Fiillerde Zaman ve Gereklilik

7. sınıf · Türkçe

Fiile zaman ve gereklilik eklerini tak; karakter zaman çizgisinde geçmişe, şimdiye, geleceğe gitsin. Başlangıç ve bitiş bildiren sözleri çizgide işaretle.

Parçalar

  • Görülen geçmiş zaman (-dı, -di): Eylem geçmişte olmuştur; konuşan bunu bilir ya da görmüştür: okudu, gitti.
  • Duyulan geçmiş zaman (-mış, -miş): Eylem geçmişte olmuştur; konuşan bunu başkasından duymuş ya da sonradan fark etmiştir: okumuş, gitmiş.
  • Şimdiki zaman (-(ı)yor): Eylem konuşma anında sürmektedir: okuyor, gidiyor. "-makta" da aynı işi görür: okumakta.
  • Gelecek zaman (-acak, -ecek): Eylem konuşma anından sonra olacaktır: okuyacak, gidecek.
  • Gereklilik (-malı, -meli): Eylemin yapılması gerekir: okumalı, gitmeli. "-mesi gerek" yapısı da gereklilik bildirir.
  • Başlangıç (-den beri, -den itibaren): Eylemin başladığı zamanı gösterir: sabahtan beri, yarından itibaren.
  • Bitiş (-e kadar, -e dek): Eylemin bittiği ya da süreceği sınırı gösterir: akşama kadar, dinene dek.

Görevler

  1. Beş durum kartının her birinde fiile cümleye uyan eki tak.
  2. Dört cümledeki zaman sözünün başlangıç mı bitiş mi gösterdiğini bul.
  3. Gereklilik bildiren iki cümleyi seç.

Kazanımlar

  • DYS.DO.7.1 Çekim eklerinin işlevlerini ayırt eder.
  • DYS.KY.7.1 Çekim eklerini işlevlerine uygun kullanır.
  • DYS.DO.7.2 Eylemin gerçekleşme anını (-mAktA, -(I) yor; şu anda, şimdi vb.), geçmişte gerçekleştiği zamanı [-mIş, -DI, -(I)yor, -(I)yordu, -(I)yormuş, -r, -Ar, -ArdI …]
  • DYS.KY.7.2 Eylemin gerçekleşme anını (-mAktA, -(I) yor; şu anda, şimdi vb.), geçmişte gerçekleştiği zamanı [-mIş, -DI, -(I)yor,-(I)yordu, -(I)yormuş, -r, -Ar, -ArdI …]
  • DYS.DO.7.3 Zaman yönüyle başlangıç-bitiş ifade etme işlevli (-DAn beri, -DAn itibaren, -A dek, -A kadar vb.) dil yapılarını belirler.
  • DYS.KY.7.3 Zaman yönüyle başlangıç-bitiş ifade etme işlevli (-DAn beri, -DAn itibaren, -A dek, -A kadar vb.) dil yapılarını işlevine uygun kullanır.
  • DYS.DO.7.5 Bir eylemin gerçekleşmesinin gerekli olduğunun söylendiği (-mAlI, -mAsI gerek, -mAnIz gerek …)
  • DYS.KY.7.5 Bir eylemin gerçekleşmesinin gerekli olduğunun söylendiği (-mAlI, -mAsI gerek, -mAnIz gerek …)

Bunları da deneyebilirsin

  • Bir Hilâl Uğruna: Şiir ve Öykü: "Çanakkale Şehitlerine" şiirinde uyak, redif ve uyak şemasını bul, söz sanatlarını çöz; bir Çanakkale öyküsünde olay örgüsünü kur.
  • Cümle Kur, Öğeler Renklensin: Sözcük ve ek kartlarını cümle rayına dizerek özne-yüklem uyumunu ve sınırlama, istek, sebep-sonuç anlam ilişkilerini anında keşfet.
  • Çoklu Ortamla Yaratıcı Yazı: "İyi bir dinleyici ol" dijital posterini başlık, kendi sloganın, görsel ve sesle kur; davranışları sınıflandır, arkadaşının posterine değerlendirme ve soru kartı bırak.
  • Fiilleri Niteleyenler: Zarflar ve Zarf-Fiiller: 3D parkta zarf kartlarıyla koşan çocuğu, yürüyen yaşlı adamı ve uçan kuşu hızlandır, geri çevir, akşama taşı; zarf-fiillerle iki eylemi sıralı ya da aynı anda oynat.
  • Görsel, Ses ve Metin Birlikte: Sosyal sorumluluk videosunda çoklu ortam katmanlarını ve metin unsurlarını çözümleme.
  • Haber Doğru mu?: Haber metinlerinde kaynak, tarih, başlık ve görselleri çözümleyerek sahte içeriği ayırt etme ve çözüm üretme.