İslam Medeniyetinin İzleri
11. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Kurtuba'dan Semerkant'a kabartma haritada medeniyet merkezlerini gez; medrese, rasathane ve Beytülhikme modellerini aç, şehirleri medeniyet unsurlarıyla eşleştir.
Parçalar
- Bağdat: Beytülhikme: Abbasilerin kütüphane, çeviri ve araştırma merkezidir; Me'mun döneminde (9. yüzyıl) en parlak dönemini yaşadı. Özgün yapısı günümüze ulaşmadı, model temsilîdir.
- Kurtuba: Ulu Cami: Yapımına 785'te başlanan cami, yüzlerce sütunu ve kırmızı-beyaz çift katlı kemerleriyle tanınır; ders halkalarıyla bir ilim merkeziydi.
- Semerkant: Uluğ Bey Rasathanesi: 1420'li yıllarda kurulan gözlemevinde dev mermer meridyen yayıyla gök cisimlerinin konumları ölçüldü.
- Konya: Karatay Medresesi: 1251'de yapılan Selçuklu medresesi; avlusunu örten çinili kubbenin tepesi açıktır, altında havuz vardır.
- İstanbul: Süleymaniye Külliyesi: Mimar Sinan'ın 1550–1557 yıllarında yaptığı külliye; cami, medreseler, darülhadis ve şifahane bir aradadır.
- Saraybosna: Gazi Hüsrev Bey Medresesi: 1537'de vakıf olarak kurulan, kurşun kaplı kubbeli medrese; vakfın kütüphanesi de aynı yıl kuruldu.
Görevler
- Altı şehrin hepsinde eğitim ve bilim kurumunun modelini aç.
- Altı şehir kartını, medeniyetin oluşumuna etki eden doğru unsurla eşleştir.
- Rum suresi 9. ayetin üç mesajını seç; ayette olmayan ifadeleri seçme.
Kazanımlar
- DKAB.11.3.1 Medeniyetin oluşumuna etki eden unsurları çözümleyebilme
- DKAB.11.3.2 İslam medeniyetinin izlerini özetleyebilme
- DKAB.11.3.4 Rum suresinin 9. ayetinin mesajlarını yorumlayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
- Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja: Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
- Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
- Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
- Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.
- Gönül Coğrafyamızda Bugün: TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü, Türkiye Maarif Vakfı ve Türkiye Diyanet Vakfının çalışmalarını tanı, alanlarına ayır; İslam dünyasının sorunlarını, imkânlarını ve çözüm adımlarını çözümle.