Ulaşım ve iletişim dünyayı küçültüyor

6. sınıf · Sosyal Bilgiler

Masa küresinde İstanbul’dan bir mesajı posta arabasından internete beş dönemde gönder; süre aylardan saniyelere inerken kültürel etkileşimin nasıl hızlandığını gör.

Parçalar

  • Dünya küresi: Kıyıları ve yükseltileri gerçek verilerle çizilmiş masa küresi. Ekseni 23,4° eğiktir; mesajın yolu kürenin üstünde görünür.
  • İstanbul: Mesajların yola çıktığı şehir. Asya ile Avrupa’yı birleştiren konumuyla yüzyıllardır yolların ve haberlerin buluştuğu yerdir.
  • Posta arabası: Atların çektiği, mektup ve yolcu taşıyan araba. Osmanlı’da Posta Nezareti 1840’ta kuruldu; mektuplar atlı ulaklar ve posta arabalarıyla taşınır, uzak yerlere haftalar, aylar içinde ulaşırdı.
  • Buharlı gemi: Kömürle çalışan buhar makinesiyle rüzgâr beklemeden yol alan gemi. Yolcuları, yükleri ve postayı düzenli seferlerle taşıdı.
  • Telgraf: Haberi tellerden elektrikle, Mors alfabesiyle ileten araç. Osmanlı Devleti’nde ilk telgraf 1855’te çekildi.
  • Uçak: İnsanları ve mektupları okyanusların ötesine saatler içinde taşır. Türkiye’de devlet hava yolu işletmesi 1933’te kuruldu.
  • İnternet: Bilgisayarları ve telefonları birbirine bağlayan ağ. İleti, deniz altındaki ışık kablolarıyla saniyeden kısa sürede dünyanın öbür ucuna ulaşır.

Görevler

  1. Beş dönemin her birinde İstanbul’dan bir mesaj gönder ve süreleri karşılaştır.
  2. İstanbul’dan Tokyo’ya mesajı hem posta arabası hem internet döneminde gönder.
  3. Kültürel etkileşim örneklerinden en az altısını doğru döneme yerleştir.

Kazanımlar

  • SB.6.6.1 Ulaşım ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin kültürel etkileşimdeki rolünü yapılandırabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • İslam medeniyetinin bilim mirası: Pirinç bir usturlabın koluyla yıldızların yüksekliğini ölç; bir medresenin kütüphanesini, gözlemevini ve dârüşşifasını açıp bilginlerle tanış, bugünkü bilimin köklerini bul.
  • Türkiye'de yer şekilleri ve nüfus: Gerçek verili kabartma Türkiye haritasında yükselti, iklim, nüfus ve ekonomik faaliyet katmanlarını üst üste aç; aralarındaki ilişkiyi kur.
  • Çatalhöyük’te bir gün: Damdan girilen bitişik evleriyle Çatalhöyük’e in; ocağa, duvar resmine, tahıl deposuna dokun ve avcı-toplayıcı kampla karşılaştır.
  • Kara Komşularımız: Kabartma haritada sınır boyunca dolaş; sekiz kara komşumuzun başkentini, bayrağını ve sınır kapısını keşfet.
  • Sorunum Var, Nereye Başvururum?: İlçe meydanındaki kurumlara sorun kartlarını götür, başvuru adımlarını izle, görevlilerden bilgi topla.
  • Bir Telefonun Dünya Yolculuğu: Akıllı telefonun parçalarına dokun, her parçanın geldiği ülkeyi döndürülebilir Dünya küresinde gör; bir ülkede üretimi durdurunca telefonun nasıl gecikip pahalandığını incele.