İpek ve Baharat Yolları
9. sınıf · Tarih
Gerçek kıyı ve yükseltili 3D Dünya küresinde kervanı ve gemiyi yol boyunca sürükle; takas yap, şehir kapat, ticaretin şehirleri nasıl değiştirdiğini gör.
Parçalar
- İpek Yolu: Çin’den başlayıp Orta Asya, İran ve Anadolu üzerinden Akdeniz’e ve Karadeniz’e uzanan kara yolları ağıdır. Adını en değerli malı olan Çin ipeğinden alır; tek bir yol değil, birbirine bağlı pek çok yoldur.
- Baharat Yolu: Baharat Adaları, Hindistan ve Seylan’dan çıkan karanfil, karabiber, tarçın gibi baharatın Hint Okyanusu’ndan Basra Körfezi ya da Kızıldeniz üzerinden Akdeniz limanlarına taşındığı yoldur.
- Kervan: Tüccarlar güvenlik için develerle kalabalık kervanlar hâlinde yolculuk ederdi. Bir kervan günde ortalama 30-40 km yol alabildiği için Çin’den Akdeniz’e yolculuk aylar sürerdi.
- Kervansaray: Yol üstünde, kervanların gece güvenle konakladığı kalın duvarlı yapılardır. Anadolu Selçukluları kervanların bir günde gidebileceği aralıklarla kervansaraylar yaptırdı.
- Liman ve gemiler: Baharat Yolu’nda mallar yelkenli gemilerle taşınır, liman şehirlerinde boşaltılıp satılır ya da kervanlara aktarılırdı. Aden, Hürmüz, Kalikut ve İskenderiye bu yüzden zenginleşti.
- İstanbul: Karadeniz ile Akdeniz’i ve Asya ile Avrupa’yı birleştiren yerdeki İstanbul, iki ticaret yolunun mallarının buluştuğu büyük bir pazardı.
Görevler
- İpek Yolu’nda kervanı Çang’an’dan İstanbul’a kadar sürükle.
- Üç farklı durakta takas yap.
- Yol üstündeki bir şehri savaş nedeniyle kapat ve yolun nasıl değiştiğini gör.
- Baharat Yolu’nda gemiyi Baharat Adaları’ndan İskenderiye’ye ulaştır.
Kazanımlar
- TAR.9.3.3 Orta Çağ’daki ticaret yollarının kendi çevresinde meydana getirdiği etkiyi sorgulayabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Bozkırda konargöçer yaşam: Keçe otağı sök, arabaya yükle ve yeniden kur; sürüyü gerçek Hangay haritasında mevsime göre yaylak ile kışlak arasında götür.
- Tarım Devrimi: köy kuruluyor: Zamanı ilerlet, av kampının tarlalı, ambarlı bir köye dönüşmesini izle; ambarda artı ürünü biriktir, iş bölümünü kur ve uzaktan gelenlerle takas yap.
- Bursa ve Edirne’de ilim ve irfan: Erken Osmanlı Bursa’sında bir külliyenin camisini, medresesini, imaretini ve hamamını incele; âlimleri ve mutasavvıfları kurumlarıyla eşleştir, vakıf gelirinin nereye aktığını ve külliyenin çevresinde şehrin nasıl büyüdüğünü gör.
- Coğrafi keşifler ve sömürgecilik: Gerçek kıyılı 3D Dünya küresinde Dias, Kolomb, Vasco da Gama ve Macellan’ın gemilerini yürüt; yeni rotalar açıldıkça eski ticaret yollarının, sömürge bölgelerinin ve yerli nüfusun nasıl değiştiğini gör.
- Selçuklu kervansarayı ve medresesi: Sultanhanı tipi bir kervansarayı ve kubbeli bir medreseyi parçalarına ayır; Konya–Sivas yolunda hanları bir günlük arayla diz.
- Süleymaniye Külliyesi: Haliç’e bakan tepede Mimar Sinan’ın Süleymaniye’sini katman katman aç; kubbenin yükünü izle, külliyenin birimlerini tanı, Sinan’ın üç eserini karşılaştır.