İş, Enerji, Güç ve Mekanik Enerji
10. sınıf · Fizik · 2. Enerji
Treni farklı yüksekliklerden bırakıp potansiyel, kinetik ve toplam enerji çubuklarını izler; vinçle yükü farklı sürelerde kaldırarak gücü karşılaştırır.
Sahnede neler olacak
Lunapark treni pisti, vinç ve merdiven çıkan iki kişi.
Neler yapabileceksin
Treni farklı yüksekliklerden bırakıp potansiyel, kinetik ve toplam enerji çubuklarını izler; vinçle yükü farklı sürelerde kaldırarak gücü karşılaştırır.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Enerji türleri renkli çubuklar ve pistte enerji renk haritasıyla gösterilir.
Günlük hayatta
Lunapark treni, asansör
Kazanımlar
- FİZ.10.2.2 İş, enerji ve güç kavramlarına ilişkin çıkarım yapabilme
- FİZ.10.2.3 Enerji biçimlerini karşılaştırabilme
- FİZ.10.2.4 Mekanik enerjiyi çözümleyebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
- Kaldırma Kuvveti: Laboratuvar tezgâhında dinamometreye astığın blokları taşırma kabına indir; dinamometrenin azalan değerini, taşan sıvının ağırlığını ve cismin alt ve üst yüzüne etki eden basınç kuvvetlerini karşılaştır.
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Fiziksel Anlamda İş (Yakında): Kutuya kuvvet uygulayıp yolunu değiştirir; yapılan iş sayacı kuvvet ve yolla birlikte artar. Duvarı itince ya da çantayı yatay taşırken iş sayacının sıfırda kaldığını görür.
- Kinetik ve Potansiyel Enerji (Yakında): Kaykaycıyı istediği yüksekliğe sürükleyip bırakır; yanında potansiyel ve kinetik enerji çubukları birbirine dönüşür, toplam çubuk sabit kalır. Sürtünmeyi açınca kayıp enerjinin ısıya gittiğini görür.
- Sürtünmenin İşi, Enerji Korunumu ve Verim (Yakında): Sürtünme katsayısını değiştirip kayıp enerjinin ısıya gittiğini görür; vinç ve dişlilerde giriş-çıkış enerjisi çubuklarından verimi hesaplar.