Çözünme Süreci
10. sınıf · Kimya · 2. Çeşitlilik
Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
Sahnede neler olacak
Su içine bırakılan tuz kristali, şeker ve yağ damlası.
Neler yapabileceksin
Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Su moleküllerinin iyon çevresinde dizilmesi top-çubuk modelle gösterilir.
Günlük hayatta
Tuzlu su, yağlı tabak
Kazanımlar
- KİM.10.2.1 Çözünme sürecine ilişkin bilimsel model oluşturabilme
- KİM.10.2.2 Farklı maddelerin birbiri içinde çözünebilirliğini kanıt kullanarak açıklayabilme
- KİM.10.2.3 Çözünme olayını sınıflandırabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Karışımları Ayıralım: Fen köşesinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdıyla karışımları ayır; sonra mutfak atıklarını doğru kutulara at.
- Çözeltiler ve Karışımlar (Yakında): Suya madde ekle, karıştır, ısıt; çözünmeyi, doygunluğu ve ayırma yöntemlerini gör.
- Karışımlar ve Ayırma (Yakında): Şekeri toz ya da küp olarak, sıcak ya da soğuk suya atar, karıştırma hızını değiştirir ve çözünme süresini ölçer; karışımlara uygun ayırma düzeneğini kurar.
- Çözünürlük (Yakında): Kaşık kaşık şeker ekleyip dibe çöktüğü anda doymuş çözeltiye ulaşır; sıcaklığı artırıp çözünürlük grafiğini çizer. Gazlı içeceği ısıtıp gaz çözünürlüğünün azaldığını görür.
- Derişim, Kaynama ve Donma Noktası (Yakında): Çözünen ve su miktarını değiştirip molar derişimi hesaplar; tuz eklenen suyun daha geç donduğunu ve daha geç kaynadığını termometreden izler.
- Az Çözünen Tuzlar (Yakında): Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.