Mizanpaj Ayarları

Dizgi türleri

Her yayın türünün kendine özgü kuralları ve zorlukları vardır. Bir roman dizgisinde akıcılık ve sayfa ritmi öne çıkarken bir soru bankasında hizalama, numaralama ve yer tasarrufu belirleyicidir.

Kitap dizgisi

Roman, öykü, deneme, biyografi gibi metin ağırlıklı kitapların dizgisidir. Gövde metninin okunaklılığı, bölüm açılışları, iç kapak, künye, içindekiler, dipnotlar ve sayfa başlıkları (üst bilgi) temel konulardır. Uzun metinlerde dul ve yetim satırların, art arda tirelenmiş satırların ve sayfa sonlarındaki boşlukların kontrolü kitabın kalitesini doğrudan belirler.

Soru bankası ve deneme sınavı dizgisi

Türkiye'de eğitim yayıncılığının en yoğun dizgi türüdür. Soruların iki sütuna dengeli yerleşmesi, şıkların (A, B, C, D, E) hizalanması, soru numaralarının otomatik ve hatasız ilerlemesi, cevap anahtarının doğru üretilmesi ve bazen optik form uyumu beklenir. Bir sorunun iki sütuna ya da iki sayfaya bölünmemesi, görsellerin soruyla birlikte hareket etmesi gibi kurallar vardır. Bu tür tekrar eden işler InDesign scriptleri ile büyük ölçüde otomatikleştirilebilir; dizgisi biten soruları video çözüm ya da akıllı tahta için tek tek ayırmak isterseniz PDF soru kesici işinizi hızlandırır.

Ders kitabı ve fasikül dizgisi

Konu anlatımı, etkinlik kutuları, kazanım başlıkları, renkli şablonlar ve bol görsel içerir. Ünite ünite tutarlılık, renk kodlaması ve nesne stilleri bu işin omurgasıdır.

Dergi ve katalog dizgisi

Çok sütunlu düzen, yoğun görsel kullanımı, haber ya da ürün kutuları ve her sayıda tekrarlanan bir şablon öne çıkar. Metnin görsellerin etrafından akması (metin sarma) ve sayfa ritminin çeşitlendirilmesi önemlidir.

Akademik dizgi

Tez, makale ve bilimsel kitaplarda kaynakça, dipnot, şekil ve tablo numaralandırma, çapraz başvurular ve dizin gibi yapılar ön plandadır. Üniversitelerin ya da dergilerin yazım kılavuzlarına birebir uyum beklenir. Formül yoğunluğu fazla olan alanlarda LaTeX sıklıkla tercih edilir.

Matematik ve formül dizgisi

Kesir, kök, üs, integral, matris, limit ve kimyasal denklemlerin düzgün, tutarlı ve okunaklı biçimde dizilmesidir. Formüllerin metin satırıyla aynı taban çizgisine oturması, formül puntosunun gövde metniyle uyumu ve eksi işareti ile kısa çizginin karıştırılmaması gibi ayrıntılar profesyonel dizgiyi amatör işten ayırır. InDesign'da MathType ile ya da InDesign'ın kendi araçlarıyla çalışılır.

İlgili yazı: InDesign’da Matematiksel - İşareti Yapmak: Dizgicilik ve Tipografi Rehberi

Dizgi programları

• Adobe InDesign: Türkiye'de ve dünyada kitap, dergi ve soru bankası dizgisinin fiilî standardıdır. Paragraf, karakter, nesne ve tablo stilleri; ana sayfalar; GREP stilleri; script desteği ve güçlü PDF dışa aktarma seçenekleri sunar. Yayınevlerinin büyük çoğunluğu dosyaları InDesign paketi ya da IDML olarak ister.
• QuarkXPress: 1990'larda sektörün lideriydi. Bugün daha az kullanılsa da bazı köklü yayınevlerinde ve arşiv dosyalarında hâlâ karşınıza çıkabilir.
• LaTeX: Donald Knuth'un geliştirdiği TeX dizgi sistemi üzerine kurulu, kodla çalışan bir dizgi sistemidir. Matematik formüllerindeki kalitesi nedeniyle akademik yayınlarda ve tezlerde çok yaygındır; görsel ağırlıklı ders kitaplarında ise daha az pratiktir.
• MathType: Bir sayfa düzenleme programı değil, formül editörüdür. Word ve InDesign ile birlikte kullanılarak matematik ve fen formülleri hazırlanır; soru bankası dizgisinde neredeyse vazgeçilmezdir.
• Affinity Publisher: Tek seferlik lisans modeliyle InDesign'a uygun maliyetli bir alternatiftir. Bireysel yayıncılar ve küçük ölçekli işler için tercih edilir; ancak yayınevleriyle dosya alışverişinde InDesign uyumluluğu hâlâ belirleyicidir.

