Bir Davranış Mahalleye Nasıl Yayılır?
5–6. sınıf · Ahlak ve Vatandaşlık
Bir anahtarı teslim etmek ya da doğrulanmamış bir söylentiyi paylaşmak: bir davranışın mahalle ağında nasıl yayıldığını önce tahmin et, sonra izle; kültür ve dinin bu yayılmayı nasıl etkilediğini karşılaştır.
Parçalar
- Mahalle ağı: Evler, bakkal, okul ve park sokaklarla birbirine bağlıdır. Bir davranış, bağlı olduğu komşulara geçerek yayılır.
- Başlangıç yeri: Davranışın ilk görüldüğü yer. Çok bağlantılı bir yerden başlayan davranış daha çabuk yayılır.
- Yayılma adımları: Her adımda davranış, etkilediği yerlerin komşularına geçer. İki adım sonunda kaç yerin etkilendiğine bakılır.
- Güven göstergesi: Olumlu davranış her etkilediği yerde güveni biraz artırır; olumsuz davranış daha fazla düşürür. Güven yavaş kazanılır, çabuk kaybedilir.
- Davranış ve sonucu: Seçilen bireysel davranış ve mahalleye yayıldığında ortaya çıkan toplumsal sonuç.
- Kültür ve din kartları: Komşu hakkı, imece ve doğru sözlülük. İlgili olduğu davranışta olumluyu hızlandırır, olumsuzu frenler.
Görevler
- Bir olumlu ve bir olumsuz davranışın kaç yere yayılacağını başlatmadan önce doğru tahmin et.
- Aynı davranışı ilgili kültür ve din kartı açıkken ve kapalıyken yayıp sonuçları karşılaştır.
- Kültür, din ve ahlaki gelişimle ilgili üç yorumu doğru değerlendir.
Kazanımlar
- AVE.1.2.2 Gözlemlerimden/deneyimlerinden yola çıkarak bireysel davranışlarında ahlaklı olmanın toplum üzerindeki etkisini tahmin edebilme
- AVE.1.2.3 Ahlaki gelişimde kültür ve dinin etkisini yorumlayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Apartman Toplantısı: Gece vardiyasında çalışan komşu ile oyun oynayan çocuklar, kapı önüne bırakılan çöpler, kapatılan rampa: toplantıdaki kararları dene, sakinlerin tepkisini ve kararın kalıcılığını değerlendir, üstlenebileceğin sorumluluğu belirle.
- Devlet ve Vatandaş: Vergi kaydırıcısıyla kamu hizmetlerinin nasıl değiştiğini gör, görev ve hak kartlarını vatandaş ile devlet arasındaki oklara yerleştir, hak ve görevlerle ilgili görüşleri gerekçeleriyle değerlendir.
- Ne Yapmalıyım?: Kayıp cüzdan, fazla para üstü, sınavda kopya isteği ve alay edilen yeni öğrenci: davranışları ve arkasındaki düşünceleri karşılaştır, kararını ahlaki bir ölçütle gerekçelendir, ahlakın kaynaklarını incele.
- Değer Yargıları Değişir mi?: Komşuluk, kız çocuklarının eğitimi ve başkasının emeği konularında üç kuşağı karşılaştır, değişen ve süren yanları nedenleriyle ayır; güncel olayları gerekçe terazisinde ahlaki ölçütlerle tart.
- Parkı Paylaşıyoruz: Mahalle parkının yenilenmesi için toplantıdasın: çocuklu aileler, yaşlı sakinler ve köpek sahipleri anlaşamıyor. Tarafların görüşlerini karşılaştır, parkı bölgelere ayır, ortak fayda sağlayan planı bul ve gerekçesini savun.