Bağımlılık ve Günlük Hayattaki Meseleler

12. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Zaman yönetimi, ekran ve madde bağımlılığı riskleri, alışkanlık döngüsü ve dinî-ahlaki ilkeleri etkileşimli yaşam simülatörüyle keşfet.

Parçalar

  • Dijital ve Ekran Bağımlılığı: Akıllı telefon, sosyal medya ve dijital oyunların ölçüsüz kullanımı sonucu gerçek hayattan kopma, vakit ve enerji israfına yol açan durumdur.
  • Aklın ve Canın Korunması (Zarûrât-ı Hamse): İslam hukukunun korunmasını amaçladığı beş temel esastan aklın ve canın muhafazası; uyuşturucu, alkol ve zararlı maddelerin yasaklanmasının ana gerekçesidir.
  • Zaman Bilinci ve İsraf Yasağı: Asr suresinde yeminle dikkat çekilen zamanın insana emanet olduğu şuuru; boş heveslerle tüketilen saatlerin telafisi mümkün olmayan bir kayıp olduğunu öğretir.
  • Alışkanlık ve Bağımlılık Döngüsü: Tetikleyici, istek, davranış ve geçici ödül adımlarıyla beynin ödül sistemini ele geçiren ve iradeyi zayıflatan biyopsikolojik süreçtir.
  • Sanal Kumar ve Şans Oyunları: Emeksiz haksız kazanç vadeden, insanı maddi-manevi yıkıma ve borç bataklığına sürükleyen, Kur’an’da şeytan ameli olarak yasaklanan uygulamalardır.
  • İrade Terbiyesi ve Manevi Direnç: Kişinin nefsani dürtülere ve akran baskısına "hayır" diyebilme gücü; ibadet, spor ve faydalı hedeflerle desteklenen ahlaki olgunluktur.

Görevler

  1. Düşük Riski Yakala: Ekran süresini azaltıp sporu artırarak bağımlılık riskini %25’in altına düşür.
  2. Bağımlılık Döngüsünü İncele: Döngünün 5 aşamasını da sahnede sırayla görüntüle.
  3. Dijital Detoksu Uygula: Dijital detoks hazır planını etkinleştirerek zihinsel dinginliği %75’in üzerine çıkar.

Kazanımlar

  • DKAB.12.3.3 Bağımlılıkla ilgili meseleleri sorgulayabilme
  • DKAB.12.3.4 Günlük hayatla ilgili meseleleri sorgulayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Din ve Aile İçi İletişim: İslam’da aile kurumunun önemi, aile içi iletişim dili, istişare kültürü ve ahlaki erdemleri etkileşimli senaryolarla keşfet.
  • Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
  • Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja: Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
  • Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
  • Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
  • Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.