Hidrokarbonlar ve İzomerlik
12. sınıf · Kimya · 2. Çeşitlilik
Karbon zincirini uzatıp dallandırır; sistematik ad, açık, yarı açık ve iskelet formülleri eşzamanlı yazılır. Aynı formülle farklı yapı kurup izomerleri bulur; zincir uzadıkça kaynama noktasının arttığını grafikte görür.
Sahnede neler olacak
Karbon ve hidrojen atomlarından molekül kiti; kaynama noktası grafiği.
Neler yapabileceksin
Karbon zincirini uzatıp dallandırır; sistematik ad, açık, yarı açık ve iskelet formülleri eşzamanlı yazılır. Aynı formülle farklı yapı kurup izomerleri bulur; zincir uzadıkça kaynama noktasının arttığını grafikte görür.
Günlük hayatta
Doğal gaz, LPG, benzin
Kazanımlar
- KİM.12.2.4 Organik bileşiklerin gösterimi için kullanılan farklı formüllere ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
- KİM.12.2.5 Hidrokarbonları sınıflandırabilme
- KİM.12.2.6 Alifatik hidrokarbonların sistematik adlandırılmasına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
- KİM.12.2.7 Alifatik hidrokarbonların izomerliklerini sınıflandırabilme
- KİM.12.2.8 Alifatik hidrokarbonların fiziksel ve kimyasal özelliklerini karşılaştırabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Metalik, İyonik ve Kovalent Bağ: Laboratuvar tezgâhında sodyumun elektronunu klora taşı, iki atomu yaklaştırıp ortak elektron çiftini gör, metal kafesteki elektron denizini izle; kurduğun yapının Lewis gösterimini ve adını oku.
- Molekül Atölyesi (Yakında): Atomları birleştirip molekül kur; bağları, molekül geometrisini ve kutupluluğu 3D olarak incele.
- Element, Bileşik ve Molekül (Yakında): Atomları birbirine sürükleyip H₂O, CO₂, O₂, NH₃ kurar; sahne formülü ve adı yazar. Aynı tür atomlu yapıları element, farklı türlüleri bileşik kutusuna ayırır.
- Polarlık ve Moleküller Arası Etkileşimler (Yakında): Molekülü döndürür, elektron yoğunluk haritasında kısmi yükleri görür; molekülleri yaklaştırıp hidrojen bağı, dipol-dipol ve London etkileşimlerinin oluştuğunu kesikli çizgilerle izler.
- Hibritleşme ve Molekül Geometrisi (Yakında): Merkez atoma bağ ve ortaklanmamış elektron çifti ekler; elektron bölgelerinin birbirini iterek doğrusal, düzlem üçgen, dörtyüzlü geometrilere yerleştiğini ve bağ açılarını görür. s ve p orbitallerinin karışarak hibrit orbitale dönüşmesini, sigma ve pi bağlarının örtüşmesini izler.
- Fonksiyonel Gruplar ve Yanma (Yakında): Fonksiyonel grubu iskelete takar; molekülün adı ve sınıfı değişir. Etanol ile dimetil eteri aynı atomlardan kurup fonksiyonel grup izomerliğini görür; yakıtları yakarak açığa çıkan enerji ve CO₂ miktarını karşılaştırır.