Karışımlar ve Ayırma

7. sınıf · Fen Bilimleri · 5. Maddenin Doğasına Yolculuk

Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.

Sahnede neler olacak

Laboratuvar tezgâhı: şekerli çay, zeytinyağlı su, kum-tuz karışımı; süzgeç, ayırma hunisi, damıtma düzeneği.

Neler yapabileceksin

Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Çözünen şeker tanecikleri suyun arasına dağılarak gösterilir.

Günlük hayatta

Çay şekeri, salata sosu

Kazanımlar

  • FB.7.5.8 Karışımları homojen ve heterojen olarak sınıflandırabilme
  • FB.7.5.9 Çözünme hızına etki eden faktörler ile ilgili hipotez oluşturabilme
  • FB.7.5.10 Karışımları ayırmak için deney yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
  • Çözeltiler ve Karışımlar (Yakında): Suya madde ekle, karıştır, ısıt; çözünmeyi, doygunluğu ve ayırma yöntemlerini gör.
  • Çözünme Süreci (Yakında): Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
  • Çözünürlük (Yakında): Kaşık kaşık şeker ekleyip dibe çöktüğü anda doymuş çözeltiye ulaşır; sıcaklığı artırıp çözünürlük grafiğini çizer. Gazlı içeceği ısıtıp gaz çözünürlüğünün azaldığını görür.
  • Derişim, Kaynama ve Donma Noktası (Yakında): Çözünen ve su miktarını değiştirip molar derişimi hesaplar; tuz eklenen suyun daha geç donduğunu ve daha geç kaynadığını termometreden izler.
  • Az Çözünen Tuzlar (Yakında): Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.