Girişim ve Kırınım

12. sınıf · Fizik · 3. Dalgalar

Kaynaklar arası uzaklığı ve frekansı değiştirip girişim desenini izler; çift yarıkta yarık aralığını ve ışığın rengini değiştirerek ekrandaki saçakların daralıp genişlediğini görür.

Sahnede neler olacak

Dalga leğeninde iki noktasal kaynak; çift yarık ve tek yarık deney düzeneği, ekran.

Neler yapabileceksin

Kaynaklar arası uzaklığı ve frekansı değiştirip girişim desenini izler; çift yarıkta yarık aralığını ve ışığın rengini değiştirerek ekrandaki saçakların daralıp genişlediğini görür.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Dalga tepeleri yüzeyde, yapıcı ve yıkıcı girişim çizgileri renkle gösterilir.

Günlük hayatta

Sabun köpüğü renkleri, CD yüzeyi

Kazanımlar

  • FİZ.12.3.2 Dairesel su dalgalarında girişim olayına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  • FİZ.12.3.3 Işıkta girişim ile ilgili deney yapabilme
  • FİZ.12.3.4 Işıkta kırınım ile ilgili deney yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
  • Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
  • Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma (Yakında): Dalga kaynağını çalıştırır; düz ve eğri engelleri sürükleyip yansımayı, sığ bölge levhasını eğik koyup dalga boyunun kısalıp yön değiştirdiğini görür.
  • Elektromanyetik Dalgalar (Yakında): Dalga boyu sürgüsünü kaydırınca dalganın biçimi ve rengi değişir, ilgili cihaz ön plana gelir. Görünür bölgede renklerin dalga boylarını eşleştirir.
  • Denge ve Kütle Merkezi (Yakında): Tahterevallide kütleleri sürükleyip tork dengesini kurar; levhayı farklı noktalardan asıp kütle merkezini bulur; kamyon yükünü yükseltip yolu eğerek devrilme açısını görür.
  • İtme, Momentum ve Çarpışmalar (Yakında): Kızakların kütle ve hızlarını ayarlayıp çarpıştırır; çarpışmadan önce ve sonra momentum çubukları toplamın korunduğunu gösterir. Hava yastığının çarpışma süresini uzatıp kuvveti azalttığını kuvvet-zaman grafiğinden izler.