Mıknatısı Keşfediyorum

4. sınıf · Fen Bilimleri · 5. Mıknatısı Keşfediyorum

Çubuk mıknatısların kutuplarını yaklaştır, demir tozuyla çevrelerini gör; hangi maddelerin çekildiğini tahmin edip dene, mıknatısın evdeki işlerini keşfet.

Parçalar

  • Çubuk mıknatıs: Her mıknatısın iki kutbu vardır: N (kuzey) ve S (güney). Bu mıknatısta N ucu kırmızı, S ucu mavi boyanmış. Aynı kutuplar birbirini iter, zıt kutuplar birbirini çeker.
  • Demir tozu: Çok küçük demir parçacıklarıdır. Mıknatısın yanına serpilince mıknatısın çevresinde dizilir. En çok mıknatısın uçlarında, yani kutuplarında toplanır.
  • At nalı mıknatıs: At nalına benzeyen bükülmüş bir mıknatıstır. İki kutbu yan yana durduğu için küçük cisimleri kolayca tutar.
  • Madde tepsisi: Ataç, demir çivi, nikel ve kobalt parçası, alüminyum ve bakır parçası, tahta küp, plastik düğme ve cam bilye var. Hangilerinin mıknatısa çekileceğini Dene sekmesinde önce tahmin et, sonra dene.
  • İpe bağlı ataç: Ataç bir iple tabana bağlı. Mıknatıs yeterince yakınsa ataç ona değmeden havada asılı kalır. Mıknatıs uzaklaşınca çekme azalır ve ataç düşer.
  • Buzdolabı ve süsü: Buzdolabı süsünün arkasında ince bir mıknatıs vardır; kapağın çelik sacına yapışır. Kapağın lastiğinin içindeki mıknatıs şerit de kapağı kapalı tutar.
  • Mıknatıslı çanta kapağı: Çantanın kapağında küçük bir mıknatıs, gövdesinde metal bir parça var. Kapak yaklaşınca "tık" diye kapanır ve kapalı kalır.

Görevler

  1. İki çubuk mıknatısı yaklaştır: bir kez birbirini ittiğini, bir kez çektiğini gör.
  2. Altı maddenin mıknatısa çekilip çekilmeyeceğini önce tahmin et, sonra mıknatısla dene.
  3. Ataç havada asılıyken mıknatısla ataç arasına üç farklı madde koy.
  4. Buzdolabı süsünü kapağa tak, buzdolabını açıp kapat, çantanın kapağını kapat.

Kazanımlar

  • FB.4.5.1 Mıknatısın kutupları ve birbirleriyle etkileşimleri ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme
  • FB.4.5.2 Mıknatısın etki ettiği maddelere ilişkin bilimsel gözleme dayalı tahmin yapabilme
  • FB.4.5.3 Mıknatısın kullanım alanlarına yönelik bilimsel olarak sorgulayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
  • İtme ve Çekme: Oyun odasında topu, oyuncak arabayı, oyun hamurunu ve kapıyı parmağınla it ya da çek; kuvvetin neler yaptığını önce tahmin et, sonra gözlemle.
  • Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
  • Besinlerin İçeriği: İyot ve kâğıt deneyleriyle besinlerin içeriğini ayırt et, kahvaltı tabağındaki gizli içerikleri gör ve besinlerin görevleriyle ilgili hipotez kur.
  • Dünya’nın Şekli, Yapısı ve Hareketleri: Ufka giden gemiyi izle, Dünya’yı bıçakla dilimleyip katmanlarını adlandır, Dünya’yı döndürüp şehrinde gecenin nasıl geldiğini gör.
  • İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatör (Yakında): Mıknatısı bobinin içine sokup çıkarır; hız arttıkça galvanometrenin daha çok saptığını görür. Jeneratör kolunu döndürüp gerilimin sinüs grafiği çizdiğini izler; transformatörün sarım sayılarını değiştirip çıkış gerilimini ayarlar.