Çatalhöyük’te bir gün

5. sınıf · Sosyal Bilgiler

Damdan girilen bitişik evleriyle Çatalhöyük’e in; ocağa, duvar resmine, tahıl deposuna dokun ve avcı-toplayıcı kampla karşılaştır.

Parçalar

  • Bitişik evler: Kerpiç evler birbirine yaslanarak yapılırdı; aralarında sokak yoktu. Yer yer evlerin arasında açık avlu ve çöplük alanları kalırdı.
  • Dam ve merdiven: Evlere kapıdan değil, damdaki delikten ahşap merdivenle inilirdi. İnsanlar damların üstünde yürür, işlerini de çoğu zaman damda yapardı.
  • Ocak ve fırın: Merdivenin dibindeki ocakta ve duvara bitişik kubbeli fırında yemek pişirilirdi. Duman damdaki delikten çıkardı.
  • Sekiler ve gömüler: Oda kenarındaki sıvalı sekilerde oturulur, çalışılır, uyunurdu. Ölüler sekilerin altına gömülürdü.
  • Duvar resimleri: Beyaz sıvalı duvarlara toprak boyalarla av sahneleri ve geometrik desenler yapılırdı. Duvarlar sık sık yeniden sıvanırdı.
  • Boğa boynuzları: Yaban sığırlarının boynuzları sıvanıp duvarlara ve sekilere yerleştirilirdi.
  • Tahıl deposu: Yan odadaki kil kaplarda buğday, arpa ve mercimek saklanırdı. Ürünü depolamak yerleşik hayatın önemli bir parçasıdır.
  • Tarlalar ve hayvanlar: Ovada buğday ve arpa ekilir, koyun ve keçi beslenirdi. Avcılık ve toplayıcılık da sürerdi.

Görevler

  1. Damdaki merdivenden eve in.
  2. Evin içinde en az beş nesneye dokunup günlük hayattaki yerini öğren.
  3. Kaydırıcıyı avcı-toplayıcı kampa çek, sonra yeniden köye getir; iki yaşam biçimini karşılaştır.
  4. "Müzede" bölümünde dört buluntuyu evdeki doğru yerleriyle eşleştir.

Kazanımlar

  • SB.5.3.2 Anadolu’da ilk yerleşimleri kuran toplumların sosyal hayatlarına yönelik bakış açısı geliştirebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Kara Komşularımız: Kabartma haritada sınır boyunca dolaş; sekiz kara komşumuzun başkentini, bayrağını ve sınır kapısını keşfet.
  • Sorunum Var, Nereye Başvururum?: İlçe meydanındaki kurumlara sorun kartlarını götür, başvuru adımlarını izle, görevlilerden bilgi topla.
  • Afet Etkisini Azaltalım: Okulun ve çevresinin uygun yerlerine önlem kartlarını koy, deprem ya da sel düğmesine bas, hasar göstergesinin düştüğünü gör ve önlem afişini okul panosunda paylaş.
  • Aile Ağacım ve Aile Tarihim: Can’ın aile ağacını kur, aile büyüklerinin önemli olaylarını zaman şeridine yerleştir ve aile tarihini sınıfa sun.
  • Bilim İnsanlarının Çocukluğu: Zaman şeridinde bilim insanlarının çocukluk dönemlerini tanı, o yılların koşullarını keşfet.
  • Buğdaydan ekmeğe: üretim, dağıtım, tüketim: Tarladan sofraya uzanan yolda zinciri kur, bir halkayı kaldır ve ekmeğin neden sofraya ulaşmadığını gör.