Bunların yanında görsel düzenleme için Photoshop, çizim ve şekiller için Illustrator, son kontrol için Acrobat Pro dizgicinin günlük araç setinin parçasıdır. Programı hızlı kullanmak da en az programı bilmek kadar önemlidir; kısayollar bu konuda büyük fark yaratır.

İlgili yazı: InDesign Kısayolları: Tasarım Sürecini Hızlandırın

Adım adım dizgi süreci

1. Brief ve inceleme: Yayının türü, sayfa ölçüsü (ör. 13,5×21 cm roman ya da 19,5×27,5 cm soru bankası), sayfa sayısı, renk sayısı, kâğıt, teslim tarihi ve örnek alınacak yayınlar netleştirilir.
2. Şablon ve stiller: Sayfa boyutu, kenar boşlukları, sütunlar, taşma payı ve ana sayfalar kurulur. Gövde metni, başlıklar, soru numaraları, şıklar ve dipnotlar için paragraf ve karakter stilleri tanımlanır.
3. Numune: Birkaç örnek sayfa dizilip yayınevi ya da yazarın onayına sunulur. Bu aşamada yapılan değişiklik ucuzdur; yüzlerce sayfa dizildikten sonra yapılan değişiklik pahalıdır.
4. Metnin yerleştirilmesi: Word ya da başka kaynaktan gelen metin temizlenir (fazla boşluklar, elle yapılmış biçimlendirmeler), stiller atanarak yerleştirilir.
5. Görsel, tablo ve formüller: Görseller baskıya uygun çözünürlükte yerleştirilir, tablolar stillerle kurulur, formüller dizilir.
6. İnce ayar: Tireleme, dul ve yetim satırlar, sayfa sonları, sütun dengesi ve görsel-metin ilişkisi tek tek kontrol edilir.
7. Düzelti turları: Redaktör ya da yazarın PDF üzerindeki notları işlenir. Genellikle iki üç tur düzelti yapılır.
8. Preflight ve çıktı: Eksik font, kopuk bağlantı, düşük çözünürlüklü görsel ve RGB renk kontrolü yapılır; matbaanın istediği PDF/X standardında çıktı alınır ve açık dosyalar paketlenir.

Tipografinin temelleri

Tipografi, dizginin dilbilgisidir. Aşağıdaki kavramlar her dizgicinin ezbere bilmesi gereken temel ayarlardır.

Yazı karakteri (font) seçimi

Uzun basılı metinlerde tırnaklı (serif) yazı tipleri, harflerin uçlarındaki küçük çıkıntılar sayesinde satır takibini kolaylaştırdığı için sık tercih edilir. Tırnaksız (sans-serif) yazı tipleri ise başlıklarda, ders kitaplarında, kısa metinlerde ve ekranda okunacak yayınlarda yaygındır. Seçtiğiniz fontun Türkçe karakterlerin tamamını (ğ, Ğ, ş, Ş, ı, İ) doğru içerdiğinden emin olun. Bir yayında iki, en fazla üç yazı ailesi kullanmak genellikle yeterlidir; fazlası sayfayı dağınık gösterir. Türkçe destekli ücretsiz seçenekler için font arşivimize göz atabilirsiniz.

İlgili yazı: Dizgicilikte Tipografi Seçimi ve Önemi Nedir?

Punto

Punto, yazı boyutunun ölçü birimidir. Masaüstü yayıncılıkta 1 punto, 1/72 inç (yaklaşık 0,353 mm) kabul edilir. Aynı puntodaki iki farklı font, harf gövdelerinin farklı olması nedeniyle göze farklı büyüklükte görünebilir; bu yüzden punto kararı mutlaka seçilen fontla deneme baskısı alınarak verilmelidir.

Satır aralığı

Satır aralığı, bir satırın taban çizgisinden bir sonrakinin taban çizgisine olan mesafedir ve dizgide “11/14” gibi yazılır: 11 punto yazı, 14 punto satır aralığı. InDesign'ın otomatik satır aralığı puntonun %120'sidir; uzun okuma metinlerinde genellikle bunun biraz üzeri tercih edilir. Satır uzadıkça satır aralığını da biraz açmak, gözün bir sonraki satırı bulmasını kolaylaştırır.

