Ampullerin Bağlanması, Akım ve Gerilim
8. sınıf · Fen Bilimleri · 6. Elektriğin Yolculuğu
Ampulleri seri ya da paralel bağlar, parlaklığın nasıl değiştiğini görür; ampermetreyi ve voltmetreyi doğru yere sürükleyip okur. Gerilimi adım adım artırıp akım-gerilim grafiğini kendi çizer; çok yüksek gerilimde ampul patlar.
Sahnede neler olacak
Pil, anahtar, ampuller, ampermetre ve voltmetre ile kurulabilen devre.
Neler yapabileceksin
Ampulleri seri ya da paralel bağlar, parlaklığın nasıl değiştiğini görür; ampermetreyi ve voltmetreyi doğru yere sürükleyip okur. Gerilimi adım adım artırıp akım-gerilim grafiğini kendi çizer; çok yüksek gerilimde ampul patlar.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Akım hızı ve yoğunluğu değişen parlak noktalarla, gerilim tellerin renk tonuyla gösterilir.
Günlük hayatta
Ev aydınlatması, yılbaşı ışıkları
Kazanımlar
- FB.8.6.1 Ampullerin bağlanma durumunun ampul parlaklığına etkisine yönelik deney yapabilme
- FB.8.6.2 Elektrik akımını operasyonel olarak tanımlayabilme
- FB.8.6.3 Bir devre elemanının uçları arasındaki potansiyel farkı (gerilimi) operasyonel olarak tanımlayabilme
- FB.8.6.4 Bir devre elemanının uçları arasındaki gerilim ile üzerinden geçen akım ilişkisine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
- İlk Devremi Kuruyorum: Kıskaçlı kabloları sürükleyip pil, ampul ve anahtarla ilk devreni kur; yol kapanınca ampulün yandığını, el fenerinin içindeki devreyi gör.
- İletkenler, Yalıtkanlar ve Direnç (Yakında): Maddeleri devredeki boşluğa sürükleyip ampulün yanıp yanmadığını görür; telin boyunu ve kalınlığını değiştirir, ayarlı direncin sürgüsünü kaydırarak ampulün kısılıp parladığını izler.
- Elektrik Akımı ve Ohm Yasası (Yakında): Telin içine yakınlaşıp elektronların sürüklenişini izler; gerilimi artırınca hızlandıklarını görür. Direnç değerini değiştirerek akım-gerilim grafiğini çizer ve eğimin direnç olduğunu bulur.
- Dirençlerin ve Üreteçlerin Bağlanması (Yakında): Dirençleri seri ve paralel bağlayıp eşdeğer direncin ve kol akımlarının nasıl değiştiğini ölçer; pilleri seri, paralel ve ters bağlayıp ampul parlaklığını karşılaştırır.
- Galvanik Hücre (Pil) (Yakında): Elektrot metallerini değiştirip voltmetreden hücre potansiyelini okur; derişimi ve sıcaklığı değiştirerek potansiyelin nasıl değiştiğini görür; tuz köprüsünü çıkarınca akımın durduğunu izler.