Yaşamın Molekülleri
9. sınıf · Biyoloji · 1. Yaşam
Glikoz birimlerini zincire ekleyip nişasta ve selüloz kurar; amino asitleri birleştirip zincirin katlanarak proteine dönüştüğünü izler. Besinlere Benedict, biüre ve Sudan ayıraçlarını damlatıp renk değişimine göre içeriği bulur.
Sahnede neler olacak
Su, glikoz, amino asit, yağ asidi molekülleri; deney tüpleri ve ayıraçlar.
Neler yapabileceksin
Glikoz birimlerini zincire ekleyip nişasta ve selüloz kurar; amino asitleri birleştirip zincirin katlanarak proteine dönüştüğünü izler. Besinlere Benedict, biüre ve Sudan ayıraçlarını damlatıp renk değişimine göre içeriği bulur.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Moleküller top-çubuk ve şerit modelleriyle döndürülebilir.
Günlük hayatta
Ekmek, yumurta, zeytinyağı
Kazanımlar
- BİY.9.1.5 İnorganik moleküllerin önemi hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
- BİY.9.1.6 Organik moleküllerin yapısı ve çeşitleriyle ilgili bilgi toplayabilme
- BİY.9.1.7 Besinlerin yapısında karbohidrat, lipit ve protein varlığının belirlenmesiyle ilgili deney yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Metalik, İyonik ve Kovalent Bağ: Laboratuvar tezgâhında sodyumun elektronunu klora taşı, iki atomu yaklaştırıp ortak elektron çiftini gör, metal kafesteki elektron denizini izle; kurduğun yapının Lewis gösterimini ve adını oku.
- Molekül Atölyesi (Yakında): Atomları birleştirip molekül kur; bağları, molekül geometrisini ve kutupluluğu 3D olarak incele.
- Element, Bileşik ve Molekül (Yakında): Atomları birbirine sürükleyip H₂O, CO₂, O₂, NH₃ kurar; sahne formülü ve adı yazar. Aynı tür atomlu yapıları element, farklı türlüleri bileşik kutusuna ayırır.
- Polarlık ve Moleküller Arası Etkileşimler (Yakında): Molekülü döndürür, elektron yoğunluk haritasında kısmi yükleri görür; molekülleri yaklaştırıp hidrojen bağı, dipol-dipol ve London etkileşimlerinin oluştuğunu kesikli çizgilerle izler.
- Hibritleşme ve Molekül Geometrisi (Yakında): Merkez atoma bağ ve ortaklanmamış elektron çifti ekler; elektron bölgelerinin birbirini iterek doğrusal, düzlem üçgen, dörtyüzlü geometrilere yerleştiğini ve bağ açılarını görür. s ve p orbitallerinin karışarak hibrit orbitale dönüşmesini, sigma ve pi bağlarının örtüşmesini izler.
- Hidrokarbonlar ve İzomerlik (Yakında): Karbon zincirini uzatıp dallandırır; sistematik ad, açık, yarı açık ve iskelet formülleri eşzamanlı yazılır. Aynı formülle farklı yapı kurup izomerleri bulur; zincir uzadıkça kaynama noktasının arttığını grafikte görür.