Mıknatısı Keşfediyorum
4. sınıf · Fen Bilimleri · 5. Mıknatısı Keşfediyorum
Çubuk mıknatısların kutuplarını yaklaştır, demir tozuyla çevrelerini gör; hangi maddelerin çekildiğini tahmin edip dene, mıknatısın evdeki işlerini keşfet.
Parçalar
- Çubuk mıknatıs: Her mıknatısın iki kutbu vardır: N (kuzey) ve S (güney). Bu mıknatısta N ucu kırmızı, S ucu mavi boyanmış. Aynı kutuplar birbirini iter, zıt kutuplar birbirini çeker.
- Demir tozu: Çok küçük demir parçacıklarıdır. Mıknatısın yanına serpilince mıknatısın çevresinde dizilir. En çok mıknatısın uçlarında, yani kutuplarında toplanır.
- At nalı mıknatıs: At nalına benzeyen bükülmüş bir mıknatıstır. İki kutbu yan yana durduğu için küçük cisimleri kolayca tutar.
- Madde tepsisi: Ataç, demir çivi, nikel ve kobalt parçası, alüminyum ve bakır parçası, tahta küp, plastik düğme ve cam bilye var. Hangilerinin mıknatısa çekileceğini Dene sekmesinde önce tahmin et, sonra dene.
- İpe bağlı ataç: Ataç bir iple tabana bağlı. Mıknatıs yeterince yakınsa ataç ona değmeden havada asılı kalır. Mıknatıs uzaklaşınca çekme azalır ve ataç düşer.
- Buzdolabı ve süsü: Buzdolabı süsünün arkasında ince bir mıknatıs vardır; kapağın çelik sacına yapışır. Kapağın lastiğinin içindeki mıknatıs şerit de kapağı kapalı tutar.
- Mıknatıslı çanta kapağı: Çantanın kapağında küçük bir mıknatıs, gövdesinde metal bir parça var. Kapak yaklaşınca "tık" diye kapanır ve kapalı kalır.
Görevler
- İki çubuk mıknatısı yaklaştır: bir kez birbirini ittiğini, bir kez çektiğini gör.
- Altı maddenin mıknatısa çekilip çekilmeyeceğini önce tahmin et, sonra mıknatısla dene.
- Ataç havada asılıyken mıknatısla ataç arasına üç farklı madde koy.
- Buzdolabı süsünü kapağa tak, buzdolabını açıp kapat, çantanın kapağını kapat.
Kazanımlar
- FB.4.5.1 Mıknatısın kutupları ve birbirleriyle etkileşimleri ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme
- FB.4.5.2 Mıknatısın etki ettiği maddelere ilişkin bilimsel gözleme dayalı tahmin yapabilme
- FB.4.5.3 Mıknatısın kullanım alanlarına yönelik bilimsel olarak sorgulayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
- İtme ve Çekme: Oyun odasında topu, oyuncak arabayı, oyun hamurunu ve kapıyı parmağınla it ya da çek; kuvvetin neler yaptığını önce tahmin et, sonra gözlemle.
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Besinlerin İçeriği: İyot ve kâğıt deneyleriyle besinlerin içeriğini ayırt et, kahvaltı tabağındaki gizli içerikleri gör ve besinlerin görevleriyle ilgili hipotez kur.
- Dünya’nın Şekli, Yapısı ve Hareketleri: Ufka giden gemiyi izle, Dünya’yı bıçakla dilimleyip katmanlarını adlandır, Dünya’yı döndürüp şehrinde gecenin nasıl geldiğini gör.
- İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatör (Yakında): Mıknatısı bobinin içine sokup çıkarır; hız arttıkça galvanometrenin daha çok saptığını görür. Jeneratör kolunu döndürüp gerilimin sinüs grafiği çizdiğini izler; transformatörün sarım sayılarını değiştirip çıkış gerilimini ayarlar.