Çatalhöyük’te bir gün
5. sınıf · Sosyal Bilgiler
Damdan girilen bitişik evleriyle Çatalhöyük’e in; ocağa, duvar resmine, tahıl deposuna dokun ve avcı-toplayıcı kampla karşılaştır.
Parçalar
- Bitişik evler: Kerpiç evler birbirine yaslanarak yapılırdı; aralarında sokak yoktu. Yer yer evlerin arasında açık avlu ve çöplük alanları kalırdı.
- Dam ve merdiven: Evlere kapıdan değil, damdaki delikten ahşap merdivenle inilirdi. İnsanlar damların üstünde yürür, işlerini de çoğu zaman damda yapardı.
- Ocak ve fırın: Merdivenin dibindeki ocakta ve duvara bitişik kubbeli fırında yemek pişirilirdi. Duman damdaki delikten çıkardı.
- Sekiler ve gömüler: Oda kenarındaki sıvalı sekilerde oturulur, çalışılır, uyunurdu. Ölüler sekilerin altına gömülürdü.
- Duvar resimleri: Beyaz sıvalı duvarlara toprak boyalarla av sahneleri ve geometrik desenler yapılırdı. Duvarlar sık sık yeniden sıvanırdı.
- Boğa boynuzları: Yaban sığırlarının boynuzları sıvanıp duvarlara ve sekilere yerleştirilirdi.
- Tahıl deposu: Yan odadaki kil kaplarda buğday, arpa ve mercimek saklanırdı. Ürünü depolamak yerleşik hayatın önemli bir parçasıdır.
- Tarlalar ve hayvanlar: Ovada buğday ve arpa ekilir, koyun ve keçi beslenirdi. Avcılık ve toplayıcılık da sürerdi.
Görevler
- Damdaki merdivenden eve in.
- Evin içinde en az beş nesneye dokunup günlük hayattaki yerini öğren.
- Kaydırıcıyı avcı-toplayıcı kampa çek, sonra yeniden köye getir; iki yaşam biçimini karşılaştır.
- "Müzede" bölümünde dört buluntuyu evdeki doğru yerleriyle eşleştir.
Kazanımlar
- SB.5.3.2 Anadolu’da ilk yerleşimleri kuran toplumların sosyal hayatlarına yönelik bakış açısı geliştirebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Kara Komşularımız: Kabartma haritada sınır boyunca dolaş; sekiz kara komşumuzun başkentini, bayrağını ve sınır kapısını keşfet.
- Sorunum Var, Nereye Başvururum?: İlçe meydanındaki kurumlara sorun kartlarını götür, başvuru adımlarını izle, görevlilerden bilgi topla.
- Afet Etkisini Azaltalım: Okulun ve çevresinin uygun yerlerine önlem kartlarını koy, deprem ya da sel düğmesine bas, hasar göstergesinin düştüğünü gör ve önlem afişini okul panosunda paylaş.
- Aile Ağacım ve Aile Tarihim: Can’ın aile ağacını kur, aile büyüklerinin önemli olaylarını zaman şeridine yerleştir ve aile tarihini sınıfa sun.
- Bilim İnsanlarının Çocukluğu: Zaman şeridinde bilim insanlarının çocukluk dönemlerini tanı, o yılların koşullarını keşfet.
- Buğdaydan ekmeğe: üretim, dağıtım, tüketim: Tarladan sofraya uzanan yolda zinciri kur, bir halkayı kaldır ve ekmeğin neden sofraya ulaşmadığını gör.