Karışımlar ve Ayırma
7. sınıf · Fen Bilimleri · 5. Maddenin Doğasına Yolculuk
Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.
Sahnede neler olacak
Laboratuvar tezgâhı: şekerli çay, zeytinyağlı su, kum-tuz karışımı; süzgeç, ayırma hunisi, damıtma düzeneği.
Neler yapabileceksin
Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Çözünen şeker tanecikleri suyun arasına dağılarak gösterilir.
Günlük hayatta
Çay şekeri, salata sosu
Kazanımlar
- FB.7.5.8 Karışımları homojen ve heterojen olarak sınıflandırabilme
- FB.7.5.9 Çözünme hızına etki eden faktörler ile ilgili hipotez oluşturabilme
- FB.7.5.10 Karışımları ayırmak için deney yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
- Çözeltiler ve Karışımlar (Yakında): Suya madde ekle, karıştır, ısıt; çözünmeyi, doygunluğu ve ayırma yöntemlerini gör.
- Çözünme Süreci (Yakında): Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
- Çözünürlük (Yakında): Kaşık kaşık şeker ekleyip dibe çöktüğü anda doymuş çözeltiye ulaşır; sıcaklığı artırıp çözünürlük grafiğini çizer. Gazlı içeceği ısıtıp gaz çözünürlüğünün azaldığını görür.
- Derişim, Kaynama ve Donma Noktası (Yakında): Çözünen ve su miktarını değiştirip molar derişimi hesaplar; tuz eklenen suyun daha geç donduğunu ve daha geç kaynadığını termometreden izler.
- Az Çözünen Tuzlar (Yakında): Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.