Işığın Yayılması ve Gölge
5. sınıf · Fen Bilimleri · 4. Işığın Dünyası
Lambayı ya da oyuncağı sürükleyince perdedeki gölgenin büyüyüp küçüldüğünü görür; araya cam, buzlu cam, tahta koyarak saydam, yarı saydam ve opak maddeleri ayırt eder.
Sahnede neler olacak
Masa lambası, perde ve aralarında bir oyuncak; cam, buzlu cam, tahta levhalar.
Neler yapabileceksin
Lambayı ya da oyuncağı sürükleyince perdedeki gölgenin büyüyüp küçüldüğünü görür; araya cam, buzlu cam, tahta koyarak saydam, yarı saydam ve opak maddeleri ayırt eder.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Işınlar düz çizgilerle çizilir; gölge, ışınların ulaşamadığı bölge olarak boyanır.
Günlük hayatta
Gölge oyunu, perde
Kazanımlar
- FB.5.4.1 Bir kaynaktan çıkan ışığın her yönde doğrusal bir yol izlediğini bilimsel olarak gözlemleyebilme
- FB.5.4.2 Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre sınıflandırabilme
- FB.5.4.3 Tam gölgeyi bilimsel olarak gözlemleyebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Işık ve Görme: Karanlık odada feneri yak ve çevir: ışık kitaba çarpıp gözüne gelince kitabı gör. Işık kaynaklarını ayır, şehir ışıklarının yıldızları ve ateşböceklerini nasıl sakladığını keşfet.
- Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
- Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
- Geri Dönüşüm ve Çevre: Mutfak atıklarını doğru kutulara ayır, geri dönüşüm tesisinde yeni ürünlere dönüşmelerini izle ve çöp dağının nasıl küçüldüğünü gör.
- Güneş, Dünya ve Ay: Güneş lekelerinin kayışını izle, ölçek sürgüsüyle gerçek büyüklük oranlarına geç, Ay'ı sürükleyip evrelerini Dünya'dan gör.
- Güneş ve Ay Tutulması (Yakında): Ay'ı Dünya ile Güneş arasına sürükleyince Ay'ın gölgesi Dünya'ya düşer ve tam/parçalı tutulma bölgeleri boyanır; Ay'ı Dünya'nın gölgesine sokunca Ay kızıllaşır. Yörünge eğikliği yüzünden her ay tutulma olmadığını görür.