Elektrik Güvenliği ve Topraklama
10. sınıf · Fizik · 3. Elektrik
Makinenin kablosunun yalıtımını bozarak gövdeye kaçak akım oluşturur; topraklama varken akım toprağa gider, yokken dokunan kişi üzerinden geçer. Kaçak akım rölesinin devreyi kestiğini görür.
Sahnede neler olacak
Çamaşır makinesi, priz kesiti, sigorta kutusu ve topraklama hattı.
Neler yapabileceksin
Makinenin kablosunun yalıtımını bozarak gövdeye kaçak akım oluşturur; topraklama varken akım toprağa gider, yokken dokunan kişi üzerinden geçer. Kaçak akım rölesinin devreyi kestiğini görür.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Kaçak akım kırmızı akış çizgileriyle gösterilir.
Günlük hayatta
Ev prizi, sigorta
Kazanımlar
- FİZ.10.3.6 Elektrik akımının oluşturabileceği tehlikelere karşı alınması gereken önlemlerle ilgili bilgi toplayabilme
- FİZ.10.3.7 Topraklama olayının önemini sorgulayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
- Kaldırma Kuvveti: Laboratuvar tezgâhında dinamometreye astığın blokları taşırma kabına indir; dinamometrenin azalan değerini, taşan sıvının ağırlığını ve cismin alt ve üst yüzüne etki eden basınç kuvvetlerini karşılaştır.
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Evimizdeki Elektrik (Yakında): Aletlere dokunarak pilli mi şebekeye bağlı mı olduğunu bulur; evde saklı tehlikeleri (ıslak elle priz, aşırı yüklenmiş uzatma kablosu) arar ve düzeltir; boş odadaki lambayı söndürünce sayaçtaki tüketimin yavaşladığını görür.
- Elektrik Enerjisinin Dönüşümü (Yakında): Aletleri prize takar; her birinde elektriğin hangi enerjiye dönüştüğü akış şeridinde gösterilir. Pil, LED, anahtar ve gövde parçalarından kendi el fenerini tasarlar.
- Elektrik Akımı ve Ohm Yasası (Yakında): Telin içine yakınlaşıp elektronların sürüklenişini izler; gerilimi artırınca hızlandıklarını görür. Direnç değerini değiştirerek akım-gerilim grafiğini çizer ve eğimin direnç olduğunu bulur.