İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatör
11. sınıf · Fizik · 2. Elektrik Ve Manyetizma
Mıknatısı bobinin içine sokup çıkarır; hız arttıkça galvanometrenin daha çok saptığını görür. Jeneratör kolunu döndürüp gerilimin sinüs grafiği çizdiğini izler; transformatörün sarım sayılarını değiştirip çıkış gerilimini ayarlar.
Sahnede neler olacak
Galvanometreye bağlı bobin ve mıknatıs; döndürülebilen jeneratör; açılabilir transformatör.
Neler yapabileceksin
Mıknatısı bobinin içine sokup çıkarır; hız arttıkça galvanometrenin daha çok saptığını görür. Jeneratör kolunu döndürüp gerilimin sinüs grafiği çizdiğini izler; transformatörün sarım sayılarını değiştirip çıkış gerilimini ayarlar.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Manyetik akı, bobinden geçen çizgi sayısıyla sayılabilir hâle gelir.
Günlük hayatta
Bisiklet dinamosu, şarj aleti
Kazanımlar
- FİZ.11.2.10 Manyetik akıya etki eden etmenleri çözümleyebilme
- FİZ.11.2.11 İndüksiyon geriliminin matematiksel modeline ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
- FİZ.11.2.12 İndüklenme sonucu oluşan alternatif (değişken) akım hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
- FİZ.11.2.13 Transformatörün yapısı ve kullanım alanlarına yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Mıknatısı Keşfediyorum: Çubuk mıknatısların kutuplarını yaklaştır, demir tozuyla çevrelerini gör; hangi maddelerin çekildiğini tahmin edip dene, mıknatısın evdeki işlerini keşfet.
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Elektrik Nereden Gelir? (Yakında): Rüzgâr ve bulut sürgülerini değiştirerek hangi santralin ne kadar ürettiğini görür; kömür santralini çalıştırınca bacadan duman çıkar ve kömür yığını azalır, güneş ve rüzgâr tükenmez.
- Güneş Enerjisini Kullanmak (Yakında): Güneşin konumunu ve panelin açısını değiştirerek üretilen gücün nasıl değiştiğini görür; güneş ocağının çanağına düşen ışınların bir noktada toplandığını izler.
- Santraller ve Tasarruf (Yakında): Santrallerin içini açıp türbinin nasıl döndüğünü görür; şehrin ihtiyacını karşılamak için santral karışımı oluşturur, karbon salımı ve maliyet göstergelerini izler. Evdeki aletleri kapatarak günlük tüketimi azaltır.
- Yenilenebilen ve Yenilenemeyen Kaynaklar (Yakında): Bölgeye santral yerleştirir; üretim, maliyet, karbon salımı ve kaynağın tükenme süresi göstergelerini karşılaştırır.