Kur'an-ı Kerim'in İç Düzeni

5. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 3. Kur’an-ı Kerim

Rahle üzerindeki Mushaf'ı aç, sayfaları çevir; ayet, sure ve cüz katmanlarını renklendir, sayaçlarla sure ve cüz bul, temel özellikleri bilgi defterine yaz.

Parçalar

  • Mushaf: Kur'an-ı Kerim'in sayfaları bir araya getirilip ciltlenmiş hâline Mushaf denir. Mushaf sağdan sola açılır ve okunur; bu cildin ortasında altın yaldızlı bir madalyon (şemse) vardır.
  • Sure başlığı: Her sure, adının yazıldığı süslü bir başlıkla başlar. Başlığın altında besmele bulunur; yalnız Tevbe suresi besmelesizdir. Burada sure adları Latin harfleriyle yazılmıştır.
  • Ayet durağı: Bir ayetin bittiği yeri gösteren yuvarlak işarettir. İçinde ayetin numarası bulunur; iki durak arası bir ayettir.
  • Cüz gülü: Sayfa kenarındaki büyük süslü daire yeni bir cüzün başladığını gösterir. Kenardaki küçük damla işaretleri de cüzü dört parçaya böler; bu parçalara hizb denir.
  • Tezhip: Sayfayı çevreleyen altın ve lacivert süslemedir. Mushafları güzelleştirmek için gelişen bu süsleme sanatına tezhip denir.
  • Kurdele: Mushaf'ın sırtına dikilmiş ince şerittir. Okumaya ara verilen sayfayı işaretler; böylece kalınan yer kolayca bulunur.
  • Rahle: Kur'an-ı Kerim okunurken Mushaf'ın konduğu, birbirine geçmiş iki ahşap kanattan oluşan X biçimli sehpadır. Mushaf'ı yüksekte ve temiz tutar; okuyan kişi rahat eder.

Görevler

  1. Mushaf'ı aç; ayet, sure ve cüz katmanlarının üçünü de sayfada renklendir.
  2. Sayfaları çevirerek beş arama kartındaki surelerin hepsini bul.
  3. Parça-bütün sorularının dördünü de sayfa kenarındaki şeritlere bakarak doğru cevapla.
  4. Temel özellik kartlarını doğrula: doğru bilgileri deftere yaz, yanlışları ele.

Kazanımlar

  • DKAB.5.3.1 Kur’an-ı Kerim’in iç düzenini çözümleyebilme
  • DKAB.5.3.2 Kur’an-ı Kerim’in temel özellikleri hakkında bilgi toplayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Fatiha Suresi ve Anlamı: Fatiha suresinin okunuşunu ve anlamını satır satır eşleştir, anlamını günlük hayatla ilişkilendir.
  • Caminin Bölümleri: Klasik bir Osmanlı camisinin avlusunda, içinde ve çevresinde dolaş; bölümleri iç ve dış diye ayır, kubbeyi saydamlaştırıp yükün ayaklara inişini gör.
  • Din ve Sanat: Kubbeli bir müze salonunda çini, hat, tezhip, ebru, mimari ve musiki eserlerini çözümle; desen tezgâhında bir motifi döndürüp yansıtarak yıldız oluştur ve kubbenin göbeğine uygula.
  • Kültürümüzdeki Dinî Motifler: Ramazan gecesi bir cami avlusunda iki minare arasına ışıklarla mahya as; ezan, ilahi ve mevlidi dinleyip gelenek, edebiyat ve musikideki izlerini ayır.
  • Evrendeki Düzen: Dünya'yı Güneş'e yaklaştırıp uzaklaştır, dönüşünü yavaşlat, vadide suyun yolculuğunu izle; gözlemlerinden evrendeki ölçü ve uyuma ilişkin akıl yürüt.
  • Kur'an-ı Kerim'in Tarihî Süreci (Yakında): Öğrenci olay kartlarını (ilk vahiy, vahyin yazıya geçirilmesi, Hz. Ebu Bekir döneminde bir araya getirilmesi, Hz. Osman döneminde çoğaltılması) zaman şeridine dizer; her olayın kaynağını kontrol eder ve bilgi defterine kaydeder.