Değer Yargıları Değişir mi?
7–8. sınıf · Ahlak ve Vatandaşlık
Komşuluk, kız çocuklarının eğitimi ve başkasının emeği konularında üç kuşağı karşılaştır, değişen ve süren yanları nedenleriyle ayır; güncel olayları gerekçe terazisinde ahlaki ölçütlerle tart.
Parçalar
- Kuşak şeridi: Aynı konunun büyükanne-büyükbabaların gençliğinde, anne-babaların gençliğinde ve bugün nasıl yaşandığını gösterir. Kaydırıcıyla kuşaklar arasında gezilir.
- Değişen ve süren: Biçimler ve araçlar çoğu zaman değişir; yardımlaşma, dürüstlük gibi temel değerler çoğu zaman sürer. Doğru ayrılan ifadeler buraya yerleşir.
- Değişimin sonucu: Bir konu tamamlanınca değişimin toplumdaki sonucu yazılır: kazanılanlar ve yeni sorunlar.
- Güncel olay kartı: Sosyal medya, okul ve gönüllülükle ilgili kurgusal ama gerçekçi olaylar. Değerlendirilecek davranış ayrıca yazılıdır.
- Gerekçe terazisi: Davranışın lehine ve aleyhine olan gerekçeler kefelere konur; terazi ağır basan tarafa eğilir.
- Ahlaki ölçüt olmayan gerekçeler: “Çok beğenildi”, “Herkes yapıyor”, “Kimse görmezse” gibi gerekçeler teraziye konmaz; ahlaki bir ölçüt değildir.
Görevler
- Üç konunun hepsinde ifadeleri değişen ve süren olarak doğru ayır, değişimin nedenini bul.
- Bir güncel olayın bütün gerekçelerini teraziye doğru yerleştir.
- Üç güncel olayın her birinde ahlaki ölçütlere uygun değerlendirmeyi seç.
Kazanımlar
- AVE.2.1.2 Bireyin ahlaki değer yargılarındaki değişim ve sürekliliği neden ve sonuçları ile yorumlayabilme
- AVE.2.1.3 Güncel olayları ahlaki ölçütlere göre sorgulayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Parkı Paylaşıyoruz: Mahalle parkının yenilenmesi için toplantıdasın: çocuklu aileler, yaşlı sakinler ve köpek sahipleri anlaşamıyor. Tarafların görüşlerini karşılaştır, parkı bölgelere ayır, ortak fayda sağlayan planı bul ve gerekçesini savun.
- Apartman Toplantısı: Gece vardiyasında çalışan komşu ile oyun oynayan çocuklar, kapı önüne bırakılan çöpler, kapatılan rampa: toplantıdaki kararları dene, sakinlerin tepkisini ve kararın kalıcılığını değerlendir, üstlenebileceğin sorumluluğu belirle.
- Bir Davranış Mahalleye Nasıl Yayılır?: Bir anahtarı teslim etmek ya da doğrulanmamış bir söylentiyi paylaşmak: bir davranışın mahalle ağında nasıl yayıldığını önce tahmin et, sonra izle; kültür ve dinin bu yayılmayı nasıl etkilediğini karşılaştır.
- Devlet ve Vatandaş: Vergi kaydırıcısıyla kamu hizmetlerinin nasıl değiştiğini gör, görev ve hak kartlarını vatandaş ile devlet arasındaki oklara yerleştir, hak ve görevlerle ilgili görüşleri gerekçeleriyle değerlendir.
- Ne Yapmalıyım?: Kayıp cüzdan, fazla para üstü, sınavda kopya isteği ve alay edilen yeni öğrenci: davranışları ve arkasındaki düşünceleri karşılaştır, kararını ahlaki bir ölçütle gerekçelendir, ahlakın kaynaklarını incele.