Bileşke Kuvvet ve Denge

6. sınıf · Fen Bilimleri · 2. Kuvvetin Etkisinde Hareket

İki takıma kişi ekleyip çıkarır; her kişinin kuvvet oku ve bileşke ok anında çizilir. Bileşke sıfırken halat durur, değilse kazanan tarafa ivmelenir; kutuya aynı ve zıt yönde kuvvet uygular.

Sahnede neler olacak

Halat çekme oyunu ve zemin üzerinde büyük bir kutu.

Neler yapabileceksin

İki takıma kişi ekleyip çıkarır; her kişinin kuvvet oku ve bileşke ok anında çizilir. Bileşke sıfırken halat durur, değilse kazanan tarafa ivmelenir; kutuya aynı ve zıt yönde kuvvet uygular.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Kuvvetler ve bileşke, uç uca eklenen oklarla görünür.

Günlük hayatta

Halat çekme, mobilya itmek

Kazanımlar

  • FB.6.2.1 Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırabilme
  • FB.6.2.2 Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • İtme ve Çekme: Oyun odasında topu, oyuncak arabayı, oyun hamurunu ve kapıyı parmağınla it ya da çek; kuvvetin neler yaptığını önce tahmin et, sonra gözlemle.
  • Sürat ve Hız: Ölçekli mahalle haritasında rotanı kur; alınan yol ile yer değiştirmeyi, yönü olmayan sürat ile yönü olan hızı karşılaştır.
  • Kuvvet ve Hareket Laboratuvarı (Yakında): Cisme kuvvet uygula, sürtünmeyi ve eğimi değiştir; hız, ivme ve bileşke kuvveti oklarla gör.
  • Sürtünme Kuvveti (Yakında): Yüzeyi değiştirip kızağı iter; kızağın ne kadar ileri gittiğini ölçer. Paraşütün açıklığını ve teknenin burun biçimini değiştirerek hava ve su direncinin hareketi nasıl yavaşlattığını görür.
  • Skalerler ve Vektörler (Yakında): Teknenin motor vektörünün ucunu sürükler; akıntı vektörüyle uç uca ve paralelkenar yöntemiyle toplanan bileşke ok anında çizilir ve tekne o yönde ilerler. Bileşkeyi x-y bileşenlerine ayırıp gölgelerini izler.
  • Temel Kuvvetler ve Hareket Türleri (Yakında): Ölçek sürgüsüyle gezegenlerden atom çekirdeğine iner ve her ölçekte baskın temel kuvveti görür. Parktaki cisimlere dokunarak öteleme, dönme ve titreşim hareketlerini ayırır; konum, yol ve yer değiştirme izleri çizilir.