Işığın Yansıması ve Aynalar
6. sınıf · Fen Bilimleri
Fen laboratuvarının optik masasında lazeri açı ölçerin üzerinde döndür, gelen ve yansıyan ışını normalle karşılaştır; buruşuk folyoda ışınların dağıldığını, kaşıkta yüzünün nasıl değiştiğini gör.
Parçalar
- Lazer kalem: İnce ve düz bir ışık demeti verir; ışığın izlediği yolu görmeyi kolaylaştırır. Lazer ışığı asla göze tutulmaz.
- Açı ölçer ve küçük ayna: Ayna, dereceli diskin tam ortasında durur. Diskin 0° çizgisi aynaya diktir; bu çizgi yüzeyin normalidir. Açılar bu çizgiden okunur.
- Ayaklı düz ayna: Yüzeyi düz ve parlak bir aynadır. Önüne konan cismin görüntüsü düz, cisimle aynı boyda ve aynanın arkasında cisimle aynı uzaklıkta görünür.
- Alüminyum folyo: Düz gerilmiş folyo ışığı düzgün yansıtır. Buruşturulunca yüzeyi pürüzlenir ve ışınları farklı yönlere dağıtır.
- Işık kutusu ve ayna şeritleri: Işık kutusu, yarıklarından paralel ışınlar çıkarır. Önüne düz, çukur ya da tümsek ayna şeridi konunca yansıyan ışınların nasıl değiştiği görülür.
- Çelik kaşık: Kaşığın içe kıvrık yüzü çukur, dışa kabarık yüzü tümsek ayna gibi davranır. İki yüzde de yüzümüz farklı görünür.
- Oyuncak arabanın yan aynası: Arabaların yan (dikiz) aynaları tümsek aynadır. Görüntüyü küçültür ama geniş bir alanı gösterir.
- Köşedeki güvenlik aynası: Laboratuvarın köşesindeki yuvarlak tümsek ayna, odanın büyük bölümünü tek bakışta gösterir. Marketlerde ve dar yol kavşaklarında da kullanılır.
Görevler
- Lazeri döndürüp üç farklı gelme açısında ölçüm kaydet; gelme açısı ile yansıma açısını karşılaştır.
- Işığı dört yüzeye de düşür ve her birinde yansımanın düzgün mü dağınık mı olduğunu doğru seç.
- Tahta harfi aynanın önünde iki farklı uzaklığa koy ve görüntünün aynaya uzaklığını kaydet.
- Günlük hayattaki altı aynanın düz, çukur ya da tümsek olduğunu doğru bul.
Kazanımlar
- FB.6.4.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.6.4.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişki ile ilgili kanıt kullanabilme
- FB.6.4.3 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
- Hayvanlarda ve İnsanda Üreme, Büyüme: Kurbağa, kelebek ve çekirgenin evrelerini sırala, üreme çeşitlerini ayır, insanda üremeyi sağlayan yapıları şemaya yerleştir.
- Isınma Yakıtları ve Çevre Sorunları: Kış günü bir mahallede evlerin ısınma yakıtını değiştir, dumanın havayı nasıl etkilediğini izle ve mahallenin sorunu için çözüm planı hazırla.
- Sürat ve Hız: Ölçekli mahalle haritasında rotanı kur; alınan yol ile yer değiştirmeyi, yönü olmayan sürat ile yönü olan hızı karşılaştır.
- Geri Dönüşüm ve Çevre: Mutfak atıklarını doğru kutulara ayır, geri dönüşüm tesisinde yeni ürünlere dönüşmelerini izle ve çöp dağının nasıl küçüldüğünü gör.
- Dolaşım ve Solunum: Saydam gövde maketinde kanın kalpten akciğerlere ve vücuda yolunu izle; koşunca nabzın ve soluğun nasıl hızlandığını, sigara dumanının hava keseciklerine etkisini gör.