Sindirim, Emilim ve Taşıma
10. sınıf · Biyoloji · 1. Enerji
Amipte besin kofulunun oluşmasını, insanda besinin kanal boyunca parçalanmasını izler; ince bağırsak tüyüne yakınlaşıp glikoz ve amino asitlerin kana, yağların lenfe geçişini görür.
Sahnede neler olacak
Hücre içi ve hücre dışı sindirim örnekleri; insan sindirim kanalı ve ince bağırsak tüyü.
Neler yapabileceksin
Amipte besin kofulunun oluşmasını, insanda besinin kanal boyunca parçalanmasını izler; ince bağırsak tüyüne yakınlaşıp glikoz ve amino asitlerin kana, yağların lenfe geçişini görür.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Enzimler büyük molekülleri kesen makaslar, emilen moleküller kana geçen taneciklerle gösterilir.
Günlük hayatta
Öğle yemeği
Kazanımlar
- BİY.10.1.5 Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme
- BİY.10.1.6 İnsanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin gerekliliği ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Ekosistem ve Besin Ağı: Bir çayırda otlar, tavşanlar, tilkiler ve kartallar yaşıyor. Bir türü azalt ya da çoğalt, etkinin besin ağında nasıl yayıldığını izle.
- Fotosentez ve Kemosentez: Akvaryumdaki su bitkisinin çıkardığı O₂ kabarcıklarını say, yapraktan kloroplasta inip suyun parçalanışını ve glikozun kuruluşunu izle, güneşin ulaşmadığı deniz dibi bacasında bakterilerin besin üretişini gör.
- Hücre Zarından Madde Geçişi: Fosfolipit çift katmanlı zarın iki yanına tanecik ekle; difüzyon, kolaylaştırılmış difüzyon, aktif taşıma, endositoz ve ekzositozu karşılaştır, hücreyi saf ve tuzlu suya koyup osmozu ölç.
- Sindirim Sistemi (Yakında): Bir lokmayı ağızdan bırakır, yolculuğunu takip eder; her organda durup ne olduğunu görür. Karaciğer ve pankreasa dokununca salgılarının nereye aktığı belirir.
- Hücresel Solunum ve Fermantasyon (Yakında): Glikozu mitokondriye gönderir; ATP sayacının arttığını, oksijeni kesince fermantasyona geçildiğini ve ATP üretiminin düştüğünü görür. Şişedeki şeker miktarını ve sıcaklığı değiştirip balonun şişme hızını ölçer.
- Hücre Gezgini (Yakında): Hayvan ve bitki hücresini kesitle aç, organellere dokun, zardan maddelerin geçişini izle.