İnsan doğayı nasıl değiştirir?
4. sınıf · Sosyal Bilgiler
Gerçek bir vadiye ev, tarla, yol ve baraj ekle; yıllar geçtikçe ormanın, derenin ve hayvanların nasıl değiştiğini izle.
Parçalar
- Orman: Vadinin yamaçlarını kayın ve çam ağaçları kaplar. Orman hayvanlara yuva olur, toprağın kaymasını önler.
- Dere: Yağmur ve kar suları vadinin en alçak yerinde birleşip dereyi oluşturur. İnsanlar dereden içme ve sulama suyu alır.
- Tarla: İnsanlar düz ya da az eğimli yerlerde toprağı sürüp ürün yetiştirir. Yeni tarla açmak için çoğu zaman ağaç kesilir.
- Köy evleri: İnsanlar evlerini düz, suya yakın ve taşkından güvenli yerlere kurar. Köy büyüdükçe çevresindeki orman küçülür.
- Yol: Yol köyleri birbirine ve şehre bağlar, ulaşımı kolaylaştırır. Yapılırken ağaçlar kesilir ve orman ikiye bölünür.
- Baraj ve baraj gölü: Baraj derenin suyunu biriktirir; bu sudan elektrik üretilir, tarlalar sulanır. Vadinin bir bölümü su altında kalır, barajın aşağısında dere zayıflar.
- Yaban hayvanları: Geyikler ve kuşlar ormanda, balıklar derede yaşar. Orman küçülüp dere zayıflayınca sayıları azalır.
Görevler
- Vadiye en az bir ev kur, yol yap ve baraj kur; sonra zamanı en az 20 yıl ileri al.
- Ağaçsız bir yere fidan dik ve zamanı en az 15 yıl ileri alıp fidanların büyüdüğünü gör.
- "Doğa insanı etkiler" bölümünde köy kurmaya uygun bir yer bul.
- Köy yerini seçtikten sonra en az iki farklı havayı dene; evlerin ve giysilerin nasıl değiştiğini karşılaştır.
Kazanımlar
- SB.4.2.2 Yakın çevresinden hareketle doğa ve insan ilişkisini çözümleyebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Afet Etkisini Azaltalım: Okulun ve çevresinin uygun yerlerine önlem kartlarını koy, deprem ya da sel düğmesine bas, hasar göstergesinin düştüğünü gör ve önlem afişini okul panosunda paylaş.
- Aile Ağacım ve Aile Tarihim: Can’ın aile ağacını kur, aile büyüklerinin önemli olaylarını zaman şeridine yerleştir ve aile tarihini sınıfa sun.
- Bilim İnsanlarının Çocukluğu: Zaman şeridinde bilim insanlarının çocukluk dönemlerini tanı, o yılların koşullarını keşfet.
- Buğdaydan ekmeğe: üretim, dağıtım, tüketim: Tarladan sofraya uzanan yolda zinciri kur, bir halkayı kaldır ve ekmeğin neden sofraya ulaşmadığını gör.
- Çevremdeki ortak miras: Mahalle meydanındaki tarihî çeşmenin parçalarını tanı, bakımsız ve onarılmış hâlini karşılaştır, onu koruyan davranışları seç.
- Çevrim İçi Güvenlik Kuralları: Gelen kutundaki iletileri güvenli ya da şüpheli diye ayır, şüpheli iletilerin ipuçlarını bul ve güvenlik kalkanını doldur.