Dirençlerin ve Üreteçlerin Bağlanması
10. sınıf · Fizik · 3. Elektrik
Dirençleri seri ve paralel bağlayıp eşdeğer direncin ve kol akımlarının nasıl değiştiğini ölçer; pilleri seri, paralel ve ters bağlayıp ampul parlaklığını karşılaştırır.
Sahnede neler olacak
Devre tahtası: dirençler, piller ve ampuller.
Neler yapabileceksin
Dirençleri seri ve paralel bağlayıp eşdeğer direncin ve kol akımlarının nasıl değiştiğini ölçer; pilleri seri, paralel ve ters bağlayıp ampul parlaklığını karşılaştırır.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Kollardaki akım, nokta yoğunluğu ve kalınlığı değişen çizgilerle gösterilir.
Günlük hayatta
Kumandadaki piller
Kazanımlar
- FİZ.10.3.4 Dirençlerin bağlanma türüne göre eşdeğer dirence ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
- FİZ.10.3.5 Üreteçlerin bağlanma türüne göre devreye sağladıkları potansiyel farka ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
- İlk Devremi Kuruyorum: Kıskaçlı kabloları sürükleyip pil, ampul ve anahtarla ilk devreni kur; yol kapanınca ampulün yandığını, el fenerinin içindeki devreyi gör.
- İletkenler, Yalıtkanlar ve Direnç (Yakında): Maddeleri devredeki boşluğa sürükleyip ampulün yanıp yanmadığını görür; telin boyunu ve kalınlığını değiştirir, ayarlı direncin sürgüsünü kaydırarak ampulün kısılıp parladığını izler.
- Ampullerin Bağlanması, Akım ve Gerilim (Yakında): Ampulleri seri ya da paralel bağlar, parlaklığın nasıl değiştiğini görür; ampermetreyi ve voltmetreyi doğru yere sürükleyip okur. Gerilimi adım adım artırıp akım-gerilim grafiğini kendi çizer; çok yüksek gerilimde ampul patlar.
- Elektrik Akımı ve Ohm Yasası (Yakında): Telin içine yakınlaşıp elektronların sürüklenişini izler; gerilimi artırınca hızlandıklarını görür. Direnç değerini değiştirerek akım-gerilim grafiğini çizer ve eğimin direnç olduğunu bulur.
- Galvanik Hücre (Pil) (Yakında): Elektrot metallerini değiştirip voltmetreden hücre potansiyelini okur; derişimi ve sıcaklığı değiştirerek potansiyelin nasıl değiştiğini görür; tuz köprüsünü çıkarınca akımın durduğunu izler.