Türkiye'de yer şekilleri ve nüfus
6. sınıf · Sosyal Bilgiler
Gerçek verili kabartma Türkiye haritasında yükselti, iklim, nüfus ve ekonomik faaliyet katmanlarını üst üste aç; aralarındaki ilişkiyi kur.
Parçalar
- Marmara Bölgesi: Kıyıları alçaktır, iklimi geçiş özelliği gösterir. Boğazlar, limanlar, sanayi ve ticaret yüzünden Türkiye’nin en kalabalık bölgesidir.
- Ege Bölgesi: Dağlar kıyıya dik uzanır, aralarındaki ovalar denize açılır. Nüfus kıyıda ve Gediz, Büyük Menderes gibi verimli ovalarda toplanır.
- Akdeniz Bölgesi: Toros Dağları kıyıya paralel uzanır. Nüfus Çukurova gibi ovalarda ve kıyıda toplanır; turizm ve seracılık gelişmiştir.
- Karadeniz Bölgesi: Yüksek dağlar kıyıya paralel uzanır, düz alan dardır. Her mevsim yağış alır; nüfus kıyı şeridinde ve vadilerde toplanır, çay ve fındık yetişir.
- İç Anadolu Bölgesi: Geniş düzlükleri ve ovaları vardır, yağış azdır. Tahıl tarımı yaygındır; nüfus Ankara, Konya, Kayseri gibi büyük şehirlerde toplanır.
- Doğu Anadolu Bölgesi: Türkiye’nin en yüksek ve en dağlık bölgesidir; kışlar uzun ve çok soğuk geçer. Tarım süresi kısadır, hayvancılık yaygındır; nüfus seyrektir.
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Alçak ve düz alanları geniştir; yazlar çok sıcak ve kurak geçer. Barajlardan gelen suyla sulanan Harran Ovası’nda pamuk yetişir.
Görevler
- Yükselti katmanı açıkken nüfus yoğunluğu ya da nüfus sütunları katmanını da aç; dağlık doğu ile kıyıları karşılaştır.
- Ortalama yükseltisi 1500 m’den fazla olan bir ile ve denize kıyısı olan bir ile dokunarak ikisini karşılaştır.
- Ekonomik faaliyet örneği olan (işaretli) bir ile dokun ve neden-sonuç zincirini incele.
- Tahmin et kipinde, kabartmaya ve iklime bakarak 5 ilin nüfus yoğunluğunu doğru tahmin et.
Kazanımlar
- SB.6.2.2 Ülkemizin doğal ve beşerî çevre özellikleri arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme
Bunları da deneyebilirsin
- İslam medeniyetinin bilim mirası: Pirinç bir usturlabın koluyla yıldızların yüksekliğini ölç; bir medresenin kütüphanesini, gözlemevini ve dârüşşifasını açıp bilginlerle tanış, bugünkü bilimin köklerini bul.
- Ulaşım ve iletişim dünyayı küçültüyor: Masa küresinde İstanbul’dan bir mesajı posta arabasından internete beş dönemde gönder; süre aylardan saniyelere inerken kültürel etkileşimin nasıl hızlandığını gör.
- Çatalhöyük’te bir gün: Damdan girilen bitişik evleriyle Çatalhöyük’e in; ocağa, duvar resmine, tahıl deposuna dokun ve avcı-toplayıcı kampla karşılaştır.
- Kara Komşularımız: Kabartma haritada sınır boyunca dolaş; sekiz kara komşumuzun başkentini, bayrağını ve sınır kapısını keşfet.
- Sorunum Var, Nereye Başvururum?: İlçe meydanındaki kurumlara sorun kartlarını götür, başvuru adımlarını izle, görevlilerden bilgi topla.
- Bir Telefonun Dünya Yolculuğu: Akıllı telefonun parçalarına dokun, her parçanın geldiği ülkeyi döndürülebilir Dünya küresinde gör; bir ülkede üretimi durdurunca telefonun nasıl gecikip pahalandığını incele.