Fiilleri Niteleyenler: Zarflar ve Zarf-Fiiller

7. sınıf · Türkçe

3D parkta zarf kartlarıyla koşan çocuğu, yürüyen yaşlı adamı ve uçan kuşu hızlandır, geri çevir, akşama taşı; zarf-fiillerle iki eylemi sıralı ya da aynı anda oynat.

Parçalar

  • Koşan çocuk: Yolun iç şeridinde koşar. "hızlı, yavaş, geri" gibi zarflar koşusunun hızını ve yönünü değiştirir.
  • Yaşlı adam: Bastonuyla yavaş yavaş yürür, yorulunca banka oturur. Zarf-fiil örneklerinde "yürüyüp oturdu" eylemlerini oynar.
  • Kuş: Gölün üstünde kanat çırparak uçar. "yukarı" denince yükselir, "aşağı" denince alçalır.
  • Yürüyüş yolu: Gölü çevreleyen mıcır yol. "ileri" ve "geri" zarfları karakterlerin bu yolda hangi yöne gittiğini belirler.
  • Bank: Ahşap çıtalı park bankı. "-madan" ve "-alı" örneklerinde yaşlı adam buraya oturur.
  • Gölet: Kıyısı taşlarla çevrili gölet; suyu hafifçe dalgalanır.
  • Ağaçlar: Yapraklı ağaçlar ve çamlar rüzgârda hafifçe sallanır. Akşam olunca yol fenerleri yanar.

Görevler

  1. Bir durum zarfı ekle (hızlı, yavaş, yavaş yavaş) ve karakterin hızının değiştiğini gör.
  2. Bir zaman zarfı ekle (sabahleyin, akşamleyin) ve parkın ışığının değiştiğini gör.
  3. Üç farklı zarf-fiil ekini dene; eylemlerin sıralı mı eş zamanlı mı oynadığına bak.
  4. "Hangi tür?" bölümünde beş doğru cevap ver.

Kazanımlar

  • DYS.DO.7.4 Zaman işlevli fiilimsi dil yapılarını belirler. DYS.KY.7.4. Zaman işlevli fiilimsi dil yapılarını kullanır.
  • DYS.DO.7.6 Fiilleri çeşitli yönlerden belirten söz varlığının cümlenin anlamına katkısını (durum, zaman, yeryön ve soru) belirler.
  • DYS.KY.7.6 Fiilleri çeşitli yönlerden belirten söz varlığını durum, zaman, yer-yön ve soru işlevlerine uygun kullanır.
  • DYS.DO.7.7 Sözcükleri miktar yönünden belirten söz varlığının cümlenin anlamına katkısını belirler.
  • DYS.KY.7.7 Sözcükleri miktar yönünden belirten söz varlığını işlevine uygun kullanır.
  • DYS.DO.7.8 Durum işlevli fiilimsi dil yapılarını belirler. DYS.KY.7.8. Durum işlevli fiilimsi dil yapılarını kullanır.

Bunları da deneyebilirsin

  • Bir Hilâl Uğruna: Şiir ve Öykü: "Çanakkale Şehitlerine" şiirinde uyak, redif ve uyak şemasını bul, söz sanatlarını çöz; bir Çanakkale öyküsünde olay örgüsünü kur.
  • Cümle Kur, Öğeler Renklensin: Sözcük ve ek kartlarını cümle rayına dizerek özne-yüklem uyumunu ve sınırlama, istek, sebep-sonuç anlam ilişkilerini anında keşfet.
  • Çoklu Ortamla Yaratıcı Yazı: "İyi bir dinleyici ol" dijital posterini başlık, kendi sloganın, görsel ve sesle kur; davranışları sınıflandır, arkadaşının posterine değerlendirme ve soru kartı bırak.
  • Fiillerde Zaman ve Gereklilik: Fiile zaman ve gereklilik eklerini tak; karakter zaman çizgisinde geçmişe, şimdiye, geleceğe gitsin. Başlangıç ve bitiş bildiren sözleri çizgide işaretle.
  • Görsel, Ses ve Metin Birlikte: Sosyal sorumluluk videosunda çoklu ortam katmanlarını ve metin unsurlarını çözümleme.
  • Haber Doğru mu?: Haber metinlerinde kaynak, tarih, başlık ve görselleri çözümleyerek sahte içeriği ayırt etme ve çözüm üretme.