Kimyasal Denge
11. sınıf · Kimya · 2. Çeşitlilik
Şırıngayı sıkar, ısıtır ya da madde ekler; renk değişimi ve iki yöndeki tepkime hızları dengenin nasıl kaydığını gösterir. Derişim-zaman grafiğinde dengeye ulaşmayı izler, Q ile K'yı karşılaştırır.
Sahnede neler olacak
Kapalı şırınga içinde kahverengi NO₂ ve renksiz N₂O₄; ileri ve geri tepkime sayaçları.
Neler yapabileceksin
Şırıngayı sıkar, ısıtır ya da madde ekler; renk değişimi ve iki yöndeki tepkime hızları dengenin nasıl kaydığını gösterir. Derişim-zaman grafiğinde dengeye ulaşmayı izler, Q ile K'yı karşılaştırır.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
İleri ve geri tepkimeler iki yönlü akan tanecik oklarıyla gösterilir.
Günlük hayatta
Gazlı içecek şişesini açmak
Kazanımlar
- KİM.11.2.1 Tepkimelerin tersinir olabileceğine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme
- KİM.11.2.2 Tepkimelerdeki denge sürecine ilişkin bilimsel gözleme dayalı tahminde bulunabilme
- KİM.11.2.3 Denge sabiti ifadesinin oluşturulmasına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
- KİM.11.2.4 Tersinir tepkimelerin dengeye ulaşıp ulaşmadığını bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
- KİM.11.2.5 Dengeye etki eden faktörleri bilimsel sorgulayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Gazlar ve İdeal Gaz: Laboratuvar tezgâhında pistonlu silindirdeki gazı sıkıştır, ısıt ve gaz ekle; basınç, hacim ve sıcaklık ilişkilerini ölç, ideal gaz denklemini kur ve cam boruda NH₃ ile HCl'nin yayılmasını izle.
- Asit-Baz Kuvveti, pH ve Titrasyon (Yakında): Kuvvetli ve zayıf asitleri suya bırakıp ne kadar iyonlaştıklarını yakın çekimde karşılaştırır; büretin musluğunu açıp damla damla baz ekleyerek titrasyon eğrisini kendi çizer ve dönüm noktasında rengin değiştiğini görür.
- Az Çözünen Tuzlar (Yakında): Ortak iyon ekler ya da sıcaklığı değiştirir; çökeltinin arttığını veya çözündüğünü ve iyonların sayısını izler.
- Çözünme Süreci (Yakında): Tuz kristalini suya bırakır; su moleküllerinin iyonları sarıp kopardığını görür. Yağ damlasıyla suyun neden karışmadığını, deterjan ekleyince ne olduğunu izler.
- Çözünürlük (Yakında): Kaşık kaşık şeker ekleyip dibe çöktüğü anda doymuş çözeltiye ulaşır; sıcaklığı artırıp çözünürlük grafiğini çizer. Gazlı içeceği ısıtıp gaz çözünürlüğünün azaldığını görür.
- Derişim, Kaynama ve Donma Noktası (Yakında): Çözünen ve su miktarını değiştirip molar derişimi hesaplar; tuz eklenen suyun daha geç donduğunu ve daha geç kaynadığını termometreden izler.