Ulaşım ve iletişim dünyayı küçültüyor
6. sınıf · Sosyal Bilgiler
Masa küresinde İstanbul’dan bir mesajı posta arabasından internete beş dönemde gönder; süre aylardan saniyelere inerken kültürel etkileşimin nasıl hızlandığını gör.
Parçalar
- Dünya küresi: Kıyıları ve yükseltileri gerçek verilerle çizilmiş masa küresi. Ekseni 23,4° eğiktir; mesajın yolu kürenin üstünde görünür.
- İstanbul: Mesajların yola çıktığı şehir. Asya ile Avrupa’yı birleştiren konumuyla yüzyıllardır yolların ve haberlerin buluştuğu yerdir.
- Posta arabası: Atların çektiği, mektup ve yolcu taşıyan araba. Osmanlı’da Posta Nezareti 1840’ta kuruldu; mektuplar atlı ulaklar ve posta arabalarıyla taşınır, uzak yerlere haftalar, aylar içinde ulaşırdı.
- Buharlı gemi: Kömürle çalışan buhar makinesiyle rüzgâr beklemeden yol alan gemi. Yolcuları, yükleri ve postayı düzenli seferlerle taşıdı.
- Telgraf: Haberi tellerden elektrikle, Mors alfabesiyle ileten araç. Osmanlı Devleti’nde ilk telgraf 1855’te çekildi.
- Uçak: İnsanları ve mektupları okyanusların ötesine saatler içinde taşır. Türkiye’de devlet hava yolu işletmesi 1933’te kuruldu.
- İnternet: Bilgisayarları ve telefonları birbirine bağlayan ağ. İleti, deniz altındaki ışık kablolarıyla saniyeden kısa sürede dünyanın öbür ucuna ulaşır.
Görevler
- Beş dönemin her birinde İstanbul’dan bir mesaj gönder ve süreleri karşılaştır.
- İstanbul’dan Tokyo’ya mesajı hem posta arabası hem internet döneminde gönder.
- Kültürel etkileşim örneklerinden en az altısını doğru döneme yerleştir.
Kazanımlar
- SB.6.6.1 Ulaşım ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin kültürel etkileşimdeki rolünü yapılandırabilme
Bunları da deneyebilirsin
- İslam medeniyetinin bilim mirası: Pirinç bir usturlabın koluyla yıldızların yüksekliğini ölç; bir medresenin kütüphanesini, gözlemevini ve dârüşşifasını açıp bilginlerle tanış, bugünkü bilimin köklerini bul.
- Türkiye'de yer şekilleri ve nüfus: Gerçek verili kabartma Türkiye haritasında yükselti, iklim, nüfus ve ekonomik faaliyet katmanlarını üst üste aç; aralarındaki ilişkiyi kur.
- Çatalhöyük’te bir gün: Damdan girilen bitişik evleriyle Çatalhöyük’e in; ocağa, duvar resmine, tahıl deposuna dokun ve avcı-toplayıcı kampla karşılaştır.
- Kara Komşularımız: Kabartma haritada sınır boyunca dolaş; sekiz kara komşumuzun başkentini, bayrağını ve sınır kapısını keşfet.
- Sorunum Var, Nereye Başvururum?: İlçe meydanındaki kurumlara sorun kartlarını götür, başvuru adımlarını izle, görevlilerden bilgi topla.
- Bir Telefonun Dünya Yolculuğu: Akıllı telefonun parçalarına dokun, her parçanın geldiği ülkeyi döndürülebilir Dünya küresinde gör; bir ülkede üretimi durdurunca telefonun nasıl gecikip pahalandığını incele.