Türev: Anlık Değişim

12. sınıf · Matematik · 4. Değişimin Matematiği (2)

İkinci noktayı birinciye sürükledikçe kesenin teğete dönüştüğünü ve eğimin türev değerine yaklaştığını görür; köşeli noktada teğetin belirsizleştiğini izler.

Sahnede neler olacak

Bir eğri ve üzerinde iki noktadan geçen kesen.

Neler yapabileceksin

İkinci noktayı birinciye sürükledikçe kesenin teğete dönüştüğünü ve eğimin türev değerine yaklaştığını görür; köşeli noktada teğetin belirsizleştiğini izler.

Günlük hayatta

Araç hız göstergesi

Kazanımlar

  • MAT.12.4.6 Fonksiyonların türevinin olmadığı noktalar hakkında çıkarım yapabilme
  • MAT.12.4.7 Türevin limit gösteriminden faydalanarak iki fonksiyonun toplamı, farkı, çarpımı, bölümü ve bileşkesinin türevine ilişkin muhakeme yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Geometrik Cisimler ve Açınımlar: Küp, prizma, silindir, koni ve piramidi aç, kapat; kürenin kabuğunu düzleme ser; boyutlarını sürükle, yüzey alanını ve hacmi anında gör.
  • Veri ve Grafikler: Veriyi çetele, resim ve şekil grafiğiyle sayarak başla; sınıf düzeyine göre sütun, daire, çizgi, nokta ve kutu grafiğine geç, ortalama ve medyanın nasıl değiştiğini gör.
  • Polinom ve Rasyonel Fonksiyonlar (Yakında): Kökleri x ekseninde sürükleyip grafiğin şeklini ve işaret tablosunu değiştirir.
  • Limit ve Süreklilik (Yakında): x değerini bir noktaya sağdan ve soldan yaklaştırır, y değerlerinin buluşup buluşmadığını izler; delikli ve sıçramalı grafikleri ayırt eder.
  • Türevle En İyi Kutuyu Bulmak (Yakında): Kesilen karenin kenarını sürgüyle değiştirir; karton katlanıp kutuya dönüşür ve hacim grafikte işaretlenir. En büyük hacmi verdiği noktada türevin sıfır olduğunu görür.
  • Piramit, Koni ve Küre (Yakında): Piramidi suyla doldurup prizmaya üç kez boşaltır; koni-silindir için aynısını yapar. Küreyi silindirin içine koyup boşta kalan hacmi ölçer; yarıçap sürgüsüyle tüm hacimleri birlikte günceller.