Satır uzunluğu ve hizalama

Okunabilir bir satırın genellikle 45–75 karakter arasında olması önerilir; çok kısa satırlar metni kesik kesik, çok uzun satırlar yorucu hâle getirir. Kitap gövde metninde iki yana yaslı düzen yaygındır; ancak dar sütunlarda iki yana yaslama, kelime aralarında “nehir” denilen boşluklar oluşturabilir. Bu durumda tireleme ayarları gözden geçirilmeli ya da sola yaslı düzen tercih edilmelidir.

İlgili yazı: Dizgicilikte Metin Hizalama ve Satır Uzunluğu Optimizasyonu

Kerning ve izleme (tracking)

Kerning, belirli harf çiftleri arasındaki boşluğun ayarlanmasıdır (ör. “AV”, “To”). İzleme ise bir kelime ya da satırın tamamındaki harf aralığını eşit oranda açıp daraltır. Gövde metninde izleme ile oynamak son çare olmalıdır; birkaç satırı sığdırmak için harfleri sıkıştırmak sayfada gri tonu bozulmuş lekeler bırakır. Başlıklarda ve büyük puntolarda ise optik kerning ile ince ayar yapmak sonucu belirgin biçimde güzelleştirir.

Tireleme

İki yana yaslı metinde kelime aralarının dengeli kalması için satır sonundaki kelimelerin bölünmesidir. Art arda en fazla iki ya da üç satırın tireyle bitmesine izin vermek, büyük harfle başlayan kelimeleri ve başlıkları tirelememek iyi uygulamalardandır. Türkçe tireleme kuralları için aşağıdaki bölüme bakın.

Dul ve yetim satırlar

Bir paragrafın son satırının bir sonraki sayfanın ya da sütunun başında tek başına kalmasına dul satır, paragrafın ilk satırının önceki sayfanın sonunda yalnız kalmasına yetim satır denir (kaynaklarda bu iki terim zaman zaman ters kullanılır). Her iki durum da okumayı böler ve özensiz görünür. InDesign'daki “Satırları Bir Arada Tut” seçenekleri bunun önüne geçer; kalan durumlar elle, metni bir satır uzatıp kısaltarak çözülür. Paragrafın son satırında tek bir kelimenin, hele de kısa bir hecenin kalması da benzer bir kusurdur.

İlgili yazı: Dizgicilikte Paragraf Düzeni ve Okunabilirlik İpuçları

Kenar boşlukları ve sayfa dengesi

Kenar boşlukları metnin nefes almasını sağlar. Kitaplarda iç (cilt) tarafındaki boşluk, ciltleme payı nedeniyle genellikle dış kenardan farklı ayarlanır; kalın kitaplarda cilde yakın metnin okunması zorlaştığı için iç boşluk artırılır. Çok sıkışık kenarlar sayfayı bunaltır, gereğinden geniş kenarlar ise sayfa sayısını ve maliyeti artırır.

Türkçeye özgü dizgi kuralları

• Dil ayarı: InDesign'da paragraf stillerinin dili mutlaka Türkçe seçilmelidir. Aksi hâlde program kelimeleri İngilizce kurallara göre böler ve yazım denetimi yanlış sonuç verir.
• Büyük/küçük harf dönüşümü: Türkçede “i” harfinin büyüğü “İ”, “ı” harfinin büyüğü “I”dır. Dil ayarı yanlışsa ya da font Türkçe karakter desteği eksikse “Tümü Büyük Harf” uygulandığında “istanbul” kelimesi “ISTANBUL” olarak çıkabilir. Başlıklarda bu hata çok sık görülür.
• Hece kuralına göre tireleme: Türkçede kelimeler satır sonunda hecelerine göre bölünür (ki-tap-lar, dü-zel-ti). Tek harften oluşan bir heceyi satır sonunda ya da başında yalnız bırakmamak (a-, -ı gibi) tipografik açıdan iyi bir uygulamadır. Kısaltmaları, sayıları ve özel adları mümkün olduğunca bölmemek gerekir.
• Kesme işareti ve ekler: Özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır (Ankara'da, TDK'nin). Doğru kesme işareti (’ ya da ') kullanılmalı, kelime kesme işaretinin bulunduğu yerden bölünmemelidir.
• Tırnak ve noktalama: Türkçe metinlerde çoğunlukla “çift tırnak” kullanılır; düz tırnaklar ("…") yerine tipografik tırnaklar tercih edilmelidir. Üç nokta tek karakter (…) olarak, kısa çizgi (–) ile tire (-) ve eksi işareti (−) birbirine karıştırılmadan kullanılmalıdır.
• TDK Yazım Kılavuzu: Ayrı ya da bitişik yazılan kelimeler, sayıların yazımı, kısaltmalar ve noktalama konusunda başvuru kaynağı Türk Dil Kurumunun Yazım Kılavuzu'dur. Dizgici redaktörün yerini tutmaz; ancak düzelti işlerken bu kurallara hâkim olmak hataların gözden kaçmasını önler.

