Geri Dönüşüm ve Çevre

5. sınıf · Fen Bilimleri

Mutfak atıklarını doğru kutulara ayır, geri dönüşüm tesisinde yeni ürünlere dönüşmelerini izle ve çöp dağının nasıl küçüldüğünü gör.

Parçalar

  • Mutfak çöp kovası: Evde biriken atıkların karışık hâlidir. Atıkları atmadan önce türlerine göre ayırmak gerekir.
  • Atık kutuları: Mavi kutuya kâğıt-karton, sarıya plastik, yeşile cam, griye metal atılır. Kahverengi kutu organik atıklar, siyah kutu geri dönüştürülemeyen diğer atıklar içindir. Piller ayrı atık pil kutusuna bırakılır.
  • Geri dönüşüm tesisi: Ayrı toplanan kâğıt, plastik, cam ve metal atıklar burada işlenir ve yeni ürünlere dönüştürülür.
  • Organik atık: Meyve-sebze kabukları ve çay posası gibi atıklardır. Kahverengi kutuda toplanır; kompost (gübre) yapılabilir.
  • Atık pil kutusu: Kullanılmış piller zararlı maddeler içerir. Çöpe değil, atık pil toplama kutusuna bırakılır.
  • Çöp dağı: Geri dönüştürülemeyen atıklar depolama alanına gider. Atıkları ayırdıkça buraya giden atık azalır.

Görevler

  1. Mutfak kovasındaki 15 atığın hepsini doğru kutuya ayır.
  2. Kâğıt, plastik, cam ve metal kutularını tesise gönder; yeni ürünleri gör.
  3. Üç çıkarım sorusundan en az ikisini doğru yanıtla.

Kazanımlar

  • FB.5.7.1 Evsel atıklarda geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen maddeleri sınıflandırabilme
  • FB.5.7.2 Kaynakların etkili kullanımı konusunda geri dönüşümün önemli olduğuna yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Besinlerin İçeriği: İyot ve kâğıt deneyleriyle besinlerin içeriğini ayırt et, kahvaltı tabağındaki gizli içerikleri gör ve besinlerin görevleriyle ilgili hipotez kur.
  • İlk Devremi Kuruyorum: Kıskaçlı kabloları sürükleyip pil, ampul ve anahtarla ilk devreni kur; yol kapanınca ampulün yandığını, el fenerinin içindeki devreyi gör.
  • Hayvanlarda ve İnsanda Üreme, Büyüme: Kurbağa, kelebek ve çekirgenin evrelerini sırala, üreme çeşitlerini ayır, insanda üremeyi sağlayan yapıları şemaya yerleştir.
  • Isınma Yakıtları ve Çevre Sorunları: Kış günü bir mahallede evlerin ısınma yakıtını değiştir, dumanın havayı nasıl etkilediğini izle ve mahallenin sorunu için çözüm planı hazırla.
  • Işığın Yansıması ve Aynalar: Fen laboratuvarının optik masasında lazeri açı ölçerin üzerinde döndür, gelen ve yansıyan ışını normalle karşılaştır; buruşuk folyoda ışınların dağıldığını, kaşıkta yüzünün nasıl değiştiğini gör.