Kırılma, Görünür Derinlik ve Prizmalar

11. sınıf · Fizik · 3. Optik

Lazerin açısını değiştirir, kırılma ve tam yansımayı görür; havuzun dibindeki parayı farklı açılardan bakarak görünür derinliği ölçer. Fiber kabloyu bükerek ışığın içeride sekerek ilerlediğini, prizmalarla ışığın sapmasını ve renklerine ayrılmasını izler.

Sahnede neler olacak

Hava-su-cam ortamları, lazer, havuz ve fiber optik kablo; prizma sistemleri.

Neler yapabileceksin

Lazerin açısını değiştirir, kırılma ve tam yansımayı görür; havuzun dibindeki parayı farklı açılardan bakarak görünür derinliği ölçer. Fiber kabloyu bükerek ışığın içeride sekerek ilerlediğini, prizmalarla ışığın sapmasını ve renklerine ayrılmasını izler.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Işın yolları ve kritik açı bölgesi renkle gösterilir.

Günlük hayatta

Havuzda kırık görünen kamış, internet kablosu

Kazanımlar

  • FİZ.11.3.5 Işığın saydam ortamlardaki davranışını kullanarak deney yapabilme
  • FİZ.11.3.6 Saydam ortamlarda görünür derinliğin, gerçek derinlik ve ortamların ışığı kırma indislerine bağlı olarak değiştiğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme
  • FİZ.11.3.7 Fiber optik malzemelerin yapısı, çalışma prensibi ve kullanım alanlarına ilişkin bilgi toplayabilme
  • FİZ.11.3.8 Prizmalar ve prizmalar ile kurulan birleşik sistemlerde ışığın izlediği yola ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Mercekler: Fen laboratuvarında ince ve kalın kenarlı mercekleri dumanlı cam kapta ışınlarla dene, mum alevinin görüntüsünü perdede yakala, büyüteçle Güneş ışığını topla ve mercekli araçları sınıflandır.
  • Işık ve Mercekler (Yakında): Işını çevir, ortamı değiştir; kırılmayı, merceklerde görüntü oluşumunu izle.
  • Uzay Teknolojileri ve Teleskoplar (Yakında): Teleskobun gövdesini açıp ışığın mercek ve aynalardan geçişini izler; uydu fırlatma sayısını artırınca yörüngedeki çöp yoğunluğunun ve çarpışma riskinin arttığını görür.
  • Merceklerde Görüntü (Yakında): Mumu ve merceği sürükler; görüntünün yeri, büyüklüğü ve türü ışın çizimiyle canlı güncellenir. Göz modelinde miyop ve hipermetrop görüntüyü düzeltmek için doğru gözlüğü takar.
  • Beyaz Işık ve Renkler (Yakında): Prizmayı ışığın önüne koyup gökkuşağı renklerini ekrana düşürür; filtre değiştirip elmayı yeşil ışık altında siyah görür. Siyah tişörtün ısındığını, beyazın yansıttığını sıcaklık göstergesinden izler.
  • Elektromanyetik Dalgalar (Yakında): Dalga boyu sürgüsünü kaydırınca dalganın biçimi ve rengi değişir, ilgili cihaz ön plana gelir. Görünür bölgede renklerin dalga boylarını eşleştirir.