Fotoelektrik Etki ve Foton
12. sınıf · Fizik · 4. Madde Ve Doğası
Işığın rengini (frekansını) ve şiddetini ayrı sürgülerle değiştirir; eşik frekansın altında şiddet ne olursa olsun elektron kopmadığını, üstünde kopan elektronların hızının frekansla arttığını görür.
Sahnede neler olacak
Vakum tüpünde metal levha, ışık kaynağı ve ampermetre.
Neler yapabileceksin
Işığın rengini (frekansını) ve şiddetini ayrı sürgülerle değiştirir; eşik frekansın altında şiddet ne olursa olsun elektron kopmadığını, üstünde kopan elektronların hızının frekansla arttığını görür.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Fotonlar enerji paketleri olarak, kopan elektronlar hızına göre renkli noktalar olarak gösterilir.
Günlük hayatta
Otomatik kapı sensörü, güneş paneli
Kazanımlar
- FİZ.12.4.2 Fotoelektrik etkinin bağlı olduğu koşullar ve foton kavramına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
- FİZ.12.4.3 Fotoelektrik etkinin uygulamaları ile ilgili sorgulama yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Yarı İletkenler ve Süper İletkenler (Yakında): Kafese katkı atomu ekleyip serbest elektron ve boşluk oluşturur; diyodu ters bağlayınca akımın geçmediğini görür. Sıcaklığı kritik değerin altına indirince mıknatısın havalandığını izler.
- Modern Atom, Standart Model ve Nükleer Enerji (Yakında): Atomdan çekirdeğe, protondan kuarklara iner ve parçacık kartlarını standart model tablosuna yerleştirir. Reaktörde kontrol çubuklarını indirip kaldırarak zincirleme tepkimenin hızını ayarlar.
- Denge ve Kütle Merkezi (Yakında): Tahterevallide kütleleri sürükleyip tork dengesini kurar; levhayı farklı noktalardan asıp kütle merkezini bulur; kamyon yükünü yükseltip yolu eğerek devrilme açısını görür.
- İtme, Momentum ve Çarpışmalar (Yakında): Kızakların kütle ve hızlarını ayarlayıp çarpıştırır; çarpışmadan önce ve sonra momentum çubukları toplamın korunduğunu gösterir. Hava yastığının çarpışma süresini uzatıp kuvveti azalttığını kuvvet-zaman grafiğinden izler.
- Eylemsizlik Momenti ve Açısal Momentum (Yakında): Kişinin kollarını açıp kapatır; dönme hızının değiştiğini ve açısal momentumun sabit kaldığını görür. Dolu ve halka silindiri rampadan yuvarlayıp hangisinin önce varacağını tahmin eder.