Karşılaştır, Amacını Söyle, Tahmin Et
5. sınıf · Türkçe
Cümlelerde karşılaştırma, amaç ve tahmin anlamı kuran dil yapılarını belirleme ve eş değer cümle kurma.
Parçalar
- Karşılaştırma Bildiren Sözcükler: İki ya da daha çok varlığı kıyaslar: "-den daha, en, kadar, -den çok, -den az". Fil, fareden daha büyüktür.
- Benzerlik Bildiren Sözcükler: İki varlığın birbirine benzediğini anlatır: "gibi, tıpkı, sanki, aynı". Tıpkı bir kuş gibi süzüldü.
- Amaç Bildiren Sözcükler: Bir işin ne için yapıldığını anlatır: "-mak için, -mak amacıyla, -sın diye". Bebek uyanmasın diye sessiz yürüdü.
- Tahmin Bildiren Sözcükler: Kesin olmayan, ipucuna dayanan bir düşünce bildirir: "galiba, belki, -mış olmalı, muhtemelen, herhâlde".
- Özet Bildiren Sözcükler: Anlatılanları toparlar: "kısacası, özetle, sonuç olarak, yani". Kısacası, gezi çok güzel geçti.
- Kendi Sözlerinle Yeniden Kurma: Bir cümlenin anlamını bozmadan başka sözcüklerle söylemektir. Fil, fareden daha büyüktür = Fare, filden daha küçüktür.
Görevler
- Karşılaştırma bildiren bir cümlenin boşluğunu doğru sözcükle doldur.
- Bir amaç ve bir tahmin cümlesinin boşluğunu doğru sözcükle doldur.
- Kurduğun bir cümlenin anlamını koruyan yeniden yazımını bul.
Kazanımlar
- DYS.DO.5.6 Karşılaştırma ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-DAn çok, -DAn az, -DAn daha; ama, fakat, daha, en, kadar, ise, her ne kadar, neredeyse vb.) belirler. Benzerlik ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mIş gibi, -msI; gibi, tıpkı, tıpkı … gibi, sanki, âdeta, benzer, benzer şekilde, aynı, aynı şekilde, sanki vb.); farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını
- DYS.KY.5.5 Karşılaştırma ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-DAn çok, -DAn az, -DAn daha; ama, fakat, daha, en, kadar, ise, her ne kadar, neredeyse vb.) belirler. Benzerlik ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mIş gibi, -msI; gibi, tıpkı, tıpkı … gibi, sanki, âdeta, benzer, benzer şekilde, aynı, aynı şekilde, sanki vb.); farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını
- DYS.KY.5.6 Özet ifade etme işlevli söz varlığını (açıkçası, yani, özetle, kısacası, özet olarak, uzun lafın kısası, sonuç olarak vb.) işlevine uygun kullanır.
- DYS.DO.5.7 Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mAk için, -mAk amacıyla, -mAsI için, -sIn diye; niye, amacıyla, niçin, diye, için, üzere vb.) belirler.
- DYS.KY.5.7 Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-mAk için, -mAk amacıyla, -mAsI için, -sIn diye; niye, amacıyla, niçin, diye, için, üzere vb.) işlevine uygun kullanır.
- DYS.DO.5.8 Tahmin ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-Abil-, -mIştIr, -mIş olmalı; belki, belki de, sanki, galiba, tahminim, muhtemelen, bence, güya, acaba, dediğine bakılırsa, gördüğüm kadarıyla, umarım, herhâlde vb.) belirler.
- DYS.KY.5.8 Tahmin ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını (-Abil-, -mIştIr, -mIş olmalı; belki, belki de, sanki, galiba, tahminim, muhtemelen, bence, güya, acaba, dediğine bakılırsa, gördüğüm kadarıyla, umarım, herhâlde vb.) işlevine uygun kullanır.
- DYS.KY.5.9 Cümleleri kendi ifadeleriyle yeniden kurar.
Bunları da deneyebilirsin
- Açık mı Söyledi, İma mı Etti?: İletişimde açık (doğrudan) anlatım ile örtük (imalı) anlatımı ayırt etme ve sezdirilen anlamı kavrama.
- Akıcı Okuma ve İçerik Tahmini: Başlık ve görselden metnin içeriğini tahmin etme; noktalama işaretlerine ve ritme dikkat ederek akıcı okuma.
- Anahtar Kelime ve Bilinmeyen Sözcük: Metnin anahtar kelimelerini belirleme ve bilinmeyen sözcüklerin anlamını bağlamdan tahmin etme.
- Atatürk Anısında Hikâye Unsurları: Atatürk’ün çocukluk anısında olay, kişiler, yer, zaman ve metnin bölümlerini belirleme.
- Bilgi Metninin İskeleti: Bilgilendirici metindeki başlık, ara başlık, kalın yazı ve tablodan önemli bilgileri belirleme.
- Cümleleri Bağlıyorum: İki cümleyi neden, sonuç, karşıtlık ya da ekleme bildiren uygun bağlantı ifadeleriyle birleştirme.