Az Çözünen Tuzlar

11. sınıf · Kimya · 2. Çeşitlilik

Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.

Sahnede neler olacak

Dipte çökelti olan doygun çözelti; çözeltideki iyonlar.

Neler yapabileceksin

Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Çözünme-çökelme dengesi kristal yüzeyinde kopan ve tutunan iyonlarla gösterilir.

Günlük hayatta

Böbrek taşı, kireçlenme

Kazanımlar

  • KİM.11.2.13 Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne ilişkin bilimsel model oluşturabilme
  • KİM.11.2.14 Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne etki eden faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
  • Çözeltiler ve Karışımlar (Yakında): Suya madde ekle, karıştır, ısıt; çözünmeyi, doygunluğu ve ayırma yöntemlerini gör.
  • Karışımlar ve Ayırma (Yakında): Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.
  • Çözünme Süreci (Yakında): Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
  • Çözünürlük (Yakında): Kaşık kaşık şeker ekleyip dibe çöktüğü anda doymuş çözeltiye ulaşır; sıcaklığı artırıp çözünürlük grafiğini çizer. Gazlı içeceği ısıtıp gaz çözünürlüğünün azaldığını görür.
  • Derişim, Kaynama ve Donma Noktası (Yakında): Çözünen ve su miktarını değiştirip molar derişimi hesaplar; tuz eklenen suyun daha geç donduğunu ve daha geç kaynadığını termometreden izler.