Elektrik Akımı ve Ohm Yasası
10. sınıf · Fizik · 3. Elektrik
Telin içine yakınlaşıp elektronların sürüklenişini izler; gerilimi artırınca hızlandıklarını görür. Direnç değerini değiştirerek akım-gerilim grafiğini çizer ve eğimin direnç olduğunu bulur.
Sahnede neler olacak
İletken telin içine yakınlaşan kesit; pil, direnç, ampermetre ve voltmetreli devre.
Neler yapabileceksin
Telin içine yakınlaşıp elektronların sürüklenişini izler; gerilimi artırınca hızlandıklarını görür. Direnç değerini değiştirerek akım-gerilim grafiğini çizer ve eğimin direnç olduğunu bulur.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Elektronlar telde sürüklenen mavi noktalar, akım yönü ayrı bir okla gösterilir.
Günlük hayatta
Şarj aleti, uzatma kablosu
Kazanımlar
- FİZ.10.3.2 Elektrik yükünün hareketi üzerinden elektrik akımı kavramını çözümleyebilme
- FİZ.10.3.3 Ohm Yasası ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
- İlk Devremi Kuruyorum: Kıskaçlı kabloları sürükleyip pil, ampul ve anahtarla ilk devreni kur; yol kapanınca ampulün yandığını, el fenerinin içindeki devreyi gör.
- İletkenler, Yalıtkanlar ve Direnç (Yakında): Maddeleri devredeki boşluğa sürükleyip ampulün yanıp yanmadığını görür; telin boyunu ve kalınlığını değiştirir, ayarlı direncin sürgüsünü kaydırarak ampulün kısılıp parladığını izler.
- Ampullerin Bağlanması, Akım ve Gerilim (Yakında): Ampulleri seri ya da paralel bağlar, parlaklığın nasıl değiştiğini görür; ampermetreyi ve voltmetreyi doğru yere sürükleyip okur. Gerilimi adım adım artırıp akım-gerilim grafiğini kendi çizer; çok yüksek gerilimde ampul patlar.
- Dirençlerin ve Üreteçlerin Bağlanması (Yakında): Dirençleri seri ve paralel bağlayıp eşdeğer direncin ve kol akımlarının nasıl değiştiğini ölçer; pilleri seri, paralel ve ters bağlayıp ampul parlaklığını karşılaştırır.
- Galvanik Hücre (Pil) (Yakında): Elektrot metallerini değiştirip voltmetreden hücre potansiyelini okur; derişimi ve sıcaklığı değiştirerek potansiyelin nasıl değiştiğini görür; tuz köprüsünü çıkarınca akımın durduğunu izler.