Dolaşım, Solunum, Boşaltım ve Denge
11. sınıf · Biyoloji · 2. Homeostazi
Egzersiz şiddeti sürgüsünü artırır; nabız, solunum hızı, kandaki CO₂ ve böbrek süzme göstergelerinin birlikte değiştiğini izler. Bir sistemi devre dışı bırakınca dengenin bozulduğunu ve ortaya çıkan sağlık sorununu görür.
Sahnede neler olacak
Kalp, akciğer ve böbreklerin bağlı olduğu dolaşım ağı.
Neler yapabileceksin
Egzersiz şiddeti sürgüsünü artırır; nabız, solunum hızı, kandaki CO₂ ve böbrek süzme göstergelerinin birlikte değiştiğini izler. Bir sistemi devre dışı bırakınca dengenin bozulduğunu ve ortaya çıkan sağlık sorununu görür.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Kandaki O₂ ve CO₂ renkli taneciklerle izlenir.
Günlük hayatta
Koşu, dağa tırmanmak
Kazanımlar
- BİY.11.2.6 Dolaşım sistemi ve homeostazi arasındaki ilişki ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
- BİY.11.2.7 Solunum sisteminin homeostazinin sağlanmasındaki rolünü kanıtlarla ortaya koyabilme
- BİY.11.2.8 Boşaltım sisteminin homeostazi işlevine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
- BİY.11.2.9 Homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili eleştirel düşünebilme
- BİY.11.2.10 Homeostazinin sağlanamadığı durumlarda oluşabilecek sağlık problemleri hakkında hipotez oluşturabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Dolaşım ve Solunum: Saydam gövde maketinde kanın kalpten akciğerlere ve vücuda yolunu izle; koşunca nabzın ve soluğun nasıl hızlandığını, sigara dumanının hava keseciklerine etkisini gör.
- Ekosistem ve Besin Ağı: Bir çayırda otlar, tavşanlar, tilkiler ve kartallar yaşıyor. Bir türü azalt ya da çoğalt, etkinin besin ağında nasıl yayıldığını izle.
- DNA ve Hücre Bölünmesi: DNA sarmalını aç, eşlenmeyi izle, nükleotitleri eşleştir; mitoz ve mayoz evrelerini zaman çubuğuyla ileri geri sar.
- Fotosentez ve Kemosentez: Akvaryumdaki su bitkisinin çıkardığı O₂ kabarcıklarını say, yapraktan kloroplasta inip suyun parçalanışını ve glikozun kuruluşunu izle, güneşin ulaşmadığı deniz dibi bacasında bakterilerin besin üretişini gör.
- Üreme Hücreleri, Üreme ve Gelişim: Gametogenezde kromozom ve hücre sayısını tahmin et, embriyonik gelişimi sırala, üreme şekillerini, yapıları ve hormonları eşleştir.
- Boşaltım Sistemi (Yakında): Nefrona yakınlaşıp kanın süzülmesini izler; içilen su sürgüsünü değiştirince idrarın miktarı ve rengi değişir; tuzlu beslenmede böbreğin yükü artar.