Fiillerde Zaman ve Gereklilik
7. sınıf · Türkçe
Fiile zaman ve gereklilik eklerini tak; karakter zaman çizgisinde geçmişe, şimdiye, geleceğe gitsin. Başlangıç ve bitiş bildiren sözleri çizgide işaretle.
Parçalar
- Görülen geçmiş zaman (-dı, -di): Eylem geçmişte olmuştur; konuşan bunu bilir ya da görmüştür: okudu, gitti.
- Duyulan geçmiş zaman (-mış, -miş): Eylem geçmişte olmuştur; konuşan bunu başkasından duymuş ya da sonradan fark etmiştir: okumuş, gitmiş.
- Şimdiki zaman (-(ı)yor): Eylem konuşma anında sürmektedir: okuyor, gidiyor. "-makta" da aynı işi görür: okumakta.
- Gelecek zaman (-acak, -ecek): Eylem konuşma anından sonra olacaktır: okuyacak, gidecek.
- Gereklilik (-malı, -meli): Eylemin yapılması gerekir: okumalı, gitmeli. "-mesi gerek" yapısı da gereklilik bildirir.
- Başlangıç (-den beri, -den itibaren): Eylemin başladığı zamanı gösterir: sabahtan beri, yarından itibaren.
- Bitiş (-e kadar, -e dek): Eylemin bittiği ya da süreceği sınırı gösterir: akşama kadar, dinene dek.
Görevler
- Beş durum kartının her birinde fiile cümleye uyan eki tak.
- Dört cümledeki zaman sözünün başlangıç mı bitiş mi gösterdiğini bul.
- Gereklilik bildiren iki cümleyi seç.
Kazanımlar
- DYS.DO.7.1 Çekim eklerinin işlevlerini ayırt eder.
- DYS.KY.7.1 Çekim eklerini işlevlerine uygun kullanır.
- DYS.DO.7.2 Eylemin gerçekleşme anını (-mAktA, -(I) yor; şu anda, şimdi vb.), geçmişte gerçekleştiği zamanı [-mIş, -DI, -(I)yor, -(I)yordu, -(I)yormuş, -r, -Ar, -ArdI …]
- DYS.KY.7.2 Eylemin gerçekleşme anını (-mAktA, -(I) yor; şu anda, şimdi vb.), geçmişte gerçekleştiği zamanı [-mIş, -DI, -(I)yor,-(I)yordu, -(I)yormuş, -r, -Ar, -ArdI …]
- DYS.DO.7.3 Zaman yönüyle başlangıç-bitiş ifade etme işlevli (-DAn beri, -DAn itibaren, -A dek, -A kadar vb.) dil yapılarını belirler.
- DYS.KY.7.3 Zaman yönüyle başlangıç-bitiş ifade etme işlevli (-DAn beri, -DAn itibaren, -A dek, -A kadar vb.) dil yapılarını işlevine uygun kullanır.
- DYS.DO.7.5 Bir eylemin gerçekleşmesinin gerekli olduğunun söylendiği (-mAlI, -mAsI gerek, -mAnIz gerek …)
- DYS.KY.7.5 Bir eylemin gerçekleşmesinin gerekli olduğunun söylendiği (-mAlI, -mAsI gerek, -mAnIz gerek …)
Bunları da deneyebilirsin
- Bir Hilâl Uğruna: Şiir ve Öykü: "Çanakkale Şehitlerine" şiirinde uyak, redif ve uyak şemasını bul, söz sanatlarını çöz; bir Çanakkale öyküsünde olay örgüsünü kur.
- Cümle Kur, Öğeler Renklensin: Sözcük ve ek kartlarını cümle rayına dizerek özne-yüklem uyumunu ve sınırlama, istek, sebep-sonuç anlam ilişkilerini anında keşfet.
- Çoklu Ortamla Yaratıcı Yazı: "İyi bir dinleyici ol" dijital posterini başlık, kendi sloganın, görsel ve sesle kur; davranışları sınıflandır, arkadaşının posterine değerlendirme ve soru kartı bırak.
- Fiilleri Niteleyenler: Zarflar ve Zarf-Fiiller: 3D parkta zarf kartlarıyla koşan çocuğu, yürüyen yaşlı adamı ve uçan kuşu hızlandır, geri çevir, akşama taşı; zarf-fiillerle iki eylemi sıralı ya da aynı anda oynat.
- Görsel, Ses ve Metin Birlikte: Sosyal sorumluluk videosunda çoklu ortam katmanlarını ve metin unsurlarını çözümleme.
- Haber Doğru mu?: Haber metinlerinde kaynak, tarih, başlık ve görselleri çözümleyerek sahte içeriği ayırt etme ve çözüm üretme.