Üreme Hücreleri, Üreme ve Gelişim

12. sınıf · Biyoloji

Gametogenezde kromozom ve hücre sayısını tahmin et, embriyonik gelişimi sırala, üreme şekillerini, yapıları ve hormonları eşleştir.

Parçalar

  • Sperm: Baş (çekirdek ve akrozom), mitokondrice zengin orta kısım ve kuyruktan (kamçı) oluşur. Küçük ve hareketlidir; haploittir (n).
  • Yumurta: Spermden çok daha büyüktür, sitoplazması ve besin deposu boldur, hareketsizdir; haploittir (n).
  • Zigot: Yumurta ve sperm çekirdeklerinin birleşmesiyle oluşan diploit (2n) ilk hücre.
  • Morula: Segmentasyonla oluşan, dut görünümlü, içi dolu hücre topluluğu.
  • Blastula (blastosist): İçinde sıvı dolu boşluk (blastosöl) bulunan evre. İnsanda embriyo döl yatağına bu evrede tutunur.
  • Gastrula: Ektoderm, mezoderm ve endoderm tabakalarının oluştuğu evre. Doku ve organlar bu tabakalardan gelişir.

Görevler

  1. Spermatogenez ve oogenezin her evresinde kromozom durumunu ve hücre sayısını doğru tahmin et.
  2. Embriyonik gelişim evrelerini sırala ve yapıları embriyonik tabakalarına yerleştir.
  3. Örnekleri doğru üreme şekline yerleştir.
  4. Üreme sistemi yapılarını ve hormonlarını görevleriyle eşleştir.

Kazanımlar

  • BİY.12.1.5 Üreme hücrelerinin oluşum süreci ve yapılarını karşılaştırabilme
  • BİY.12.1.6 Eşeysiz ve eşeyli üreme ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
  • BİY.12.1.7 Erkek ve dişi üreme sistemlerinin yapısı ve işleyişiyle ilgili bilgi toplayabilme
  • BİY.12.1.8 Embriyonik gelişimle ilgili bilgi toplayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • DNA ve Hücre Bölünmesi: DNA sarmalını aç, eşlenmeyi izle, nükleotitleri eşleştir; mitoz ve mayoz evrelerini zaman çubuğuyla ileri geri sar.
  • Kromozom, Hücre Döngüsü ve Bölünme (Yakında): DNA'yı paketleme sürgüsüyle kromatinden kromozoma yoğunlaştırır; hücre döngüsünü zaman çubuğuyla sarar. Mayozda bir kromozom çiftini ayrılmadan bırakınca oluşan hücrelerdeki kromozom sayısını görür.
  • Çiçek ve Çimlenme (Yakında): Çiçeğin kısımlarını katman katman ayırır; çift döllenmeyi izler. Tohum için su, sıcaklık, oksijen ve ışık koşullarını değiştirip çimlenme yüzdesini ölçer.
  • DNA Eşlenmesi ve Protein Sentezi (Yakında): Helikazı ilerletip sarmalı açar, serbest nükleotitleri eşleşen bazlara sürükler; iki yeni sarmalın yarı korunumlu olduğunu görür. mRNA'yı ribozoma okutup amino asit zincirini uzatır; bir bazı değiştirince proteinin nasıl değiştiğini izler.
  • Mendel Genetiği, Eş Baskınlık ve Eşeye Bağlı Kalıtım (Yakında): Ebeveyn genotiplerini sürükleyip yavru oranlarını görür; kan grubu çaprazlamalarında eş baskınlığı ve çok alelliği dener; renk körlüğünün soy ağacında erkeklerde neden daha sık göründüğünü X kromozomlarını izleyerek bulur.
  • Genetik Test, Biyoteknoloji ve Etik (Yakında): Makas (restriksiyon enzimi) ile plazmidi keser, insülin genini yerleştirir ve bakterinin insülin üretmeye başladığını görür; ardından genetik test ve etik sorular üzerine tartışma kartları gelir.