Türkiye'de yer şekilleri ve nüfus

6. sınıf · Sosyal Bilgiler

Gerçek verili kabartma Türkiye haritasında yükselti, iklim, nüfus ve ekonomik faaliyet katmanlarını üst üste aç; aralarındaki ilişkiyi kur.

Parçalar

  • Marmara Bölgesi: Kıyıları alçaktır, iklimi geçiş özelliği gösterir. Boğazlar, limanlar, sanayi ve ticaret yüzünden Türkiye’nin en kalabalık bölgesidir.
  • Ege Bölgesi: Dağlar kıyıya dik uzanır, aralarındaki ovalar denize açılır. Nüfus kıyıda ve Gediz, Büyük Menderes gibi verimli ovalarda toplanır.
  • Akdeniz Bölgesi: Toros Dağları kıyıya paralel uzanır. Nüfus Çukurova gibi ovalarda ve kıyıda toplanır; turizm ve seracılık gelişmiştir.
  • Karadeniz Bölgesi: Yüksek dağlar kıyıya paralel uzanır, düz alan dardır. Her mevsim yağış alır; nüfus kıyı şeridinde ve vadilerde toplanır, çay ve fındık yetişir.
  • İç Anadolu Bölgesi: Geniş düzlükleri ve ovaları vardır, yağış azdır. Tahıl tarımı yaygındır; nüfus Ankara, Konya, Kayseri gibi büyük şehirlerde toplanır.
  • Doğu Anadolu Bölgesi: Türkiye’nin en yüksek ve en dağlık bölgesidir; kışlar uzun ve çok soğuk geçer. Tarım süresi kısadır, hayvancılık yaygındır; nüfus seyrektir.
  • Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Alçak ve düz alanları geniştir; yazlar çok sıcak ve kurak geçer. Barajlardan gelen suyla sulanan Harran Ovası’nda pamuk yetişir.

Görevler

  1. Yükselti katmanı açıkken nüfus yoğunluğu ya da nüfus sütunları katmanını da aç; dağlık doğu ile kıyıları karşılaştır.
  2. Ortalama yükseltisi 1500 m’den fazla olan bir ile ve denize kıyısı olan bir ile dokunarak ikisini karşılaştır.
  3. Ekonomik faaliyet örneği olan (işaretli) bir ile dokun ve neden-sonuç zincirini incele.
  4. Tahmin et kipinde, kabartmaya ve iklime bakarak 5 ilin nüfus yoğunluğunu doğru tahmin et.

Kazanımlar

  • SB.6.2.2 Ülkemizin doğal ve beşerî çevre özellikleri arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • İslam medeniyetinin bilim mirası: Pirinç bir usturlabın koluyla yıldızların yüksekliğini ölç; bir medresenin kütüphanesini, gözlemevini ve dârüşşifasını açıp bilginlerle tanış, bugünkü bilimin köklerini bul.
  • Ulaşım ve iletişim dünyayı küçültüyor: Masa küresinde İstanbul’dan bir mesajı posta arabasından internete beş dönemde gönder; süre aylardan saniyelere inerken kültürel etkileşimin nasıl hızlandığını gör.
  • Çatalhöyük’te bir gün: Damdan girilen bitişik evleriyle Çatalhöyük’e in; ocağa, duvar resmine, tahıl deposuna dokun ve avcı-toplayıcı kampla karşılaştır.
  • Kara Komşularımız: Kabartma haritada sınır boyunca dolaş; sekiz kara komşumuzun başkentini, bayrağını ve sınır kapısını keşfet.
  • Sorunum Var, Nereye Başvururum?: İlçe meydanındaki kurumlara sorun kartlarını götür, başvuru adımlarını izle, görevlilerden bilgi topla.
  • Bir Telefonun Dünya Yolculuğu: Akıllı telefonun parçalarına dokun, her parçanın geldiği ülkeyi döndürülebilir Dünya küresinde gör; bir ülkede üretimi durdurunca telefonun nasıl gecikip pahalandığını incele.