Bağımlılık ve Günlük Hayattaki Meseleler
12. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Zaman yönetimi, ekran ve madde bağımlılığı riskleri, alışkanlık döngüsü ve dinî-ahlaki ilkeleri etkileşimli yaşam simülatörüyle keşfet.
Parçalar
- Dijital ve Ekran Bağımlılığı: Akıllı telefon, sosyal medya ve dijital oyunların ölçüsüz kullanımı sonucu gerçek hayattan kopma, vakit ve enerji israfına yol açan durumdur.
- Aklın ve Canın Korunması (Zarûrât-ı Hamse): İslam hukukunun korunmasını amaçladığı beş temel esastan aklın ve canın muhafazası; uyuşturucu, alkol ve zararlı maddelerin yasaklanmasının ana gerekçesidir.
- Zaman Bilinci ve İsraf Yasağı: Asr suresinde yeminle dikkat çekilen zamanın insana emanet olduğu şuuru; boş heveslerle tüketilen saatlerin telafisi mümkün olmayan bir kayıp olduğunu öğretir.
- Alışkanlık ve Bağımlılık Döngüsü: Tetikleyici, istek, davranış ve geçici ödül adımlarıyla beynin ödül sistemini ele geçiren ve iradeyi zayıflatan biyopsikolojik süreçtir.
- Sanal Kumar ve Şans Oyunları: Emeksiz haksız kazanç vadeden, insanı maddi-manevi yıkıma ve borç bataklığına sürükleyen, Kur’an’da şeytan ameli olarak yasaklanan uygulamalardır.
- İrade Terbiyesi ve Manevi Direnç: Kişinin nefsani dürtülere ve akran baskısına "hayır" diyebilme gücü; ibadet, spor ve faydalı hedeflerle desteklenen ahlaki olgunluktur.
Görevler
- Düşük Riski Yakala: Ekran süresini azaltıp sporu artırarak bağımlılık riskini %25’in altına düşür.
- Bağımlılık Döngüsünü İncele: Döngünün 5 aşamasını da sahnede sırayla görüntüle.
- Dijital Detoksu Uygula: Dijital detoks hazır planını etkinleştirerek zihinsel dinginliği %75’in üzerine çıkar.
Kazanımlar
- DKAB.12.3.3 Bağımlılıkla ilgili meseleleri sorgulayabilme
- DKAB.12.3.4 Günlük hayatla ilgili meseleleri sorgulayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Din ve Aile İçi İletişim: İslam’da aile kurumunun önemi, aile içi iletişim dili, istişare kültürü ve ahlaki erdemleri etkileşimli senaryolarla keşfet.
- Âl-i İmrân Suresi 190–191. Ayetler: Mealden Mesaja: İki ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, akıl sahiplerinin gözlemden duaya uzanan yolunu sırala ve ayetlerin mesajlarını ayıkla.
- Bakara Suresi 286. Ayet: Mealden Mesaja: Bakara 286. ayetin mealini oku, kavramları metinde bul, “gücü yettiği kadar sorumluluk” ilkesini örnek durumlara uygula ve ayetin mesajlarını ayıkla.
- Din İstismarı ve Yeni Dinî Hareketler: İstismarın uyarı işaretlerini metinde bul, örnek ileti ve duyuruları değerlendir, ortaya çıkış sebeplerini sonuçlarından ayır.
- Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
- Din, Felsefe ve Bilim: Din tanımlarını ait oldukları alana göre ayır, İslam medeniyetindeki düşünür ve kurumları zaman şeridine diz, din–felsefe–bilim ilişkisine dair iddiaları sorgula.