Gönül Coğrafyamızda Bugün
11. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü, Türkiye Maarif Vakfı ve Türkiye Diyanet Vakfının çalışmalarını tanı, alanlarına ayır; İslam dünyasının sorunlarını, imkânlarını ve çözüm adımlarını çözümle.
Parçalar
- Gönül coğrafyası: Siyasi sınırlarla değil; ortak inanç, tarih, dil ve kültürle bağlı olduğumuz toplumların yaşadığı yerleri anlatan deyimdir. Balkanlar’dan Orta Asya’ya, Kafkasya’dan Afrika’ya uzanır.
- Ortak bağlar: Aynı inancı paylaşmak, yüzyıllarca birlikte yaşamış olmak, ortak dil ve sanat mirası. Bosna’daki bir köprü, Semerkant’taki bir medrese, Kudüs’teki bir çeşme bu ortak geçmişin izleridir.
- Mümin kardeşliği: Hucurât suresinin 10. ayeti “Müminler ancak kardeştirler.” buyurur. Bu kardeşlik soy bağına değil, inanç bağına dayanır; ülke, dil ve renk farkı gözetmez.
- İyilikte yardımlaşma: Mâide suresinin 2. ayeti iyilik ve takva üzere yardımlaşmayı emreder; günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayı yasaklar. Yardım, ihtiyaç sahibi kim olursa olsun bir insanlık görevidir.
- Bir vücut gibi olmak: Hz. Peygamber müminleri tek bir vücuda benzetir: bir organ acı çekerse bütün vücut bunu duyar. Uzaktaki bir toplumun sıkıntısına kayıtsız kalmamak bu benzetmenin gereğidir.
- TİKA: Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı. 1992’de kurulmuştur. Birçok ülkede eğitim, sağlık, tarım ve altyapı alanlarında kalkınma projeleri yürütür; ortak tarihî mirasa ait eserlerin onarımını üstlenir.
- YTB: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı. 2010’da kurulmuştur. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarla, soydaş ve akraba topluluklarla ilgilenir; uluslararası öğrencilere yönelik Türkiye Bursları programını yürütür.
- Yunus Emre Enstitüsü: Adını XIII. yüzyılın büyük şairi Yunus Emre’den alır; 2009’da çalışmaya başlamıştır. Yurt dışındaki kültür merkezlerinde Türkçe öğretir; Türk kültürünü, sanatını ve tarihini tanıtır.
- Türkiye Maarif Vakfı: 2016’da kanunla kurulmuştur. Yurt dışında okul öncesinden yükseköğretime kadar eğitim kurumları ve yurtlar açar, işletir. “Maarif” eğitim ve öğretim demektir.
- Türkiye Diyanet Vakfı: 1975’te kurulmuştur. Din hizmetlerine ve din eğitimine destek olur; yurt içinde ve dışında burs verir, vekâletle kurban ve yardım çalışmaları düzenler. İslam Araştırmaları Merkezi’ni (İSAM) kurmuş, İslâm Ansiklopedisi’ni yayımlamıştır.
- Bugünün sorunları: Savaşlar ve iç çatışmalar, göç, yoksulluk, eğitim ve bilimde geri kalma, bölünmüşlük ve Müslümanlara yönelik ön yargı İslam dünyasının bugün karşı karşıya olduğu başlıca sorunlardır.
- İmkânlar: Genç nüfus, doğal kaynaklar, köklü bir ilim ve medeniyet mirası ile ortak değerler. İmkân, değerlendirildiğinde güce dönüşür.
- Eğitim ve bilim: İslam medeniyetinin en parlak dönemleri, medreselerin, kütüphanelerin ve rasathanelerin çoğaldığı dönemlerdir. Geleceği kurmanın yolu da nitelikli eğitimden ve bilimsel üretimden geçer.
- Birlik ve dayanışma: Âl-i İmrân suresinin 103. ayeti, hep birlikte Allah’ın ipine sarılmayı ve ayrılığa düşmemeyi emreder. Sorunlar ortak olduğuna göre çözüm de iş birliğiyle mümkündür.
Görevler
- “Bu çalışma hangi kurumun?” etkinliğinde on çalışmayı yürüten kurumla eşleştir.
- “Çalışma alanlarına ayır” etkinliğinde sekiz çalışmayı eğitim, kültür, kalkınma ve yardım alanlarına yerleştir.
- “Bugünden geleceğe akıl yürüt” etkinliğinde dokuz kartı sorun, imkân ve çözüm adımı olarak ayır.
Kazanımlar
- DKAB.11.3.3 İslam medeniyetinin bugünü ve geleceği hakkında akıl yürütebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
- Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja: Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
- Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
- Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
- Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.
- Hadîd Suresi 1–5. Ayetler: Mealden Mesaja: Hadîd suresinin ilk beş ayetinin mealini oku, kavramları metinde bul, Evvel–Âhir–Zâhir–Bâtın isimlerini anlamlarıyla eşleştir ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.