İnsan doğayı nasıl değiştirir?

4. sınıf · Sosyal Bilgiler

Gerçek bir vadiye ev, tarla, yol ve baraj ekle; yıllar geçtikçe ormanın, derenin ve hayvanların nasıl değiştiğini izle.

Parçalar

  • Orman: Vadinin yamaçlarını kayın ve çam ağaçları kaplar. Orman hayvanlara yuva olur, toprağın kaymasını önler.
  • Dere: Yağmur ve kar suları vadinin en alçak yerinde birleşip dereyi oluşturur. İnsanlar dereden içme ve sulama suyu alır.
  • Tarla: İnsanlar düz ya da az eğimli yerlerde toprağı sürüp ürün yetiştirir. Yeni tarla açmak için çoğu zaman ağaç kesilir.
  • Köy evleri: İnsanlar evlerini düz, suya yakın ve taşkından güvenli yerlere kurar. Köy büyüdükçe çevresindeki orman küçülür.
  • Yol: Yol köyleri birbirine ve şehre bağlar, ulaşımı kolaylaştırır. Yapılırken ağaçlar kesilir ve orman ikiye bölünür.
  • Baraj ve baraj gölü: Baraj derenin suyunu biriktirir; bu sudan elektrik üretilir, tarlalar sulanır. Vadinin bir bölümü su altında kalır, barajın aşağısında dere zayıflar.
  • Yaban hayvanları: Geyikler ve kuşlar ormanda, balıklar derede yaşar. Orman küçülüp dere zayıflayınca sayıları azalır.

Görevler

  1. Vadiye en az bir ev kur, yol yap ve baraj kur; sonra zamanı en az 20 yıl ileri al.
  2. Ağaçsız bir yere fidan dik ve zamanı en az 15 yıl ileri alıp fidanların büyüdüğünü gör.
  3. "Doğa insanı etkiler" bölümünde köy kurmaya uygun bir yer bul.
  4. Köy yerini seçtikten sonra en az iki farklı havayı dene; evlerin ve giysilerin nasıl değiştiğini karşılaştır.

Kazanımlar

  • SB.4.2.2 Yakın çevresinden hareketle doğa ve insan ilişkisini çözümleyebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Afet Etkisini Azaltalım: Okulun ve çevresinin uygun yerlerine önlem kartlarını koy, deprem ya da sel düğmesine bas, hasar göstergesinin düştüğünü gör ve önlem afişini okul panosunda paylaş.
  • Aile Ağacım ve Aile Tarihim: Can’ın aile ağacını kur, aile büyüklerinin önemli olaylarını zaman şeridine yerleştir ve aile tarihini sınıfa sun.
  • Bilim İnsanlarının Çocukluğu: Zaman şeridinde bilim insanlarının çocukluk dönemlerini tanı, o yılların koşullarını keşfet.
  • Buğdaydan ekmeğe: üretim, dağıtım, tüketim: Tarladan sofraya uzanan yolda zinciri kur, bir halkayı kaldır ve ekmeğin neden sofraya ulaşmadığını gör.
  • Çevremdeki ortak miras: Mahalle meydanındaki tarihî çeşmenin parçalarını tanı, bakımsız ve onarılmış hâlini karşılaştır, onu koruyan davranışları seç.
  • Çevrim İçi Güvenlik Kuralları: Gelen kutundaki iletileri güvenli ya da şüpheli diye ayır, şüpheli iletilerin ipuçlarını bul ve güvenlik kalkanını doldur.