Karakterin Zaman İçindeki Değişimi

9–12. sınıf · Türk Dili ve Edebiyatı

Bir anıdan kanıt cümleleri bul, karakterin duygu eğrisini noktaları sürükleyerek kur ve ikinci bir karakterin eğrisiyle karşılaştır.

Parçalar

  • Duygu eğrisi: Yatay eksen zamanı (bölümleri), dikey eksen duygunun yönünü ve gücünü gösterir: çizginin üstü olumlu, altı olumsuz duygulardır. Noktaları birleştiren çizgi, karakterin zaman içindeki değişimini bir bakışta gösterir.
  • 1. bölüm: İskele (güz başı): Tarık fenere yeni gelmiştir. “Tarifsiz bir yalnızlık” duyar ve geri dönmek ister: eğrinin en düşük noktası.
  • 2. bölüm: Eski defter (kasım): Önceki bekçinin defterini okudukça sıkıntısı “biraz hafifler” ama evini düşünmeyi sürdürür: duygu olumsuzdan ortaya doğru gelir.
  • 3. bölüm: Fırtına gecesi (ocak): Dönüm noktası. Tarık korkar ama sorumluluğu üstlenir: “o tekneyi karanlıkta bırakamazdım.” Duygu ilk kez olumluya geçer.
  • 4. bölüm: İlkbahar sabahı (nisan): Tarık artık “bu kıyının bir parçası”dır ve işini “içten bir huzurla” sever: eğrinin en yüksek noktası.
  • Selim Usta’nın eğrisi: Selim Usta başta rahattır; eski arkadaşının defteriyle hüzünlenir, fırtınada geçmişteki kazayı hatırlayıp korkar, sonunda sevinir. Aynı olaylar iki karakteri farklı etkiler; eğrileri üst üste koymak bu farkı gösterir.

Görevler

  1. Dört bölümün her birinde Tarık’ın duygusunu gösteren kanıt cümlesini bul.
  2. Dört noktayı metne göre yerleştirip Tarık’ın duygu eğrisini kur ve denetle.
  3. İki karakterin eğrilerini karşılaştıran doğru üç yorumu seç; yanlış kart seçili kalmasın.

Kazanımlar

  • TDE2.1 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme
  • TDE2.1.1 İnceler ve görüş oluşturur.
  • TDE2.1.2 Seçim yapar.
  • TDE2.2 “Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
  • TDE2.2.1 Ön bilgilerle bağlantı kurar.
  • TDE2.2.2 Tahmin eder.
  • TDE2.2.3 Çıkarım yapar.
  • TDE2.2.4 Karşılaştırır.
  • TDE2.2.5 Sınıflandırır.
  • TDE2.2.6 Tepki verir.
  • TDE2.3 “Benim Yolculuğum” temasında ele alınan metinlerde yazarın zamana bağlı olarak karakter, duygu ve düşünce değişimini çözümleyebilme
  • TDE2.3.1 Nesne, olgu ve olaylara ilişkin parçaları belirler.
  • TDE2.3.2 Parçalar arasındaki ilişkileri belirler.
  • TDE2.4 “Nesillerin Mirası” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini değerlendirebilme
  • TDE2.4.1 Kendini değerlendirir.
  • TDE2.4.2 Tepki ortaya koyar.

Bunları da deneyebilirsin

  • Edebî Metni Dinleme ve Çözümleme: Bir öyküyü bölüm bölüm dinle, duraklarda sonraki olayı tahmin et; anlam haritasını kur ve olaylar arasındaki ilişkiyi belirle.
  • Yazıda Kural: Yazım, Noktalama, Bağdaşıklık: Bir deneme taslağındaki gizli yazım ve noktalama yanlışlarını bul, kopuk cümleleri bağla, açık ve örtük iletiyi ayır.
  • Şiir dinletisi hazırlığı (Yakında): Öğrenci dizelerde vurgulanacak sözcüklere ve duraklara işaret koyar, sistem bu işaretlere göre şiiri seslendirir; şiirleri tema ekseninde sıralayıp dinleti akışını kurar.