İlgili yazı: Indesign'da Tabs (Sekmeler) Aralığı Ayarlama: Dizgicilikte İpuçları

Baskıya hazırlık

Dizginin son ve en kritik aşamasıdır: ekranda kusursuz görünen bir sayfa, yanlış hazırlanmış bir PDF yüzünden matbaada bambaşka çıkabilir.

• CMYK renk: Ofset baskı camgöbeği, macenta, sarı ve siyah (CMYK) mürekkeplerle yapılır. RGB görseller baskı öncesinde doğru renk profiliyle CMYK'ya dönüştürülmelidir; aksi hâlde canlı renkler matbaada donuk çıkabilir. Rengin baskıda nasıl görüneceğini baskı renk simülasyonu aracıyla önizleyebilirsiniz.
• Siyah metin: Gövde metni yalnızca %100 siyah (K) olmalıdır. Dört renkten oluşan “zengin siyah” küçük metinlerde kayıt kaymasına ve bulanıklığa yol açar; yalnızca büyük siyah alanlarda kullanılır.
• Taşma payı: Sayfa kenarına kadar uzanan görsel ve zeminler, kesim sırasında beyaz çizgi kalmaması için sayfa dışına taşırılır. Genellikle her kenardan 3 mm istenir. Taşma payı hesaplama aracı ile şablonunuzu kontrol edebilirsiniz.
• Güvenli alan: Sayfa numarası, metin ve önemli öğeler kesim çizgisinden birkaç milimetre içeride tutulmalıdır.
• Çözünürlük: Baskıya gidecek fotoğrafların gerçek boyutunda 300 dpi civarında olması önerilir; ekran için hazırlanmış 72 dpi görseller baskıda pikselli çıkar.
• Fontlar: Tüm fontlar PDF'e gömülmeli, lisans koşulları kontrol edilmelidir.
• PDF/X: Matbaalar çoğunlukla PDF/X-1a ya da PDF/X-4 ister. PDF/X-1a saydamlıkları düzleştirir ve yalnızca CMYK/spot renk içerir; PDF/X-4 saydamlığı ve renk profillerini korur. Hangisinin isteneceğini matbaaya sormak en doğrusudur.
• Kapak ve sırt: Kapak açılımı, sayfa sayısı ve kâğıt kalınlığına göre hesaplanan sırt payıyla hazırlanır. Kitap sırtı hesaplama aracı bu hesabı saniyeler içinde yapar.

İlgili yazı: InDesign'da PDF Hazırlama ve Dışa Aktarma Nasıl Yapılır?

İlgili yazı: InDesign'da Renk Profilleri ve Baskı Hazırlığı

İlgili yazı: Dizgicilikte Renk Kullanımı ve Baskı Ayarları

Dizgide sık yapılan hatalar

1. Stil kullanmadan elle biçimlendirmek: Her başlığı tek tek kalın yapmak ilk başta hızlı görünür; ama son anda başlık puntosu değişirse yüzlerce sayfayı elle düzeltmek gerekir.
2. Çok fazla yazı tipi kullanmak: İki üç aileyle sınırlı kalmak tutarlılık sağlar.
3. Boşlukla hizalama yapmak: Şıkları ya da tabloları boşluk tuşuyla hizalamak yerine sekme (tab), tablo ve stiller kullanılmalıdır.
4. Yanlış dil ayarı: Türkçe dışında bir dil seçili olduğunda tireleme ve büyük harf dönüşümleri bozulur.
5. Satır aralığını sayfaya sığdırmak için bozmak: Bir sayfada satır aralığını daraltmak komşu sayfayla ritmi bozar; taban çizgisi ızgarası tutarlılığı korur.
6. Düşük çözünürlüklü ya da RGB görseller: Ekranda iyi görünen görsel baskıda bulanık ya da soluk çıkar.
7. Taşma payı ve güvenli alanı unutmak: Kesimde beyaz şeritler ya da kesilmiş sayfa numaraları ortaya çıkar.
8. Eksi işareti, tire ve kısa çizgiyi karıştırmak: Özellikle matematik dizgisinde anlam hatasına yol açabilir.
9. Preflight yapmadan PDF göndermek: Eksik font, kopuk bağlantı ve taşan metin çoğu zaman ancak matbaada fark edilir.

