Güneş, Dünya ve Ay

5. sınıf · Fen Bilimleri · 1. Gökyüzündeki Komşularımız Ve Biz

Güneş lekelerinin kayışını izle, ölçek sürgüsüyle gerçek büyüklük oranlarına geç, Ay'ı sürükleyip evrelerini Dünya'dan gör.

Parçalar

  • Güneş: Kendi ışığını ve ısısını üreten bir yıldızdır. Küre biçimlidir ve çok sıcak gazlardan oluşur; yüzeyinin sıcaklığı yaklaşık 5500 °C'tır. Kendi ekseni etrafında döner.
  • Güneş lekesi: Güneş yüzeyinde çevresinden daha az sıcak olduğu için koyu görünen bölgelerdir. Lekelerin günden güne yer değiştirmesi, Güneş'in kendi ekseni etrafında döndüğünü gösterir.
  • Dünya: Kendi ekseni etrafında 1 günde döner, Güneş'in çevresinde 365 gün 6 saatte dolanır. Kendi ışığı yoktur; Güneş'e bakan yarısı aydınlıktır. Kıyılar Natural Earth verisinden çizildi.
  • Ay: Dünya'nın doğal uydusudur. Kendi ışığı yoktur, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Yüzeyi kraterlerle kaplıdır; havası ve suyu yoktur.
  • Dünya'nın yolu: Dünya, Güneş'in çevresinde bu yolda dolanır; bir turu 365 gün 6 saat sürer. Sahnedeki uzaklıklar ölçekli değildir.
  • Ay'ın yolu: Ay, Dünya'nın çevresinde bu yolda yaklaşık 27 gün 8 saatte dolanır. Dünya ile birlikte Güneş'in çevresinde de dolanır.

Görevler

  1. Güneş modunda büyük lekeyi izlemeye al ve zamanı akıt. Leke Güneş'in çevresinde bir tur dönünce kaç gün geçti?
  2. Büyüklük modunda ölçek sürgüsünü gerçek orana kadar götür. Dünya, Güneş'in yanında ne kadar kaldı?
  3. Hareketler modunda Dünya'yı Güneş'in çevresinde bir tur dolandır. Bu sürede Ay, Dünya'nın çevresinde kaç tur attı?
  4. Evreler modundaki evre avında üç görünüşü doğru yere getir.

Kazanımlar

  • FB.5.1.1 Güneş’in yapısı ve dönme hareketi ile ilgili bilgi toplayabilme
  • FB.5.1.3 Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme
  • FB.5.1.4 Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Güneş, Dünya ve Ay: Güneş'e, Dünya'ya ve Ay'a dokun, gerçek boylarını gör, Ay'ı Dünya'nın etrafında döndür, Dünya'yı çevirip evimizde gece ve gündüzü izle.
  • Dünya’nın Şekli, Yapısı ve Hareketleri: Ufka giden gemiyi izle, Dünya’yı bıçakla dilimleyip katmanlarını adlandır, Dünya’yı döndürüp şehrinde gecenin nasıl geldiğini gör.
  • Ay'ın Evreleri (Yakında): Ay'ı yörüngede parmağıyla sürükler; köşedeki pencerede yeni ay, hilal, ilk dördün, dolunay görüntüleri anında değişir. Ay'ın her zaman yarısının aydınlık olduğunu, değişenin bizim gördüğümüz kısım olduğunu kendisi keşfeder.
  • Güneş Sistemi (Yakında): Gezegenlere dokununca büyüklük, yüzey ve uydu bilgisi çıkar; gezegenleri iç/dış ve kayaç/gaz diye ayırır. Uzaklık ölçeğini gerçek orana getirince gezegenlerin ne kadar dağınık olduğunu görür.
  • Güneş ve Ay Tutulması (Yakında): Ay'ı Dünya ile Güneş arasına sürükleyince Ay'ın gölgesi Dünya'ya düşer ve tam/parçalı tutulma bölgeleri boyanır; Ay'ı Dünya'nın gölgesine sokunca Ay kızıllaşır. Yörünge eğikliği yüzünden her ay tutulma olmadığını görür.