Gönül Coğrafyamızda Bugün

11. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

TİKA, YTB, Yunus Emre Enstitüsü, Türkiye Maarif Vakfı ve Türkiye Diyanet Vakfının çalışmalarını tanı, alanlarına ayır; İslam dünyasının sorunlarını, imkânlarını ve çözüm adımlarını çözümle.

Parçalar

  • Gönül coğrafyası: Siyasi sınırlarla değil; ortak inanç, tarih, dil ve kültürle bağlı olduğumuz toplumların yaşadığı yerleri anlatan deyimdir. Balkanlar’dan Orta Asya’ya, Kafkasya’dan Afrika’ya uzanır.
  • Ortak bağlar: Aynı inancı paylaşmak, yüzyıllarca birlikte yaşamış olmak, ortak dil ve sanat mirası. Bosna’daki bir köprü, Semerkant’taki bir medrese, Kudüs’teki bir çeşme bu ortak geçmişin izleridir.
  • Mümin kardeşliği: Hucurât suresinin 10. ayeti “Müminler ancak kardeştirler.” buyurur. Bu kardeşlik soy bağına değil, inanç bağına dayanır; ülke, dil ve renk farkı gözetmez.
  • İyilikte yardımlaşma: Mâide suresinin 2. ayeti iyilik ve takva üzere yardımlaşmayı emreder; günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayı yasaklar. Yardım, ihtiyaç sahibi kim olursa olsun bir insanlık görevidir.
  • Bir vücut gibi olmak: Hz. Peygamber müminleri tek bir vücuda benzetir: bir organ acı çekerse bütün vücut bunu duyar. Uzaktaki bir toplumun sıkıntısına kayıtsız kalmamak bu benzetmenin gereğidir.
  • TİKA: Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı. 1992’de kurulmuştur. Birçok ülkede eğitim, sağlık, tarım ve altyapı alanlarında kalkınma projeleri yürütür; ortak tarihî mirasa ait eserlerin onarımını üstlenir.
  • YTB: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı. 2010’da kurulmuştur. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarla, soydaş ve akraba topluluklarla ilgilenir; uluslararası öğrencilere yönelik Türkiye Bursları programını yürütür.
  • Yunus Emre Enstitüsü: Adını XIII. yüzyılın büyük şairi Yunus Emre’den alır; 2009’da çalışmaya başlamıştır. Yurt dışındaki kültür merkezlerinde Türkçe öğretir; Türk kültürünü, sanatını ve tarihini tanıtır.
  • Türkiye Maarif Vakfı: 2016’da kanunla kurulmuştur. Yurt dışında okul öncesinden yükseköğretime kadar eğitim kurumları ve yurtlar açar, işletir. “Maarif” eğitim ve öğretim demektir.
  • Türkiye Diyanet Vakfı: 1975’te kurulmuştur. Din hizmetlerine ve din eğitimine destek olur; yurt içinde ve dışında burs verir, vekâletle kurban ve yardım çalışmaları düzenler. İslam Araştırmaları Merkezi’ni (İSAM) kurmuş, İslâm Ansiklopedisi’ni yayımlamıştır.
  • Bugünün sorunları: Savaşlar ve iç çatışmalar, göç, yoksulluk, eğitim ve bilimde geri kalma, bölünmüşlük ve Müslümanlara yönelik ön yargı İslam dünyasının bugün karşı karşıya olduğu başlıca sorunlardır.
  • İmkânlar: Genç nüfus, doğal kaynaklar, köklü bir ilim ve medeniyet mirası ile ortak değerler. İmkân, değerlendirildiğinde güce dönüşür.
  • Eğitim ve bilim: İslam medeniyetinin en parlak dönemleri, medreselerin, kütüphanelerin ve rasathanelerin çoğaldığı dönemlerdir. Geleceği kurmanın yolu da nitelikli eğitimden ve bilimsel üretimden geçer.
  • Birlik ve dayanışma: Âl-i İmrân suresinin 103. ayeti, hep birlikte Allah’ın ipine sarılmayı ve ayrılığa düşmemeyi emreder. Sorunlar ortak olduğuna göre çözüm de iş birliğiyle mümkündür.

Görevler

  1. “Bu çalışma hangi kurumun?” etkinliğinde on çalışmayı yürüten kurumla eşleştir.
  2. “Çalışma alanlarına ayır” etkinliğinde sekiz çalışmayı eğitim, kültür, kalkınma ve yardım alanlarına yerleştir.
  3. “Bugünden geleceğe akıl yürüt” etkinliğinde dokuz kartı sorun, imkân ve çözüm adımı olarak ayır.

Kazanımlar

  • DKAB.11.3.3 İslam medeniyetinin bugünü ve geleceği hakkında akıl yürütebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
  • Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja: Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
  • Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
  • Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
  • Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.
  • Hadîd Suresi 1–5. Ayetler: Mealden Mesaja: Hadîd suresinin ilk beş ayetinin mealini oku, kavramları metinde bul, Evvel–Âhir–Zâhir–Bâtın isimlerini anlamlarıyla eşleştir ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.