Işığın Yansıması ve Aynalar

6. sınıf · Fen Bilimleri

Fen laboratuvarının optik masasında lazeri açı ölçerin üzerinde döndür, gelen ve yansıyan ışını normalle karşılaştır; buruşuk folyoda ışınların dağıldığını, kaşıkta yüzünün nasıl değiştiğini gör.

Parçalar

  • Lazer kalem: İnce ve düz bir ışık demeti verir; ışığın izlediği yolu görmeyi kolaylaştırır. Lazer ışığı asla göze tutulmaz.
  • Açı ölçer ve küçük ayna: Ayna, dereceli diskin tam ortasında durur. Diskin 0° çizgisi aynaya diktir; bu çizgi yüzeyin normalidir. Açılar bu çizgiden okunur.
  • Ayaklı düz ayna: Yüzeyi düz ve parlak bir aynadır. Önüne konan cismin görüntüsü düz, cisimle aynı boyda ve aynanın arkasında cisimle aynı uzaklıkta görünür.
  • Alüminyum folyo: Düz gerilmiş folyo ışığı düzgün yansıtır. Buruşturulunca yüzeyi pürüzlenir ve ışınları farklı yönlere dağıtır.
  • Işık kutusu ve ayna şeritleri: Işık kutusu, yarıklarından paralel ışınlar çıkarır. Önüne düz, çukur ya da tümsek ayna şeridi konunca yansıyan ışınların nasıl değiştiği görülür.
  • Çelik kaşık: Kaşığın içe kıvrık yüzü çukur, dışa kabarık yüzü tümsek ayna gibi davranır. İki yüzde de yüzümüz farklı görünür.
  • Oyuncak arabanın yan aynası: Arabaların yan (dikiz) aynaları tümsek aynadır. Görüntüyü küçültür ama geniş bir alanı gösterir.
  • Köşedeki güvenlik aynası: Laboratuvarın köşesindeki yuvarlak tümsek ayna, odanın büyük bölümünü tek bakışta gösterir. Marketlerde ve dar yol kavşaklarında da kullanılır.

Görevler

  1. Lazeri döndürüp üç farklı gelme açısında ölçüm kaydet; gelme açısı ile yansıma açısını karşılaştır.
  2. Işığı dört yüzeye de düşür ve her birinde yansımanın düzgün mü dağınık mı olduğunu doğru seç.
  3. Tahta harfi aynanın önünde iki farklı uzaklığa koy ve görüntünün aynaya uzaklığını kaydet.
  4. Günlük hayattaki altı aynanın düz, çukur ya da tümsek olduğunu doğru bul.

Kazanımlar

  • FB.6.4.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  • FB.6.4.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişki ile ilgili kanıt kullanabilme
  • FB.6.4.3 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Hayvanlarda ve İnsanda Üreme, Büyüme: Kurbağa, kelebek ve çekirgenin evrelerini sırala, üreme çeşitlerini ayır, insanda üremeyi sağlayan yapıları şemaya yerleştir.
  • Isınma Yakıtları ve Çevre Sorunları: Kış günü bir mahallede evlerin ısınma yakıtını değiştir, dumanın havayı nasıl etkilediğini izle ve mahallenin sorunu için çözüm planı hazırla.
  • Sürat ve Hız: Ölçekli mahalle haritasında rotanı kur; alınan yol ile yer değiştirmeyi, yönü olmayan sürat ile yönü olan hızı karşılaştır.
  • Geri Dönüşüm ve Çevre: Mutfak atıklarını doğru kutulara ayır, geri dönüşüm tesisinde yeni ürünlere dönüşmelerini izle ve çöp dağının nasıl küçüldüğünü gör.
  • Dolaşım ve Solunum: Saydam gövde maketinde kanın kalpten akciğerlere ve vücuda yolunu izle; koşunca nabzın ve soluğun nasıl hızlandığını, sigara dumanının hava keseciklerine etkisini gör.