Dilimizin Zenginliği: Sözcük Ağı
6. sınıf · Türkçe
Metindeki sözcükleri ağın merkezine taşı; eş ve zıt anlamlılarını, deyim ve atasözlerini, mecaz kullanımlarını keşfet.
Parçalar
- Merkezdeki sözcük: Metinden seçilen sözcüktür. Dalları, bu sözcükle kurulan anlam ilişkilerini ve kalıplaşmış sözleri gösterir.
- Eş anlamlı: Yazılışı farklı, anlamı aynı olan sözcüktür: yürek - kalp.
- Zıt anlamlı: Anlamca birbirinin karşıtı olan sözcüktür: sıcak - soğuk, tatlı - acı.
- Deyim: Genellikle gerçek anlamından ayrı, çekici bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbeğidir: yüreği ağzına gelmek (çok korkmak).
- Atasözü: Uzun deneyimlere dayanan, öğüt veren kalıplaşmış sözdür: Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
- Mecaz anlam: Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır: "sıcak bir gülümseme" içten bir gülümsemedir.
Görevler
- Metindeki üç farklı sözcüğü ağın merkezine taşı ve dallarını incele.
- Metinde mecaz anlamla kullanılmış üç sözü bul.
- Cümle atölyesindeki üç değişikliğin anlamı nasıl etkilediğini doğru seç.
Kazanımlar
- T.D.6.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.D.6.3 Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- T.D.6.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.6.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.6.13 Dinlediğinin/izlediğinin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.6.17 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.6.2 Akıcı okuyabilme
- T.O.6.3 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.O.6.4 Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- T.O.6.5 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.6.6 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.6.7 Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
- T.O.6.15 Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.6.19 Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.6.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Açık ve Örtük Anlatım: Robota açık, insana kibar örtük ifadelerle isteğini anlat; açık ve örtük ifadeyi ayırt et.
- Bağımsızlık Şiiri ve Hikâyesi: Bir bağımsızlık şiirinde uyak ve redifi, bir öyküde kişi, yer, zaman ve olayı bul.
- Bağlantı İfadeleriyle Akış: Paragrafları doğru sıraya diz, aralarına uygun bağlantı ifadelerini koyarak metnin akışını kur.
- Bilim Haberini Değerlendir: Bir teknoloji haberini ve iki uzman videosunu karşılaştır, çelişen bilgileri bul, haberi özetle ve soruna çözüm seç.
- Çıkarım Yap, Özetle, Eleştir: Köşe yazısında açıkça yazanla çıkarımı ayır, metni özetle ve kanıtsız iddiayı bul.
- Düşünceyi Geliştirme Yolları: Bilgilendirici metinde tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanmayı bul.