Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja
11. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
Parçalar
- Güç kadar yükümlülük: Allah’ın kulunu bir şeyle yükümlü tutmasına teklif, yükümlü olan kişiye mükellef denir. Ayete göre teklif, insanın gücünü (vüs‘) aşmaz. Hastanın oturarak namaz kılması, yolcunun orucunu ertelemesi, yoksulun zekâtla yükümlü olmaması bu ilkenin sonuçlarıdır.
- Kazanmak (kesb): İnsanın bir işi kendi iradesiyle seçip yapmasıdır. Ayet iyiliği de kötülüğü de insanın “kazandığını” söyler; insan seçtiği için sorumludur.
- Kişisel sorumluluk: İyiliğin yararı da kötülüğün zararı da onu yapana aittir. Kimse başkasının günahını yüklenmez, kimsenin iyiliği de başkasına yazılmaz.
- Parantez içi açıklama: Mealde parantez içindeki sözler ayetin metninde yoktur; çeviren, anlamı açmak için ekler. Bu mealde “kazandığı” sözünün ardına “(hayır)”, “yapacağı” sözünün ardına “(şer)” açıklaması eklenmiştir.
- Unutma ve yanılma: Unutma (nisyan) ve yanılma (hata) kasıt taşımaz. Ayet, insana bunlardan dolayı sorumlu tutulmamayı dilemeyi öğretir. Unutarak yiyip içenin orucunun bozulmaması bunun bir örneğidir.
- Ağır yük: Ayetteki sözcük “ısr”dır: taşınması güç yük, ağır sorumluluk. Duada, önceki toplumlara yüklenen zor yükümlülüklerin benzerinin yüklenmemesi istenir.
- Af, bağışlama, merhamet: Duada üç istek art arda gelir: af (günahın silinmesi), mağfiret (günahın örtülüp bağışlanması) ve rahmet (esirgenip iyilikte bulunulması).
- Mevlâ: Sahip, dost, yardımcı ve koruyucu demektir. Dua, kulun asıl dayanağının Allah olduğunu söyleyerek biter.
Görevler
- “Kavramı mealde bul” etkinliğinde sekiz kavramın hepsini mealdeki ifadelerle eşleştir.
- “Sorumluluk var mı?” etkinliğinde sekiz durumu ayetteki ölçüye göre ayır.
- “Mesajı ayıkla” etkinliğinde ayetten çıkarılan ve çıkarılamayan yargıları ayır.
Kazanımlar
- DKAB.11.1.3 Bakara suresinin 286. ayetinin mesajlarını anlamak için Kur’an-ı Kerim meallerine başvurabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
- Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
- Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
- Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.
- Gönül Coğrafyamızda Bugün: TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü, Türkiye Maarif Vakfı ve Türkiye Diyanet Vakfının çalışmalarını tanı, alanlarına ayır; İslam dünyasının sorunlarını, imkânlarını ve çözüm adımlarını çözümle.
- Hadîd Suresi 1–5. Ayetler: Mealden Mesaja: Hadîd suresinin ilk beş ayetinin mealini oku, kavramları metinde bul, Evvel–Âhir–Zâhir–Bâtın isimlerini anlamlarıyla eşleştir ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.