Ses Olayları Canlanıyor
6. sınıf · Türkçe · 6. Akademik Düşünme Dünyası
Kök ve ek bloklarını birleştirerek ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, benzeşme, kaynaştırma ve diğer ses olaylarını adım adım gözlemle.
Parçalar
- Ünlü harf bloğu: Yuvarlak köşeli bloklar ünlü sesleri (a, e, ı, i, o, ö, u, ü) gösterir. Üzerine gelindiğinde ünlünün kalın/ince, düz/yuvarlak ve geniş/dar özellikleri açılır.
- Ünsüz harf bloğu: Düz köşeli bloklar ünsüz sesleri temsil eder ve sert ya da yumuşak olma özelliğini taşır. Ek geldiğinde yumuşayan, düşen veya benzeşen ünsüzler bu bloklarda canlanır.
- Ek kartı: Alt rafta yer alan sürüklenebilir kartlar sözcük köküne getirilen çekim ve yapım eklerini taşır. Karta tıkladığında veya kartı birleştirme rayına bıraktığında ünlü uyumuna göre kök ile birleşir.
- Birleştirme rayı: Kök blokları ile ek bloklarının buluştuğu orta alandır. Düşen sesler buradan aşağı yuvarlanır, türeyen veya kaynaşan sesler iki bloğun arasına yerleşir.
- Olay rozeti: Sağ üst köşede yer alan bu rozet, birleşme sırasında gerçekleşen ses olayının adını, dönüşen harfleri ve kısa açıklamasını anında gösterir.
Görevler
- "kitap" sözcüğüne ünlüyle başlayan bir ek getir ve yumuşamayı gör.
- Ünlü düşmesine uğrayan üç sözcük bul.
- Kaynaştırma ünsüzlerinin dördünü de (y, ş, s, n) bir kez araya sok.
- "Bul" oyununda arka arkaya 5 doğru yap.
Kazanımlar
- DYS.DO.6.5 Seslerin özelliklerini ayırt eder.
- S.DO.6.6 Söz varlığı ve dil yapılarının birleşmesinde karşılaşılan yardımcı ünsüzleri (y, ş, s, n), pekiştirme ünsüzleri ve ses olaylarını (ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması, ünlü daralması, ünlü türemesi, ünsüz türemesi, ünsüz düşmesi, ulama) fark eder.
- DYS.KY.6.2 Söz varlığı ve dil yapılarının birleşmesinde karşılaşılan yardımcı ünsüzleri (y, ş, s, n), pekiştirme ünsüzleri ve ses olaylarını (ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması, ünlü daralması, ünlü türemesi, ünsüz türemesi, ünsüz düşmesi, ulama) kullanır.
Bunları da deneyebilirsin
- Sözcük Parçalayıcı: Kök ve Ek Laboratuvarı: 2D sözcük parçalayıcı ile kelimelerin kökünü bul; yapım ve çekim eklerinin anlam ve görev farklarını keşfet.
- Açık ve Örtük Anlatım: Robota açık, insana kibar örtük ifadelerle isteğini anlat; açık ve örtük ifadeyi ayırt et.
- Bağımsızlık Şiiri ve Hikâyesi: Bir bağımsızlık şiirinde uyak ve redifi, bir öyküde kişi, yer, zaman ve olayı bul.
- Bağlantı İfadeleriyle Akış: Paragrafları doğru sıraya diz, aralarına uygun bağlantı ifadelerini koyarak metnin akışını kur.
- Bilim Haberini Değerlendir: Bir teknoloji haberini ve iki uzman videosunu karşılaştır, çelişen bilgileri bul, haberi özetle ve soruna çözüm seç.
- Çıkarım Yap, Özetle, Eleştir: Köşe yazısında açıkça yazanla çıkarımı ayır, metni özetle ve kanıtsız iddiayı bul.