Kültürümüzdeki Dinî Motifler
6. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Ramazan gecesi bir cami avlusunda iki minare arasına ışıklarla mahya as; ezan, ilahi ve mevlidi dinleyip gelenek, edebiyat ve musikideki izlerini ayır.
Parçalar
- Mahya: İki minare arasına gerilen iplere dizilen ışıklarla yazılan yazı ya da çizilen şekildir. Ramazan ayında ve kandil gecelerinde asılır; geleneğimize özgüdür.
- Minare ve ezan: Ezan minareden okunur ve namaz vaktini duyurur. Makamla, güzel bir sesle okunması musikimizdeki dinî izlerdendir.
- Dinleme köşesi ve ilahi: Avludaki ahşap köşkte ilahi okunur. İlahi, dinî konuları anlatan, bestelenip ezgiyle söylenen şiirdir; Yunus Emre’nin şiirleri bugün de ilahi olarak okunur.
- Cami ve mevlit: Süleyman Çelebi’nin Peygamberimizin doğumunu şiirle anlatan eseri Mevlid, camilerde ve evlerde makamla okunur. Mevlit okutmak yaygın bir gelenektir.
- Çini pano: Pencere üstlerindeki karolar çinidir: lale, karanfil ve kıvrık dal motifleri boyanıp sırlanmış, fırında pişirilmiştir.
- Taç kapı: Caminin süslü giriş kapısıdır. Üstündeki taş panoya sekiz köşeli yıldızlarla geometrik bir geçme oyulmuştur.
- Kündekâri kapı: Ahşap kapı kanatları, küçük parçaların çivisiz birbirine geçirildiği kündekâri tekniğiyle yapılmıştır.
- Tezhip ve ebru levhaları: Köşkün duvarındaki altın yaldızlı levha tezhip, su üstünde boyalarla yapılan dalgalı desenli levha ebrudur.
Görevler
- Işık noktalarıyla bir mahya kelimesi yaz ve iki minare arasına as.
- Dinleme köşesinde ezan, ilahi ve mevlit örneklerinin üçünü de aç.
- Dokuz kartın hepsini gelenek, edebiyat ve musiki başlıklarına doğru yerleştir.
- Sahnedeki beş süslemenin hangi sanata ait olduğunu bul.
Kazanımlar
- DKAB.6.5.1 Geleneğimizde, edebiyatımızda ve musikimizde dinin izlerini özetleyebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Caminin Bölümleri: Klasik bir Osmanlı camisinin avlusunda, içinde ve çevresinde dolaş; bölümleri iç ve dış diye ayır, kubbeyi saydamlaştırıp yükün ayaklara inişini gör.
- İslam Medeniyetinin İzleri: Kurtuba'dan Semerkant'a kabartma haritada medeniyet merkezlerini gez; medrese, rasathane ve Beytülhikme modellerini aç, şehirleri medeniyet unsurlarıyla eşleştir.
- Külliye: Medeniyetin Merkezi: Cami, medrese, darüşşifa, imaret, kütüphane ve hamamdan oluşan bir külliyede dolaş; yapıları hizmet başlıklarına ayır, vakıf gelirini dağıtıp hepsini çalıştır.
- İslam medeniyetinin bilim mirası: Pirinç bir usturlabın koluyla yıldızların yüksekliğini ölç; bir medresenin kütüphanesini, gözlemevini ve dârüşşifasını açıp bilginlerle tanış, bugünkü bilimin köklerini bul.
- Ramazan ve Oruç: Bir mahallede Ramazan gününü saat saat izle; akşam gökyüzünde hilali bul, Ramazanın her yıl neden öne kaydığını ve orucu neyin bozduğunu keşfet.
- Doğruluk, Merhamet ve Nezaket: Okul, sokak, pazar ve dijital dünyadaki günlük olayları inceleyerek doğruluk, merhamet ve nezaket kurallarını hayatına yansıt.