Işığın Yayılması ve Gölge

5. sınıf · Fen Bilimleri · 4. Işığın Dünyası

Lambayı ya da oyuncağı sürükleyince perdedeki gölgenin büyüyüp küçüldüğünü görür; araya cam, buzlu cam, tahta koyarak saydam, yarı saydam ve opak maddeleri ayırt eder.

Sahnede neler olacak

Masa lambası, perde ve aralarında bir oyuncak; cam, buzlu cam, tahta levhalar.

Neler yapabileceksin

Lambayı ya da oyuncağı sürükleyince perdedeki gölgenin büyüyüp küçüldüğünü görür; araya cam, buzlu cam, tahta koyarak saydam, yarı saydam ve opak maddeleri ayırt eder.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Işınlar düz çizgilerle çizilir; gölge, ışınların ulaşamadığı bölge olarak boyanır.

Günlük hayatta

Gölge oyunu, perde

Kazanımlar

  • FB.5.4.1 Bir kaynaktan çıkan ışığın her yönde doğrusal bir yol izlediğini bilimsel olarak gözlemleyebilme
  • FB.5.4.2 Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre sınıflandırabilme
  • FB.5.4.3 Tam gölgeyi bilimsel olarak gözlemleyebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Işık ve Görme: Karanlık odada feneri yak ve çevir: ışık kitaba çarpıp gözüne gelince kitabı gör. Işık kaynaklarını ayır, şehir ışıklarının yıldızları ve ateşböceklerini nasıl sakladığını keşfet.
  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
  • Geri Dönüşüm ve Çevre: Mutfak atıklarını doğru kutulara ayır, geri dönüşüm tesisinde yeni ürünlere dönüşmelerini izle ve çöp dağının nasıl küçüldüğünü gör.
  • Güneş, Dünya ve Ay: Güneş lekelerinin kayışını izle, ölçek sürgüsüyle gerçek büyüklük oranlarına geç, Ay'ı sürükleyip evrelerini Dünya'dan gör.
  • Güneş ve Ay Tutulması (Yakında): Ay'ı Dünya ile Güneş arasına sürükleyince Ay'ın gölgesi Dünya'ya düşer ve tam/parçalı tutulma bölgeleri boyanır; Ay'ı Dünya'nın gölgesine sokunca Ay kızıllaşır. Yörünge eğikliği yüzünden her ay tutulma olmadığını görür.