Ne Yapmalıyım?
5–6. sınıf · Ahlak ve Vatandaşlık
Kayıp cüzdan, fazla para üstü, sınavda kopya isteği ve alay edilen yeni öğrenci: davranışları ve arkasındaki düşünceleri karşılaştır, kararını ahlaki bir ölçütle gerekçelendir, ahlakın kaynaklarını incele.
Parçalar
- Ahlaki ikilemler: İkilem, iki ya da daha çok seçenek arasında karar vermenin zor olduğu durumdur. Burada okul ve çevreden dört ikilem var.
- Durum ve sonuç: Seçtiğin davranışa göre sahne ve sonuç değişir. Sonuç metni, o davranışın arkasındaki düşüncenin neden yerinde olup olmadığını da tartışır.
- Etki göstergeleri: Bir davranışı değerlendirirken üç tarafa bakarız: kendimize, karşımızdaki kişiye ve topluma. Çubuk sağa uzanırsa etki olumlu, sola uzanırsa olumsuzdur.
- Ahlaki ölçütler: Ölçüt, bir davranışı değerlendirirken başvurduğumuz ilkedir. Burada dört ölçüt var: dürüstlük, adalet, merhamet ve sorumluluk.
- Ahlakın kaynakları: İyiyi ve doğruyu belirlerken akıl, vicdan, din, örf ve âdet, hukuk ile aile ve sosyal çevreden yararlanırız. Kaynaklar çoğu zaman birbirini destekler.
Görevler
- Bir ikilemde bir davranış seç; sonucunu ve arkasındaki düşünceyi incele.
- En uygun davranışı bir ahlaki ölçütle gerekçelendir.
- Dört ikilemin hepsinde en uygun davranışı bul.
- Ahlakın altı kaynağını tek tek incele ve örneklerini oku.
Kazanımlar
- AVE.1.1.1 Ahlaka ilişkin temel kavramlar ve ahlakın kaynakları hakkında bilgi toplayabilme
- AVE.1.1.2 Yakın çevresindeki olay ve olguları ahlaki ölçütlere göre yorumlayabilme
- AVE.1.1.3 Ahlaki davranışları kendi yaşamına yansıtabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Apartman Toplantısı: Gece vardiyasında çalışan komşu ile oyun oynayan çocuklar, kapı önüne bırakılan çöpler, kapatılan rampa: toplantıdaki kararları dene, sakinlerin tepkisini ve kararın kalıcılığını değerlendir, üstlenebileceğin sorumluluğu belirle.
- Bir Davranış Mahalleye Nasıl Yayılır?: Bir anahtarı teslim etmek ya da doğrulanmamış bir söylentiyi paylaşmak: bir davranışın mahalle ağında nasıl yayıldığını önce tahmin et, sonra izle; kültür ve dinin bu yayılmayı nasıl etkilediğini karşılaştır.
- Devlet ve Vatandaş: Vergi kaydırıcısıyla kamu hizmetlerinin nasıl değiştiğini gör, görev ve hak kartlarını vatandaş ile devlet arasındaki oklara yerleştir, hak ve görevlerle ilgili görüşleri gerekçeleriyle değerlendir.
- Değer Yargıları Değişir mi?: Komşuluk, kız çocuklarının eğitimi ve başkasının emeği konularında üç kuşağı karşılaştır, değişen ve süren yanları nedenleriyle ayır; güncel olayları gerekçe terazisinde ahlaki ölçütlerle tart.
- Parkı Paylaşıyoruz: Mahalle parkının yenilenmesi için toplantıdasın: çocuklu aileler, yaşlı sakinler ve köpek sahipleri anlaşamıyor. Tarafların görüşlerini karşılaştır, parkı bölgelere ayır, ortak fayda sağlayan planı bul ve gerekçesini savun.