İlgili yazı: Dizgicilikte Hata Yapmamak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

İlgili yazı: Dizgicilikte Minimal Tasarım İlkeleri ve Uygulamaları

Dizgi fiyatları neye göre belirlenir?

Dizgi çoğunlukla sayfa başı, soru başı ya da proje bazlı fiyatlandırılır. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır: sayfa sayısı ve sayfa ölçüsü, sayfa başına düşen metin yoğunluğu, formül, tablo ve görsel miktarı, renk sayısı (tek renk, iki renk, dört renk), şablonun hazır olup olmadığı, düzelti turu sayısı ve teslim süresi. Düz metinli bir roman ile formül ve şekil yoğun bir matematik soru bankası arasında sayfa başı fiyat açısından ciddi fark vardır.

Güncel piyasa aralıkları ve örnek hesaplamalar için 2027 kitap dizgi fiyatları rehberi ve 2026 kitap dizgi fiyatları rehberi yazılarımıza göz atabilirsiniz. İşiniz için kesin fiyatı ise örnek sayfanızı inceledikten sonra dizgi hizmeti sayfamızdan alabilirsiniz.

Dizgi terimleri sözlüğü

Ana sayfa (master page)

Sayfa numarası, üst bilgi gibi her sayfada tekrar eden öğelerin bulunduğu şablon sayfa.

Bindirme (overprint)

Bir rengin alttaki rengi silmeden üzerine basılması; siyah metinde kayıt kaymasını önlemek için kullanılır.

Dul satır / yetim satır

Paragrafın son ya da ilk satırının sayfa veya sütun başında/sonunda tek başına kalması.

Font / yazı ailesi

Aynı tasarımdaki harflerin farklı kalınlık ve stillerdeki (normal, italik, kalın) toplamı.

GREP stili

InDesign'da belirli bir kalıba uyan metne (ör. soru numaraları) otomatik karakter stili uygulayan kural.

IDML

InDesign dosyalarının farklı sürümler arasında açılabilmesini sağlayan değişim biçimi.

Izgara (grid)

Sayfadaki sütun ve satırları belirleyen görünmez düzen sistemi.

İzleme (tracking)

Bir metin bölümündeki tüm harf aralıklarının eşit oranda değiştirilmesi.

Kerning

Belirli iki harf arasındaki boşluğun ayarlanması.

Künye

Yayının yayınevi, ISBN, baskı ve telif bilgilerinin bulunduğu sayfa.

Mizanpaj

Metin, görsel ve boşlukların sayfadaki genel yerleşimi.

Paragraf stili

Font, punto, satır aralığı, girinti gibi ayarların tek bir isim altında toplanıp tüm yayında tutarlı uygulanması.

PDF/X

Baskı için tanımlanmış, font ve renk güvenliği sağlayan PDF standartları ailesi.

Preflight

Baskı öncesinde eksik font, kopuk bağlantı, düşük çözünürlük gibi sorunların otomatik kontrolü.

Punto

Yazı boyutu birimi; masaüstü yayıncılıkta 1/72 inç.

Satır aralığı (leading)

Ardışık iki satırın taban çizgileri arasındaki mesafe.

Sırt

Kitabın ciltlenen kenarı; kalınlığı sayfa sayısı ve kâğıda göre hesaplanır.

Taban çizgisi (baseline)

Harflerin üzerine oturduğu hayali çizgi.

Taşma payı (bleed)

Kesim payı olarak sayfa dışına taşırılan alan; genellikle 3 mm.

Tireleme

Satır sonuna sığmayan kelimenin hecesinden bölünmesi.

Bu rehberle dizginin temellerini gördünüz. Mesleğin kendisini, gerekli becerileri ve iş fırsatlarını merak ediyorsanız Dizgici nedir, ne iş yapar? rehberine; güncel ilanlar için İş Rehberi'ne göz atın.

Sık sorulan sorular