Karakterin Zaman İçindeki Değişimi
9–12. sınıf · Türk Dili ve Edebiyatı
Bir anıdan kanıt cümleleri bul, karakterin duygu eğrisini noktaları sürükleyerek kur ve ikinci bir karakterin eğrisiyle karşılaştır.
Parçalar
- Duygu eğrisi: Yatay eksen zamanı (bölümleri), dikey eksen duygunun yönünü ve gücünü gösterir: çizginin üstü olumlu, altı olumsuz duygulardır. Noktaları birleştiren çizgi, karakterin zaman içindeki değişimini bir bakışta gösterir.
- 1. bölüm: İskele (güz başı): Tarık fenere yeni gelmiştir. “Tarifsiz bir yalnızlık” duyar ve geri dönmek ister: eğrinin en düşük noktası.
- 2. bölüm: Eski defter (kasım): Önceki bekçinin defterini okudukça sıkıntısı “biraz hafifler” ama evini düşünmeyi sürdürür: duygu olumsuzdan ortaya doğru gelir.
- 3. bölüm: Fırtına gecesi (ocak): Dönüm noktası. Tarık korkar ama sorumluluğu üstlenir: “o tekneyi karanlıkta bırakamazdım.” Duygu ilk kez olumluya geçer.
- 4. bölüm: İlkbahar sabahı (nisan): Tarık artık “bu kıyının bir parçası”dır ve işini “içten bir huzurla” sever: eğrinin en yüksek noktası.
- Selim Usta’nın eğrisi: Selim Usta başta rahattır; eski arkadaşının defteriyle hüzünlenir, fırtınada geçmişteki kazayı hatırlayıp korkar, sonunda sevinir. Aynı olaylar iki karakteri farklı etkiler; eğrileri üst üste koymak bu farkı gösterir.
Görevler
- Dört bölümün her birinde Tarık’ın duygusunu gösteren kanıt cümlesini bul.
- Dört noktayı metne göre yerleştirip Tarık’ın duygu eğrisini kur ve denetle.
- İki karakterin eğrilerini karşılaştıran doğru üç yorumu seç; yanlış kart seçili kalmasın.
Kazanımlar
- TDE2.1 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
- TDE2.1.1 İnceler ve görüş oluşturur.
- TDE2.1.2 Seçim yapar.
- TDE2.2 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
- TDE2.2.1 Ön bilgilerle bağlantı kurar.
- TDE2.2.2 Tahmin eder.
- TDE2.2.3 Çıkarım yapar.
- TDE2.2.4 Karşılaştırır.
- TDE2.2.5 Sınıflandırır.
- TDE2.2.6 Tepki verir.
- TDE2.3 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde yazarın zamana bağlı olarak karakter, duygu ve düşünce değişimini çözümleyebilme
- TDE2.3.1 Nesne, olgu ve olaylara ilişkin parçaları belirler.
- TDE2.3.2 Parçalar arasındaki ilişkileri belirler.
- TDE2.4 “Nesillerin Mirası” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini değerlendirebilme
- TDE2.4.1 Kendini değerlendirir.
- TDE2.4.2 Tepki ortaya koyar.
Bunları da deneyebilirsin
- Edebî Metni Dinleme ve Çözümleme: Bir öyküyü bölüm bölüm dinle, duraklarda sonraki olayı tahmin et; anlam haritasını kur ve olaylar arasındaki ilişkiyi belirle.
- Yazıda Kural: Yazım, Noktalama, Bağdaşıklık: Bir deneme taslağındaki gizli yazım ve noktalama yanlışlarını bul, kopuk cümleleri bağla, açık ve örtük iletiyi ayır.
- Şiir dinletisi hazırlığı (Yakında): Öğrenci dizelerde vurgulanacak sözcüklere ve duraklara işaret koyar, sistem bu işaretlere göre şiiri seslendirir; şiirleri tema ekseninde sıralayıp dinleti akışını kurar.