Çevremdeki ortak miras
4. sınıf · Sosyal Bilgiler
Mahalle meydanındaki tarihî çeşmenin parçalarını tanı, bakımsız ve onarılmış hâlini karşılaştır, onu koruyan davranışları seç.
Parçalar
- Kitabe: Çeşmeyi kimin, ne zaman yaptırdığını anlatan yazılı taştır. Çeşmenin kimlik kartı gibidir.
- Lüle (oluk): Suyun aktığı küçük borudur. Mahalleli testisini lülenin altına tutup suyunu doldururdu.
- Ayna taşı: Çeşmenin ön yüzündeki büyük, düz taştır. Üzerinde taş ustalarının oyduğu çiçek motifleri vardır.
- Tekne (yalak): Akan suyun toplandığı taş havuzdur. Eskiden hayvanlar da buradan su içerdi.
- Saçak: Çeşmenin üstünde dışarı taşan çatıdır. Su almaya gelenleri ve taşları yağmurdan korur.
- Süsleme: Taşa oyulmuş yuvarlak çiçek (rozet) motifleridir. Ustaların el emeğidir; bu sanat ustadan çırağa aktarılmıştır.
- Mahalle camisi: Kubbesi, minaresi ve avlusuyla yıllardır mahallenin buluşma yeridir. Mahallelinin ortak mirasıdır.
- Geleneksel ev: Taş zemin katı, ahşap üst katı, cumbası ve kiremit çatısıyla eski yaşamı anlatır.
Görevler
- "İncele" etkinliğinde çeşmenin en az dört parçasına dokun; ne işe yaradığını ve hikâyesini oku.
- "Önce / sonra" kaydırıcısını sonuna kadar çek; bakımsız çeşmeyle onarılmış çeşmeyi karşılaştır.
- "Koru" etkinliğinde sekiz davranışın hepsini değerlendir; en az altısını doğru bil.
- Koruyan davranışlarla çeşmenin durumunu %100'e çıkar ve tanıtım tabelasını koy.
Kazanımlar
- SB.4.3.3 Yakın çevresindeki ortak miras ögelerini tanımanın önemini yorumlayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Caminin Bölümleri: Klasik bir Osmanlı camisinin avlusunda, içinde ve çevresinde dolaş; bölümleri iç ve dış diye ayır, kubbeyi saydamlaştırıp yükün ayaklara inişini gör.
- Osmanlı Mahallesi ve Külliyesi: Bir Osmanlı mahallesinde külliyenin birimlerini kaldırıp kur, mahallelileri doğru birime gönder ve öğrendiklerinle bir tanıtım panosu hazırlayıp paylaş.
- Afet Etkisini Azaltalım: Okulun ve çevresinin uygun yerlerine önlem kartlarını koy, deprem ya da sel düğmesine bas, hasar göstergesinin düştüğünü gör ve önlem afişini okul panosunda paylaş.
- Aile Ağacım ve Aile Tarihim: Can’ın aile ağacını kur, aile büyüklerinin önemli olaylarını zaman şeridine yerleştir ve aile tarihini sınıfa sun.
- Bilim İnsanlarının Çocukluğu: Zaman şeridinde bilim insanlarının çocukluk dönemlerini tanı, o yılların koşullarını keşfet.
- Buğdaydan ekmeğe: üretim, dağıtım, tüketim: Tarladan sofraya uzanan yolda zinciri kur, bir halkayı kaldır ve ekmeğin neden sofraya ulaşmadığını gör.