Sürat ve Hız
6. sınıf · Fen Bilimleri
Ölçekli mahalle haritasında rotanı kur; alınan yol ile yer değiştirmeyi, yönü olmayan sürat ile yönü olan hızı karşılaştır.
Parçalar
- Başlangıç ve bitiş noktası: Yolculuk Ev’de başlar. Yer değiştirmeyi yalnızca başlangıç ve bitiş noktaları belirler; aradaki yolun nasıl olduğu yer değiştirmeyi etkilemez.
- Alınan yol (turuncu iz): Hareketlinin geçtiği yolun tamamının uzunluğudur. Köşe dönüldükçe, dolaşıldıkça uzar; yönü yoktur.
- Yer değiştirme (mavi ok): Başlangıç noktasından bitiş noktasına çizilen düz okun uzunluğudur ve bir yönü vardır (örneğin kuzeydoğu). Alınan yoldan uzun olamaz.
- Hız: Hız, yer değiştirmenin süreye bölümüdür ve yer değiştirmeyle aynı yöndedir. Hız söylenirken büyüklüğüyle birlikte yönü de belirtilir.
- Hareketli ve sürati: Yürüyen biri saniyede yaklaşık 1,25 m, koşan biri 2,5 m, bisikletli 5 m yol alır. Sürat, alınan yolun süreye bölümüdür; yönü yoktur.
- 400 m koşu pisti: Bir tam tur atıp başladığı çizgiye dönen sporcu 400 m yol alır ama yer değiştirmesi 0 m’dir. Sürati sıfır değildir, hızı sıfırdır.
- Ölçek ve kuzey oku: Haritada komşu iki kavşak arası doğu-batı yönünde 200 m, kuzey-güney yönünde 150 m’dir. Kuzey oku hızın yönünü adlandırmayı sağlar.
Görevler
- Haritada kavşaklara dokunarak Ev’den başlayan, en az iki yol parçalı bir rota kur ve hareketi başlat.
- Köşe dönerek Ev’den başka bir yere git; hareket bitince sürat ile hızın büyüklüğünü doğru karşılaştır.
- Hiç dönmeden dümdüz giden bir rota kur ve başlat; alınan yol ile yer değiştirmenin eşit olduğunu gör.
- Ev’den çıkıp yine Ev’de biten bir tur at; sonra pist sorusunu çöz.
Kazanımlar
- FB.6.2.3 Sürat ve hız kavramlarını karşılaştırabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
- Hayvanlarda ve İnsanda Üreme, Büyüme: Kurbağa, kelebek ve çekirgenin evrelerini sırala, üreme çeşitlerini ayır, insanda üremeyi sağlayan yapıları şemaya yerleştir.
- Isınma Yakıtları ve Çevre Sorunları: Kış günü bir mahallede evlerin ısınma yakıtını değiştir, dumanın havayı nasıl etkilediğini izle ve mahallenin sorunu için çözüm planı hazırla.
- Işığın Yansıması ve Aynalar: Fen laboratuvarının optik masasında lazeri açı ölçerin üzerinde döndür, gelen ve yansıyan ışını normalle karşılaştır; buruşuk folyoda ışınların dağıldığını, kaşıkta yüzünün nasıl değiştiğini gör.
- Geri Dönüşüm ve Çevre: Mutfak atıklarını doğru kutulara ayır, geri dönüşüm tesisinde yeni ürünlere dönüşmelerini izle ve çöp dağının nasıl küçüldüğünü gör.
- Kuvvet ve Hareket Laboratuvarı (Yakında): Cisme kuvvet uygula, sürtünmeyi ve eğimi değiştir; hız, ivme ve bileşke kuvveti oklarla gör.