Az Çözünen Tuzlar
11. sınıf · Kimya · 2. Çeşitlilik
Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.
Sahnede neler olacak
Dipte çökelti olan doygun çözelti; çözeltideki iyonlar.
Neler yapabileceksin
Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Çözünme-çökelme dengesi kristal yüzeyinde kopan ve tutunan iyonlarla gösterilir.
Günlük hayatta
Böbrek taşı, kireçlenme
Kazanımlar
- KİM.11.2.13 Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne ilişkin bilimsel model oluşturabilme
- KİM.11.2.14 Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne etki eden faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
- Çözeltiler ve Karışımlar (Yakında): Suya madde ekle, karıştır, ısıt; çözünmeyi, doygunluğu ve ayırma yöntemlerini gör.
- Karışımlar ve Ayırma (Yakında): Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.
- Çözünme Süreci (Yakında): Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
- Çözünürlük (Yakında): Kaşık kaşık şeker ekleyip dibe çöktüğü anda doymuş çözeltiye ulaşır; sıcaklığı artırıp çözünürlük grafiğini çizer. Gazlı içeceği ısıtıp gaz çözünürlüğünün azaldığını görür.
- Derişim, Kaynama ve Donma Noktası (Yakında): Çözünen ve su miktarını değiştirip molar derişimi hesaplar; tuz eklenen suyun daha geç donduğunu ve daha geç kaynadığını termometreden izler.