İslam Medeniyetinin İzleri

11. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Kurtuba'dan Semerkant'a kabartma haritada medeniyet merkezlerini gez; medrese, rasathane ve Beytülhikme modellerini aç, şehirleri medeniyet unsurlarıyla eşleştir.

Parçalar

  • Bağdat: Beytülhikme: Abbasilerin kütüphane, çeviri ve araştırma merkezidir; Me'mun döneminde (9. yüzyıl) en parlak dönemini yaşadı. Özgün yapısı günümüze ulaşmadı, model temsilîdir.
  • Kurtuba: Ulu Cami: Yapımına 785'te başlanan cami, yüzlerce sütunu ve kırmızı-beyaz çift katlı kemerleriyle tanınır; ders halkalarıyla bir ilim merkeziydi.
  • Semerkant: Uluğ Bey Rasathanesi: 1420'li yıllarda kurulan gözlemevinde dev mermer meridyen yayıyla gök cisimlerinin konumları ölçüldü.
  • Konya: Karatay Medresesi: 1251'de yapılan Selçuklu medresesi; avlusunu örten çinili kubbenin tepesi açıktır, altında havuz vardır.
  • İstanbul: Süleymaniye Külliyesi: Mimar Sinan'ın 1550–1557 yıllarında yaptığı külliye; cami, medreseler, darülhadis ve şifahane bir aradadır.
  • Saraybosna: Gazi Hüsrev Bey Medresesi: 1537'de vakıf olarak kurulan, kurşun kaplı kubbeli medrese; vakfın kütüphanesi de aynı yıl kuruldu.

Görevler

  1. Altı şehrin hepsinde eğitim ve bilim kurumunun modelini aç.
  2. Altı şehir kartını, medeniyetin oluşumuna etki eden doğru unsurla eşleştir.
  3. Rum suresi 9. ayetin üç mesajını seç; ayette olmayan ifadeleri seçme.

Kazanımlar

  • DKAB.11.3.1 Medeniyetin oluşumuna etki eden unsurları çözümleyebilme
  • DKAB.11.3.2 İslam medeniyetinin izlerini özetleyebilme
  • DKAB.11.3.4 Rum suresinin 9. ayetinin mesajlarını yorumlayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
  • Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja: Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
  • Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
  • Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
  • Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.
  • Gönül Coğrafyamızda Bugün: TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü, Türkiye Maarif Vakfı ve Türkiye Diyanet Vakfının çalışmalarını tanı, alanlarına ayır; İslam dünyasının sorunlarını, imkânlarını ve çözüm adımlarını çözümle.