Piramit, Koni ve Küre

12. sınıf · Matematik · 3. Geometrik Cisimler

Piramidi suyla doldurup prizmaya üç kez boşaltır; koni-silindir için aynısını yapar. Küreyi silindirin içine koyup boşta kalan hacmi ölçer; yarıçap sürgüsüyle tüm hacimleri birlikte günceller.

Sahnede neler olacak

Aynı taban ve yükseklikte prizma ile piramit, silindir ile koni; silindirin içine yerleşmiş küre.

Neler yapabileceksin

Piramidi suyla doldurup prizmaya üç kez boşaltır; koni-silindir için aynısını yapar. Küreyi silindirin içine koyup boşta kalan hacmi ölçer; yarıçap sürgüsüyle tüm hacimleri birlikte günceller.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Hacim ilişkileri aktarılan su seviyesiyle görünür.

Günlük hayatta

Dondurma külahı, çadır, top

Kazanımlar

  • MAT.12.3.2 Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
  • MAT.12.3.3 Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Geometrik Cisimler ve Açınımlar: Küp, prizma, silindir, koni ve piramidi aç, kapat; kürenin kabuğunu düzleme ser; boyutlarını sürükle, yüzey alanını ve hacmi anında gör.
  • Dikdörtgenler Prizmasının Alanı ve Hacmi: Kolinin ayrıtlarını sürükle; kutuyu birim küplerle katman katman doldur, açıp yüzlerini say, 1 dm³'lük küpü 1 litre suyla doldur.
  • Nesnelerde Geometrik Şekiller (Yakında): Nesneleri döndürür ve bir yüzünü kum havuzuna bastırıp bıraktığı izin (daire, kare, üçgen, dikdörtgen) şeklini görür; ev cephesinde saklı şekilleri bulup boyar.
  • Geometrik Cisimler ve Yapılar (Yakında): Bloklarla kule ya da ev kurar; bir cismi döndürüp büyütünce adının değişmediğini görür; günlük nesneleri benzediği cismin kutusuna atar.
  • Cisimlerin Yüzleri, Ayrıtları, Köşeleri (Yakında): Cismi döndürür; yüzlere, ayrıtlara, köşelere dokununca her biri farklı renkte yanar ve sayaç artar. Noktalı kâğıtta şekil çizer, cismin yüzlerini kenar sayısına göre ayırır.
  • Cisimlerin Açınımları (Yakında): Cismi bir sürgüyle yavaşça açar; yüzler düzleme yatar ve açınım oluşur. Karışık açınımlardan hangisinin küpe kapanacağını önce tahmin eder, sonra kapatarak dener.